Tijdsaanduidingen met „von … bis“, „seit“ en „bis“

Wat is het verschil tussen von … bis, seit en bis?

• von … bis = een hele periode met begin- en eindtijd.
  Voorbeeld: Ich habe von 9 bis 17 Uhr Meetings.
• seit = een begin in het verleden, dat nu nog duurt.
  Voorbeeld: Ich lerne seit 2023 Deutsch.
• bis = alleen het eindpunt / deadline van een periode.
  Voorbeeld: Ich arbeite bis 18 Uhr.

Tip om te onthouden:

• Denk bij von … bis aan: van … tot (begin + einde).
• Denk bij seit aan: sinds (start in het verleden, gaat nog door).
• Denk bij bis aan: tot / uiterlijk (alleen het einde).

1. Wanneer gebruik je von … bis?

Je gebruikt von … bis als je een duidelijke tijdspanne noemt:

• Begin met von
• Einde met bis

Structuur:

• von + tijd 1 + bis + tijd 2
• De rest van de zin verandert niet.

Veelgemaakte fouten:

• Ich arbeite von 9. ❌ → von heeft altijd een bis:
  Ich arbeite von 9 bis 17 Uhr. ✔
• Ich arbeite bis 9 und 17 Uhr. ❌ → geen twee tijden na bis.
  Ich arbeite von 9 bis 17 Uhr. ✔

2. Wanneer gebruik je seit?

seit gebruik je voor iets dat:

• in het verleden is begonnen, en
• nu nog steeds waar is.

Belangrijk:

• seit = geen eindpunt. Het duurt (in principe) nog voort.
• Zeg dus niet: seit 2021 bis jetzt ❌ – seit bevat tot nu al.

Typische fouten met seit:

• Ich lerne seit 2023 Deutsch bis jetzt. ❌
  Ich lerne seit 2023 Deutsch. ✔
• Ich lerne seit nächstem Monat Deutsch. ❌
  seit kan niet met een toekomst-tijd.
  Beter: Ich lerne ab nächstem Monat Deutsch. ✔
• Ich lerne seit 2023 von jetzt an Deutsch. ❌ – dubbelop.
  Laat von jetzt an weg of laat seit weg.

3. Wanneer gebruik je alleen bis?

bis gebruik je als je alleen het eindmoment of de deadline noemt.

bis kan ook met een voorzetsel:

• bis + Akkusativ: bis nächsten Freitag, bis den 15. Juni

Typische fouten met bis:

• Ich arbeite seit 9 Uhr bis im Büro. ❌ – meng seit en bis niet zo.
  Beter:
  • Ich arbeite seit 9 Uhr. (focus op duur)
  • Ich arbeite bis 18 Uhr im Büro. (focus op eindtijd)
• Ich arbeite bis 18 und 19 Uhr. ❌ – geen twee tijden na bis.

4. Stap-voor-stap: zo kies je de juiste tijdsaanduiding

1. Heb je een begin- en eindtijd?
   → Gebruik von … bis.
   Ich habe von 10 bis 11 Uhr ein Meeting.
2. Wil je zeggen: “sinds wanneer” en het geldt nu nog?
   → Gebruik seit.
   Ich habe seit letztem Monat Online-Unterricht.
3. Wil je alleen het einde / de deadline noemen?
   → Gebruik bis.
   Bitte schicken Sie die Unterlagen bis morgen.
4. Toekomstige start (niet in deze les, maar handig):
   → In het Duits gebruik je dan vaak ab:
   Ich arbeite ab nächste Woche im Homeoffice.

5. Snelle zelfcheck: begrijp ik het echt?

Beantwoord de vragen voor jezelf. Als je iets niet zeker weet, kijk terug naar de regels.

1. Kun jij in het Duits zeggen:
   • Ik heb morgen van 14 tot 16 uur een call.
   • Ik werk sinds 2021 in mijn huidige bedrijf.
   • Je kunt je uiterlijk vrijdag aanmelden.
2. Kun jij uitleggen in het Nederlands:
   • Wat is het verschil tussen seit en bis?
   • Waarom von altijd een bis nodig heeft?
3. Kun jij bij deze zinnen zeggen wat er fout is?
   • Ich lerne seit 2020 Deutsch bis jetzt.
   • Der Kurs ist von 18 bis.
   • Ich arbeite seit nächster Woche im Büro.
   Als je de fouten kunt uitleggen én verbeteren, dan beheers je dit onderwerp goed genoeg voor een gesprek in de les.

6. Waar moet je vooral op letten?

• Meng seit en bis niet in één simpele tijdsuitdrukking.
  Kies óf de duur vanaf het begin (seit) óf het eindpunt (bis).
• Gebruik geen seit met toekomst.
  Niet: seit nächstem Jahr ❌, maar: ab nächstem Jahr ✔.
• Laat “bis jetzt” weg na seit.
  seit betekent al “tot nu toe”.
• Controleer jezelf: Kun je je Nederlandse zin altijd vervangen door van … tot, sinds of tot / uiterlijk? Kies dan de overeenkomstige Duitse vorm.

Als je deze punten bewust toepast bij het plannen van je dag, afspraken en cursussen, ben je goed voorbereid op gesprekssituaties in de les.