A2.8 - Vakantieramp?

Relatieve zinnen met der, die, das

Relativsätze mit der, die, das

Relativsätze verbinden zwei Sätze mit der, die, das, z.B. „Der Polizist, der hilft" oder „Der Ausweis, den ich habe".

(Relatieve bijzinnen verbinden twee zinnen met der, die, das, bijv. „Der Polizist, der hilft" of „Der Ausweis, den ich habe".)

Relatieve zinnen (der/die/das/den): wat verandert er precies?

Je gebruikt een betrekkelijke bijzin om extra informatie te geven over een persoon of zaak.

  • Hoofdzin: het woord waar je iets over zegt (bijv. der Mann).
  • Relatieve bijzin: begint met der/die/das (of den) en eindigt met het werkwoord.

Belangrijk: het geslacht komt van het zelfstandig naamwoord, maar de naamval komt uit de relatieve bijzin.

Stap-voor-stap kiezen: geslacht + rol in de bijzin

  1. Stap 1 (geslacht): kijk naar het zelfstandig naamwoord:
    • maskulin: der Mann / der Pass / der Kollege
    • feminin: die Frau / die Tasche
    • neutrum: das Auto / das Formular
  2. Stap 2 (rol in de relatieve bijzin):
    • Onderwerp (Nominativ): het doet iets → ... der hilft, ... die arbeitet, ... das fährt
    • Lijdend voorwerp (Akkusativ): het krijgt de actie → ... den ich suche, ... die ich sehe, ... das ich lese

Snelle overzichtstabel (A2): alleen “der” kan veranderen

Naamval in de bijzin Maskulin Feminin Neutrum
Nominativ (onderwerp) der die das
Akkusativ (lijdend voorwerp) den ✅ die das

Ezelsbrug: bij mannelijk + accusatief krijg je bijna altijd den. De rest blijft hetzelfde.

Zo herken je Nominativ vs. Akkusativ in de relatieve bijzin

  • Nominativ-test: kun je in de bijzin vervangen door hij/zij/het? Dan is het onderwerp.
    • Der Beamte, der hilft. → Er hilft.
  • Akkusativ-test: staat er al een duidelijk onderwerp (vaak ich, wir, Sie) en mist er nog “wat/wie” als object? Dan is het lijdend voorwerp.
    • Der Mann, den ich jeden Morgen treffe. → Ich treffe ihn.

Woordvolgorde: waar zet je het werkwoord?

  • In de relatieve bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het eind.
  • De relatieve bijzin komt direct achter het zelfstandig naamwoord dat je toelicht.

Voorbeeld: Das ist der Kollege, den ich im Büro suche.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze vermijdt)

  • Fout 1: naamval uit de hoofdzin kopiëren
    • Ich brauche den Pass, der ich verloren habe.
    • Correct: Ich brauche den Pass, den ich verloren habe. (in de bijzin is het object)
  • Fout 2: “den” gebruiken bij vrouwelijk of onzijdig
    • Die Tasche, den ich suche, ist schwarz.
    • Correct: Die Tasche, die ich suche, ist schwarz.
    • Das Formular, den ich ausfülle, ist auf Deutsch.
    • Correct: Das Formular, das ich ausfülle, ist auf Deutsch.
  • Fout 3: het onderwerp in de bijzin vergeten
    • Check: heeft de bijzin al een onderwerp? Zo niet, dan is het relatieve voornaamwoord vaak het onderwerp → der/die/das.

Zelfcheck (30 seconden) vóór je antwoord

  1. Welk woord beschrijf ik? → geslacht: der / die / das
  2. In de bijzin: is het onderwerp of lijdend voorwerp?
  3. Alleen als het maskulin + lijdend voorwerp is: der → den
  4. Werkwoord in de bijzin: naar het einde
  1. Nominatief: het betrekkelijk voornaamwoord is onderwerp, bijv. „Der Nachbar, der hilft".
  2. Accusatief: het betrekkelijk voornaamwoord is lijdend voorwerp, bijv. „Der Hund, den ich habe".
Kasus (Naamval)Maskulin (Mannelijk)Feminin (Vrouwelijk)Neutrum (Onzijdig)
Nominativ (Nominatief)Der Mann, der im Park joggt. (De man die in het park jogt.)Die Frau, die hier arbeitet. (De vrouw die hier werkt.)Das Auto, das schnell fährt. (De auto die snel rijdt.)
Akkusativ (Accusatief)Der Ball, den ich kaufe. (De bal die ik koop.)Die Frau, die ich sehe. (De vrouw die ik zie.)Das Buch, das ich lese. (Het boek dat ik lees.)

Uitzonderingen!

  1. De vrouwelijke en onzijdige vorm blijven in de nominatief en accusatief hetzelfde. Alleen het mannelijke betrekkelijke voornaamwoord verandert!

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. Ist das der Mann, ___ Sie im Bus gesehen haben?

Is dat de man, ___ u in de bus gezien heeft?

2. Ich suche den Geldbeutel, ___ ich gestern im Hotel verloren habe.

Ik zoek de portemonnee, ___ ik gisteren in het hotel verloren heb.

3. Hier ist die Tasche, ___ Sie vorhin beschrieben haben.

Hier is de tas, ___ u zojuist beschreven hebt.

4. Wir brauchen den Ausweis, ___ Sie gerade beantragen.

We hebben het identiteitsbewijs nodig, ___ u net aanvraagt.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Verbind de twee zinnen tot één zin met een betrekkelijke bijzin (die/de/het). Let op: in de accusatief verandert alleen het mannelijke betrekkelijk voornaamwoord in „den“ (bijv. „Das ist der Kollege, den ich suche.“).

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Das ist der Kollege. Ich suche den Kollegen.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Das ist der Kollege, den ich suche.
    (Dat is de collega die ik zoek.)
  2. Hier ist der Mann. Ich treffe den Mann jeden Morgen im Aufzug.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Hier ist der Mann, den ich jeden Morgen im Aufzug treffe.
    (Hier is de man die ik elke ochtend in de lift ontmoet.)
  3. Das ist die Kollegin. Sie arbeitet heute im Büro.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Das ist die Kollegin, die heute im Büro arbeitet.
    (Dat is de collega die vandaag op kantoor werkt.)
  4. Ich sehe die Frau. Die Frau steht am Empfang.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ich sehe die Frau, die am Empfang steht.
    (Ik zie de vrouw die bij de receptie staat.)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Louis Fernando Hess

Bachelor of Science - Interculturele Business Psychologie

Hamm-Lippstadt University of Applied Sciences

University_Logo

Duitsland


Laatst bijgewerkt:

vrijdag, 08/05/2026 11:31