Einige Verben ändern ihren Stamm im Imperativ, z. B. sein → sei, haben → hab, nehmen → nimm.

(Sommige werkwoorden veranderen hun stam in de Imperativ, bijv. sein → sei, haben → hab, nehmen → nimm.)

Wat doe je met de Imperativ?

De Imperativ is de gebiedende wijs: je geeft een korte instructie, verzoek of advies.

  • informeel tegen één persoon: du
  • formeel (professioneel/klant): Sie

Let op: in het Duits kies je sneller dan in het Nederlands expliciet voor du óf Sie.

Basispatroon: du vs. Sie (snel bouwen)

Vorm Patroon Voorbeeld
du Werkwoordstam (meestal zonder -st) Komm bitte. / Sprich langsamer.
Sie Werkwoord + Sie Kommen Sie bitte. / Sprechen Sie langsamer.
  • du: het onderwerp du laat je meestal weg.
  • Sie: Sie moet er altijd bij staan (en met hoofdletter).

Onregelmatige vormen die je hier nodig hebt

Deze veelgebruikte werkwoorden zijn niet “gewoon stam + …”. Leer ze als vaste chunks.

Infinitiv Imperativ (du) Imperativ (Sie)
sein Sei ruhig! Seien Sie bitte ruhig!
haben Hab Geduld! Haben Sie Geduld!
nehmen Nimm Platz! Nehmen Sie Platz!
lesen Lies den Text! Lesen Sie den Text!
sprechen Sprich deutlicher! Sprechen Sie deutlicher!

Waar zet je “bitte” en andere woorden?

  • Werkwoord op positie 1: Sprich … / Sprechen Sie …
  • bitte is flexibel, maar dit is het meest natuurlijk:
    • du: Sprich bitte deutlicher.
    • Sie: Sprechen Sie bitte deutlicher.
  • Objecten komen erna: Lies den Text. / Nehmen Sie Platz.

Typische valkuilen (en hoe je ze meteen herkent)

  • Niet de tegenwoordige tijd gebruiken:
    • Bist bitte ruhig. → Sei bitte ruhig.
    • Sind Sie bitte ruhig. → Seien Sie bitte ruhig.
  • du en Sie niet mixen:
    • Sei Sie ruhig. → Seien Sie ruhig. / Sei ruhig.
  • Onregelmatigen niet “vernederlandsen”:
    • Nehm Platz. → Nimm Platz.
    • Habe Geduld. → Hab Geduld.

Snelle zelfcheck (1 minuut)

  1. Kies ik du of Sie (context: collega vs. klant/leidinggevende)?
  2. Staat het werkwoord vooraan?
  3. Bij Sie: staat Sie erbij (met hoofdletter) en direct na het werkwoord?
  4. Is het een lastig werkwoord? Dan check ik: sei / hab / nimm / lies / sprich.

Praktische mini-voorbeelden voor kantoor (natuurlijk en beleefd)

  • Nimm kurz Platz, dann starten wir.
  • Hab bitte einen Moment Geduld.
  • Seien Sie bitte kurz geduldig, ich kläre das.
  • Sprechen Sie bitte etwas langsamer, dann kann ich mitschreiben.
Infinitiv (infinitief)du (jij)Sie (u)
sein (zijn)Sei ruhig! (Wees rustig!)Seien Sie bitte ruhig! (Wees alstublieft rustig!)
haben (hebben)Hab Geduld! (Heb geduld!)Haben Sie Geduld! (Hebt u geduld!)
nehmen (nemen)Nimm Platz! (Neem plaats!)Nehmen Sie Platz! (Neemt u plaats!)
lesen (lezen)Lies den Text! (Lees de tekst!)Lesen Sie den Text! (Lees de tekst!)
sprechen (spreken)Sprich deutlicher! (Spreek duidelijker!)Sprechen Sie deutlicher! (Spreek duidelijker!)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. ___ bitte ruhig, damit wir die Diskussion anfangen können.

___ alsjeblieft stil, zodat we de discussie kunnen beginnen.)

2. ___ Geduld, das Gegenargument kommt gleich.

___ geduld, het tegenargument komt zo.)

3. ___ bitte Platz, dann sprechen wir über das Angebot.

___ alsjeblieft plaats, dan praten we over het aanbod.)

4. ___ bitte deutlicher, ich verstehe deine Meinung nicht.

___ alsjeblieft duidelijker, ik begrijp je mening niet.)

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste imperatiefzin.

1.
Fout: "ben" is de tegenwoordige tijd, niet de imperatief; correct is "sei".
Fout: vergelijkingsvorm ontbreekt; gebruikelijk is "stiller" of "rustiger" — "Wees stil" klinkt ongebruikelijk in een vergelijkende context.
2.
Fout: "habe" is de tegenwoordige vorm, niet de imperatief; bij du is het "hab".
Fout: schrijfwijze met haakjes is fout in de zin; in gesproken Duits zegt men duidelijk "hab alsjeblieft geduld".

Oefening 3: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de opdrachten in de gebiedende wijs: formeel (u) ⇄ informeel (jij).

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Seien Sie bitte ruhig!
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Sei bitte ruhig!
    (Wees alsjeblieft rustig!)
  2. Hab Geduld!
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Haben Sie bitte Geduld!
    (Hebt u alstublieft geduld!)
  3. Nehmen Sie bitte Platz!
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Nimm bitte Platz!
    (Neem alstublieft plaats!)
  4. Lies den Text bitte laut!
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Lesen Sie den Text bitte laut vor!
    (Lees de tekst alsjeblieft hardop voor!)

Oefening 4: Grammatica in actie

Instructie: Vorm tweetallen, bespreek en zoek samen een compromis.

Vertaling tonen/verbergen
Situatie
In einer kurzen Verhandlung im Büro diskutieren zwei Kolleg*innen ein neues Angebot.
(In een korte bespreking op kantoor bespreken twee collega’s een nieuw aanbod.)
Bespreek
  • Was denkst du über das Angebot? Begründe deine Meinung. (Wat vind je van het aanbod? Onderbouw je mening.)
  • Welches Gegenargument hast du und wie antwortest du darauf? (Welk tegenargument heb je en hoe reageer je daarop?)
Nuttige woorden en uitdrukkingen
  • Meiner Meinung nach ist das Angebot positiv. (Naar mijn mening is het aanbod positief.)
  • Das ist mein Gegenargument. (Dat is mijn tegenargument.)
  • Einverstanden — wir suchen einen Kompromiss. (Akkoord — we zoeken een compromis.)
Gebruik in gesprek
  • Sei ruhig! (Rustig aan!)
  • Hab Geduld! (Heb geduld!)
  • Nimm Platz! (Ga zitten!)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Louis Fernando Hess

Bachelor of Science - Interculturele Business Psychologie

Hamm-Lippstadt University of Applied Sciences

University_Logo

Duitsland


Laatst bijgewerkt:

donderdag, 05/03/2026 17:55