Onregelmatige gebiedende wijs („sei, hab, nimm")

Unregelmäßiger Imperativ („sei, hab, nimm")


Einige Verben ändern ihren Stamm im Imperativ, z. B. sein → sei, haben → hab, nehmen → nimm.

(Sommige werkwoorden veranderen hun stam in de Imperativ, bijv. sein → sei, haben → hab, nehmen → nimm.)

Wat doe je met de imperatief?

De imperatief gebruik je om iemand direct aan te spreken: een verzoek, instructie of advies.

  • du = informeel (collega die je tutoyeert, vriend(in))
  • Sie = formeel (klant, onbekende, leidinggevende, formele e-mail)

Let op: kies één aanspreekvorm en blijf daarbij in dezelfde zin.

Vorming: du-imperatief (jij)

  1. Neem de stam van het werkwoord (infinitief zonder -en).
  2. Zet het werkwoord voorop.
  3. Geen “du” in de zin.
Infinitief Stam du-imperatief
lesen les- Lies den Text!
sprechen sprech- Sprich deutlicher!
  • Vaak klinkt het natuurlijk zonder extra -e: Warte! (niet: Wartee)
  • Soms zie je ook met -e (wat formeler/“ouder”): Warte! / Wartee!
    Op A2: focus op de korte vorm zonder -e.

Vorming: Sie-imperatief (u)

De Sie-imperatief is heel regelmatig:

  • Werkwoord (infinitiefvorm) + Sie
  • Werkwoord staat ook hier voorop
Infinitief Sie-imperatief
lesen Lesen Sie den Text!
nehmen Nehmen Sie Platz!
sprechen Sprechen Sie deutlicher!

Tip: “bitte” maakt het meteen vriendelijker: Nehmen Sie bitte Platz.

Belangrijkste onregelmatigheden in deze les

Deze werkwoorden moet je als vaste imperatiefvormen herkennen.

Infinitief du Sie Waar let je op?
sein Sei ruhig! Seien Sie bitte ruhig! Helemaal onregelmatig (niet van een stam af te leiden).
haben Hab Geduld! Haben Sie Geduld! du-vorm is meestal hab (niet: hast).
nehmen Nimm Platz! Nehmen Sie Platz! Klinkerwisseling: neh- → nimm (niet: Nehme).
lesen Lies den Text! Lesen Sie den Text! Klinkerwisseling: les- → lies.
sprechen Sprich deutlicher! Sprechen Sie deutlicher! Klinkerwisseling: sprech- → sprich.

Waar gaat het vaak mis? (snelle check)

  • Geen tegenwoordige tijd gebruiken:
    • Du nimmst Platz.Nimm Platz!
    • Sie nehmen Platz? (vraag/mededeling) → Nehmen Sie Platz!
  • Niet mengen (du en Sie door elkaar):
    • Sei ruhig und hören Sie zu.Sei ruhig und hör zu. / Seien Sie ruhig und hören Sie zu.
  • Bij du: “du” weglaten:
    • Du sprich deutlicher!Sprich deutlicher!

Handige plaats van “bitte” (klinkt professioneel)

  • Aan het einde (vriendelijk, direct): Sprechen Sie deutlicher, bitte.
  • Na het werkwoord (heel gebruikelijk): Nehmen Sie bitte Platz.
  • Bij du ook: Sei bitte ruhig. / Sprich bitte langsamer.

Zelfcheck: kan ik dit al?

  1. Kan ik bij elke zin kiezen: du of Sie?
  2. Staat het werkwoord bij imperatief op positie 1?
  3. Gebruik ik bij du de juiste speciale vormen: sei, hab, nimm, lies, sprich?
  4. Is de zin consequent: geen mix van du en Sie?
Infinitiv (infinitief)du (jij)Sie (u)
sein (zijn)Sei ruhig! (Wees rustig!)Seien Sie bitte ruhig! (Wees alstublieft rustig!)
haben (hebben)Hab Geduld! (Heb geduld!)Haben Sie Geduld! (Hebt u geduld!)
nehmen (nemen)Nimm Platz! (Neem plaats!)Nehmen Sie Platz! (Neemt u plaats!)
lesen (lezen)Lies den Text! (Lees de tekst!)Lesen Sie den Text! (Lees de tekst!)
sprechen (spreken)Sprich deutlicher! (Spreek duidelijker!)Sprechen Sie deutlicher! (Spreekt u duidelijker!)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. ___ bitte ruhig, dann können wir das Angebot in Ruhe diskutieren.

___ alsjeblieft stil, dan kunnen we het aanbod rustig bespreken.

2. ___ Geduld, wir finden gleich einen Kompromiss.

___ geduld, we vinden zo een compromis.

3. ___ Platz und warten Sie kurz, die Verhandlung beginnt gleich.

___ plaats en wacht u even, de onderhandeling begint zo.

4. ___ bitte deutlicher, ich verstehe dein Gegenargument nicht.

___ alsjeblieft duidelijker, ik begrijp je tegenargument niet.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Schrijf de zinnen als imperatief: eenmaal in de 'jij'-vorm en eenmaal in de 'u'-vorm (voorbeeld: „Du bist ruhig.“ → „Wees rustig! / Wees alstublieft rustig!“).

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Du bist bitte ruhig.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Sei bitte ruhig! / Seien Sie bitte ruhig!
    (Wees alsjeblieft rustig! / Weest u alstublieft rustig!)
  2. Du hast Geduld mit den neuen Kollegen.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Hab Geduld mit den neuen Kollegen! / Haben Sie Geduld mit den neuen Kollegen!
    (Heb geduld met de nieuwe collega’s! / Hebt u geduld met de nieuwe collega’s!)
  3. Du nimmst im Besprechungsraum Platz.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Nimm im Besprechungsraum Platz! / Nehmen Sie im Besprechungsraum Platz!
    (Neem plaats in de vergaderruimte! / Neemt u plaats in de vergaderruimte!)
  4. Du liest die E-Mail bis morgen.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Lies die E-Mail bis morgen! / Lesen Sie die E-Mail bis morgen!
    (Lees de e-mail tot morgen! / Leest u de e-mail tot morgen!)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Louis Fernando Hess

Bachelor of Science - Interculturele Business Psychologie

Hamm-Lippstadt University of Applied Sciences

University_Logo

Duitsland


Laatst bijgewerkt:

vrijdag, 08/05/2026 11:04