Wisselvoorzetsels met accusatief en datief: an, auf, hinter, in

Wechselpräpositionen mit Akkusativ und Dativ: an, auf, hinter, in

Wechselpräpositionen (an, auf, hinter, in) können mit dem Akkusativ oder Dativ stehen. Der Fall hängt davon ab, ob eine Richtung oder ein Ort beschrieben wird.

(Wechselpräpositionen (an, auf, hinter, in) kunnen met de accusatief of datief staan. De naamval hangt ervan af of er een richting of een plaats wordt beschreven.)

Uitleg van de docent

Wo of Wohin? Zo kies je Dativ of Akkusativ

Bij wisselpreposities (zoals an, auf, hinter, in) kies je de naamval niet “op gevoel”, maar via één simpele vraag:

Wo? (= locatie, geen verplaatsing) → Dativ
Wohin? (= richting/actie met verplaatsing) → Akkusativ

Tip: Kijk vooral naar het werkwoord. Werkwoorden als liegen/stehen/hängen/sein geven meestal Wo?. Werkwoorden als legen/stellen/stecken/hängen (ophangen) geven meestal Wohin?.

Snelle beslischeck (20 seconden)

Is er beweging/plaatsing? (iets wordt neergelegd, gestopt, gehangen) → Akkusativ
Is het alleen een positie? (iets ligt/staat/hangt/is) → Dativ
Controleer het lidwoord (der/die/das → dem/der/… of den/die/das)

Mini-overzicht: lidwoorden die je in deze les vaak nodig hebt

Geslacht	Nominativ	Dativ (Wo?)	Akkusativ (Wohin?)
maskulin	der	dem	den
feminin	die	der	die
neutrum	das	dem	das
meervoud	die	den (+ vaak -n aan het zelfstandig naamwoord)	die

Zo werkt het per prepositie (met fout-check)

an (aan, tegen een “rand/verticale” plek)

Wo? (Dativ): Das Zertifikat hängt an der Wand.

Wohin? (Akkusativ): Ich hänge das Zertifikat an die Wand.
auf (op, bovenop een oppervlak)

Wo? (Dativ): Die Bewerbung liegt auf dem Schreibtisch.

Wohin? (Akkusativ): Ich lege die Bewerbung auf den Schreibtisch.
hinter (achter)

Wo? (Dativ): Der Lebenslauf liegt hinter den anderen Unterlagen. (meervoud → Dativ = den)

Wohin? (Akkusativ): Ich lege den Lebenslauf hinter die anderen Unterlagen.
in (in, naar binnen)

Wo? (Dativ): Die Mappe ist in der Tasche.

Wohin? (Akkusativ): Ich stecke die Mappe in die Tasche.

Snelle fout-check: ~~Ich lege die Bewerbung auf dem Schreibtisch.~~ (leggen = beweging → moet auf den zijn)

Let op bij “hängen”: dubbelgebruik

hängen kan beide zijn. Vraag dus altijd: hangt het al of hang ik het op?

Wo? (Dativ): Das Bild hängt an der Wand. (het hangt al)
Wohin? (Akkusativ): Ich hänge das Bild an die Wand. (ik hang het op)

Zelfcheck: zo weet je dat je het goed doet

Ik kan “Wo?” vervangen door: “waar ligt/staat/hangt het?” → Dativ
Ik kan “Wohin?” vervangen door: “waar zet/leg/stop ik het naartoe?” → Akkusativ
Ik zie het verschil in het lidwoord, vooral bij maskulin: dem ↔ den

De datief wordt gebruikt om een positie/een plaats te beschrijven.
De accusatief wordt gebruikt om een richting/een beweging te beschrijven.

Präposition (Voorzetsel)	Dativ - Wo? (Datief - Waar?)	Akkusativ - Wohin? (Accusatief - Waarheen?)
an (aan)	Das Zertifikat hängt an der Wand im Büro. (Het certificaat hangt aan* de muur op kantoor.*)	Ich hänge das Zertifikat an die Wand im Büro. (Ik hang het certificaat aan* de muur op kantoor.*)
auf (op)	Die Bewerbung liegt auf dem Schreibtisch. (De sollicitatie ligt op het bureau.)	Ich lege die Bewerbung auf den Schreibtisch. (Ik leg de sollicitatie op het bureau.)
hinter (achter)	Der Lebenslauf liegt hinter den anderen Unterlagen. (Het cv ligt achter* de andere documenten.*)	Ich lege den Lebenslauf hinter die anderen Unterlagen. (Ik leg het cv achter* de andere documenten.*)
in (in)	Die Mappe ist in der Tasche. (De map zit in de tas.)	Ich stecke die Mappe in die Tasche. (Ik stop de map in de tas.)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Ich lege die Bewerbung ___ Schreibtisch, damit ich sie gleich kopieren kann.

2. Das Zertifikat hängt ___ Wand im Büro.

3. Ich stecke meinen Lebenslauf ___ Mappe, bevor ich zur Post gehe.

4. Die Zeugnisse liegen ___ anderen Unterlagen.

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste zin (accusatief = Waarheen?, datief = Waar?).

Oefening 3: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen: Formuleer elke zin van „Waar?“ (datief) naar „Waarheen?“ (accusatief) of andersom en pas het lidwoord aan. Voorbeeld: De map ligt in de tas. → Ik stop de map in de tas.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints

Hint Hint (Wohin?) Der Ordner liegt auf dem Schreibtisch.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Ich lege den Ordner auf den Schreibtisch.
(Ik leg de ordner op het bureau.)
Hint Hint (Wo?) Ich hänge das Namensschild an die Tür.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Das Namensschild hängt an der Tür.
(Het naamplaatje hangt aan de deur.)
Hint Hint (Wohin?) Der Schlüssel ist in der Tasche.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Ich stecke den Schlüssel in die Tasche.
(Ik stop de sleutel in de tas.)
Hint Hint (Wo?) Ich stelle den Stuhl hinter den Tisch.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Der Stuhl steht hinter dem Tisch.
(De stoel staat achter de tafel.)

Oefening 4: Grammatica in actie

Instructie: Praat met een collega en orden samen de sollicitatiedocumenten.

Vertaling tonen/verbergen

Situatie

Du bist im Büro und bereitest deine Bewerbung für eine offene Stelle vor.

Bespreek

Welche Unterlagen hast du jetzt und wo liegen sie? (Welke documenten heb je nu en waar liggen ze?)
Wohin musst du noch den Lebenslauf oder das Zertifikat legen? (Waar moet je het cv of het certificaat nog neerleggen?)

Nuttige woorden en uitdrukkingen

Die Bewerbung liegt auf dem Schreibtisch. (De sollicitatie ligt op het bureau.)
Ich lege den Lebenslauf hinter das Anschreiben. (Ik leg het cv achter de sollicitatiebrief.)
Das Zertifikat hängt an der Wand im Büro. (Het certificaat hangt aan de muur in het kantoor.)

Gebruik in gesprek

Dativ: Wo ist die Mappe/das Zertifikat? (Dativ: Waar is de map/het certificaat?)
Akkusativ: Wohin legst du den Lebenslauf/das Anschreiben? (Akkusativ: Waar leg je het cv/de sollicitatiebrief neer?)