Onregelmatige gebiedende wijs („sei, hab, nimm")

Unregelmäßiger Imperativ („sei, hab, nimm")


Einige Verben ändern ihren Stamm im Imperativ, z. B. sein → sei, haben → hab, nehmen → nimm.

(Sommige werkwoorden veranderen hun stam in de Imperativ, bijv. sein → sei, haben → hab, nehmen → nimm.)

Wat leer je hier?

  • Je vormt de Duitse imperatief (gebiedende wijs) voor du en voor de beleefdheidsvorm Sie.
  • Je let vooral op: werkwoordvorm, wel/geen -e, en woordvolgorde met Sie.

Imperatief met Sie (beleefd): vaste en veilige formule

  • Vorm: werkwoord (zoals in “Sie”-vorm) + Sie
  • Sie staat direct na het werkwoord.
  • bitte kan daarna komen (of iets later in de zin).
Infinitief Imperatief met Sie Let op
lesen Lesen Sie bitte den Text. Lesen bitte Sie (Sie moet meteen na het werkwoord)
sprechen Sprechen Sie deutlicher. zelfde patroon
nehmen Nehmen Sie Platz. zelfde patroon

Imperatief met du: meestal de stam (vaak zonder -st)

  • Basisregel: neem de werkwoordstam (infinitief zonder -en)
  • Meestal: geen -st en meestal ook geen du erbij.
  • Vaak kan (maar hoeft niet): een extra -e bij sommige werkwoorden.
Infinitief Stam Imperatief (du)
lesen les- Lies den Text!
sprechen sprech- Sprich deutlicher!

De 3 belangrijke uitzonderingen in dit hoofdstuk

  • sein → du: Sei ruhig! / Sie: Seien Sie bitte ruhig!
  • haben → du: Hab Geduld! (niet Habe) / Sie: Haben Sie Geduld!
  • nehmen → du: Nimm Platz! (niet Nehme en niet Nehm) / Sie: Nehmen Sie Platz!

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)

  • Geen tegenwoordige tijd gebruiken
    • Du bist ruhig.Sei ruhig!
    • Du hast Geduld.Hab Geduld!
  • Sie op de juiste plek
    • Lesen bitte Sie den Text.Lesen Sie bitte den Text.
  • Onregelmatige du-vorm onthouden
    • Nehm Platz! / Nehme Platz!Nimm Platz!

Snelle zelfcheck (10 seconden)

  1. Wil je iemand formeel aanspreken? → kies Sie: Werkwoord + Sie.
  2. Is het du? → meestal stam (zonder -st), en check of het een onregelmatige is: sei / hab / nimm.
  3. Staat Sie direct na het werkwoord? Zo niet: aanpassen.
Infinitiv (infinitief)du (jij)Sie (u)
sein (zijn)Sei ruhig! (Wees rustig!)Seien Sie bitte ruhig! (Wees alstublieft rustig!)
haben (hebben)Hab Geduld! (Heb geduld!)Haben Sie Geduld! (Hebt u geduld!)
nehmen (nemen)Nimm Platz! (Neem plaats!)Nehmen Sie Platz! (Neemt u plaats!)
lesen (lezen)Lies den Text! (Lees de tekst!)Lesen Sie den Text! (Leest u de tekst!)
sprechen (spreken)Sprich deutlicher! (Spreek duidelijker!)Sprechen Sie deutlicher! (Spreekt u duidelijker!)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. ___ bitte ruhig, damit wir das Gegenargument hören.

___ alsjeblieft stil, zodat we het tegenargument kunnen horen.

2. ___ Geduld, wir finden gleich einen Kompromiss.

___ geduld, we vinden zo meteen een compromis.

3. ___ bitte Platz, dann besprechen wir das Angebot.

___ alstublieft plaats, dan bespreken we het aanbod.

4. ___ den Vertrag und lies ihn noch einmal, bevor du unterschreibst.

___ het contract en lees het nog eens, voordat je ondertekent.

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de correcte aansporing (imperatief).

1.
Fout: „Neem“ is geen correcte imperatiefvorm; juist is „neem“.
Fout: De imperatief (jij) van „nemen“ is niet „neme“, maar „neem“.
2.
Fout: „ben“ is tegenwoordige tijd, geen imperatief; juist is „Wees rustig“.
Fout: „wees“ is de beleefdheidsvorm (u) of conjunctief, niet de jij-vorm; hier heb je „Wees“ nodig.

Oefening 3: Herschrijf de zinnen

Instructie: Zet de zinnen om in de gebiedende wijs: eenmaal voor „jij“ en eenmaal voor „u“. (Voorbeeld: Du sollst ruhig sein. → Wees rustig! / Wees alstublieft rustig!)

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Du sollst im Wartezimmer ruhig sein. / Sie sollen im Wartezimmer ruhig sein.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Sei im Wartezimmer ruhig! / Seien Sie im Wartezimmer bitte ruhig!
    (Wees in de wachtkamer rustig! / Wees alstublieft rustig in de wachtkamer!)
  2. Du sollst Geduld haben. / Sie sollen Geduld haben.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Hab Geduld! / Haben Sie Geduld!
    (Heb geduld! / Hebt u geduld!)
  3. Du sollst hier vorne Platz nehmen. / Sie sollen hier vorne Platz nehmen.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Nimm hier vorne Platz! / Nehmen Sie hier vorne Platz!
    (Neem hier vooraan plaats! / Neemt u hier vooraan plaats!)
  4. Du sollst den Text bis morgen lesen. / Sie sollen den Text bis morgen lesen.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Lies den Text bis morgen! / Lesen Sie den Text bis morgen!
    (Lees de tekst voor morgen! / Leest u de tekst voor morgen!)

Oefening 4: Grammatica in actie

Instructie: Rollenspel: bespreek het aanbod en vind binnen 5 minuten een compromis.

Vertaling tonen/verbergen
Situatie
Im Teammeeting verhandelt ihr ein Angebot für einen neuen Kunden.
(In de teamvergadering onderhandelen jullie over een aanbod voor een nieuwe klant.)

Bespreek
  • Was denkst du über das Angebot - eher positiv oder negativ? Warum? (Wat vind je van het aanbod - eerder positief of negatief? Waarom?)
  • Welche Gegenargumente würdest du nennen und wie antwortest du darauf?','Wie könnt ihr einen Kompromiss vorschlagen, der für alle passt? (Welke tegenargumenten zou je noemen en hoe reageer je daarop?)

Nuttige woorden en uitdrukkingen
  • Meiner Meinung nach ist das Angebot positiv, aber ... (Volgens mij is het aanbod positief, maar ...)
  • Ich habe ein Gegenargument: ... (Ik heb een tegenargument: ...)
  • Können wir einen Kompromiss finden? (Kunnen we een compromis vinden?)

Gebruik in gesprek
  • Sei ruhig, bitte - wir hören zuerst zu. (Wees rustig, alsjeblieft - we luisteren eerst.)
  • Hab Geduld, ich erkläre mein Gegenargument. (Heb geduld, ik leg mijn tegenargument uit.)
  • Nimm Platz, dann können wir anfangen. (Neem plaats, dan kunnen we beginnen.)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Louis Fernando Hess

Bachelor of Science - Interculturele Business Psychologie

Hamm-Lippstadt University of Applied Sciences

University_Logo

Duitsland


Laatst bijgewerkt:

woensdag, 15/04/2026 22:43