Konjunktionen: „weder…noch" / „sowohl…als auch"

Konjunktionen: „weder…noch" / „sowohl…als auch""


Mit den Konjunktionen „weder…noch" und „sowohl…als auch" verbindet man zwei Satzteile oder Wörter.

(Met de voegwoorden „weder…noch" en „sowohl…als auch" verbind je twee zinsdelen of woorden.)

Betekenis: uitsluiten vs. combineren

  • weder … noch = geen van beide (0 van 2)
  • sowohl … als auch = allebei (2 van 2)
0 van 2

Ich schreibe weder eine E-Mail noch einen Brief.

Der Empfänger hat weder das Paket noch den Brief bekommen.

2 van 2

Ich schreibe sowohl eine E-Mail als auch einen Brief.

Der Empfänger hat sowohl das Paket als auch den Brief bekommen.

Vaste bouw: waar zet je de twee delen?

  • Zet weder / sowohl direct vóór het eerste onderdeel.
  • Zet noch / als auch direct vóór het tweede onderdeel.

Schema

  • weder + A + noch + B
  • sowohl + A + als auch + B

Wat koppel je precies? Let op: dezelfde grammaticale vorm

De twee delen (A en B) moeten grammaticaal “parallel” zijn.

  • 2 zelfstandige naamwoorden: weder A noch B
  • 2 werkwoorden: sowohl A als auch B
  • 2 tijdsaanduidingen: weder heute noch morgen
  • 2 voorzetselgroepen: sowohl per E-Mail als auch per Post
Goed (parallel)

Ich schicke die Unterlagen sowohl per E-Mail als auch per Post.

Ich kann weder heute noch morgen zur Post gehen.

Niet goed (niet parallel)

Ich schicke sowohl die Unterlagen als auch per Post.

Ich kann weder zur Post noch morgen gehen.

Naamvallen: het lidwoord verandert mee

Je kiest de naamval zoals je die zonder weder/sowohl ook zou gebruiken.

  • Accusatief bij veel werkwoorden zoals schreiben, schicken, bekommen.
Accusatief (voorbeeld)

Ich schreibe weder eine E-Mail noch einen Brief.

Der Empfänger hat weder das Paket noch den Brief bekommen.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze snel vermijdt)

  • Niet mixen:
    • weder … als auch → kies óf weder … noch óf sowohl … als auch
  • Geen “oder” in deze constructies:
    • weder A oder Bweder A noch B
  • Vergeet deel 2 niet:
    • Ich schreibe weder eine E-Mail. → je hebt ook noch … nodig
  • Werkwoordpositie blijft normaal:
    • De constructie verandert de hoofdzinregel niet (werkwoord op plek 2).

Snelle zelfcheck (30 seconden)

  1. Bedoel ik 0 van 2 of 2 van 2?
  2. Staan A en B in dezelfde vorm (2 nouns / 2 tijden / 2 voorzetselgroepen …)?
  3. Staat weder/sowohl vóór A en noch/als auch vóór B?
  4. Klopt het lidwoord/naamval bij A en bij B?
  1. Ze laten zien of je twee dingen uitsluit of combineert.
weder…noch

Ich schreibe weder eine E-Mail noch einen Brief. (Ik schrijf noch een e-mail, noch een brief.)

Der Empfänger hat weder das Paket noch den Brief bekommen. (De ontvanger heeft noch het pakket, noch de brief gekregen.)

sowohl...als auch

Ich schreibe sowohl eine E-Mail als auch einen Brief. (Ik schrijf zowel een e-mail als ook een brief.)

Der Empfänger hat sowohl das Paket als auch den Brief bekommen. (De ontvanger heeft zowel het pakket als ook de brief gekregen.)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Ich habe ___ eine SMS noch eine E-Mail bekommen.

Ik heb ___ een sms noch een e-mail ontvangen.

2. Der Empfänger hat weder das Paket ___ den Brief bekommen.

De ontvanger heeft noch het pakket ___ de brief ontvangen.

3. Ich schicke ___ den Brief als auch das Paket heute ab.

Ik verstuur ___ de brief als ook het pakket vandaag.

4. Bitte schreiben Sie sowohl den Absender ___ den Empfänger gut lesbar auf das Paket.

Schrijf alstublieft zowel de afzender ___ de ontvanger goed leesbaar op het pakket.

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de grammaticaal juiste zin met „noch…noch“ of „zowel…als ook“.

1.
Bij „noch…noch“ staat „noch“, niet „of“.
Bij „zowel…als ook“ moet het tweede deel „als ook“ zijn, niet „nog“.
2.
Na „zowel“ volgt niet „of“, maar „als ook“.
Na „zowel“ moet het tweede deel „als ook“ staan, niet „nog“.

Oefening 3: Herschrijf de zinnen

Instructie: Verbind de twee zinnen tot één zin: Gebruik ofwel „noch … noch“ (als geen van beide van toepassing is) of „zowel … als …“ (als beide van toepassing zijn).

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Hint Hint (weder … noch) Ich schreibe keine E-Mail. Ich schreibe keinen Brief.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ich schreibe weder eine E-Mail noch einen Brief.
    (Ik schrijf noch een e-mail noch een brief.)
  2. Hint Hint (sowohl … als auch) Ich schicke das Paket. Ich schicke den Brief.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ich schicke sowohl das Paket als auch den Brief.
    (Ik verstuur zowel het pakket als de brief.)
  3. Hint Hint (weder … noch) Der Empfänger hat das Paket nicht bekommen. Der Empfänger hat den Brief nicht bekommen.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Der Empfänger hat weder das Paket noch den Brief bekommen.
    (De ontvanger heeft noch het pakket noch de brief gekregen.)
  4. Hint Hint (sowohl … als auch) Wir brauchen einen Ausweis. Wir brauchen die Adresse.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Wir brauchen sowohl einen Ausweis als auch die Adresse.
    (We hebben zowel een identiteitsbewijs als het adres nodig.)

Oefening 4: Grammatica in actie

Instructie: Bespreek hoe jullie schriftelijk en per e-mail op de afzender reageren.

Vertaling tonen/verbergen
Situatie
Im Büro fehlen heute wichtige Sendungen: weder Brief noch Paket sind angekommen.
(Op kantoor ontbreken vandaag belangrijke zendingen: noch de brief noch het pakket is aangekomen.)

Bespreek
  • Was habt ihr weder erhalten noch bestätigt, und welche Folgen hat das? (Wat hebben jullie noch ontvangen noch bevestigd, en welke gevolgen heeft dat?)
  • Würdet ihr sowohl eine E-Mail als auch einen Brief schicken? Warum? (Zouden jullie zowel een e-mail als een brief sturen? Waarom?)

Nuttige woorden en uitdrukkingen
  • Der Empfänger hat weder den Brief noch das Paket bekommen. (De ontvanger heeft noch de brief noch het pakket ontvangen.)
  • Ich schreibe sowohl eine E-Mail als auch einen Brief an den Sender. (Ik schrijf zowel een e-mail als een brief aan de afzender.)
  • Bitte antworten Sie schriftlich – Mit freundlichen Grüßen und Unterschrift. (Gelieve schriftelijk te antwoorden – Met vriendelijke groeten en handtekening.)

Gebruik in gesprek
  • weder…noch (noch…noch)
  • sowohl…als auch (zowel…als ook)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Louis Fernando Hess

Bachelor of Science - Interculturele Business Psychologie

Hamm-Lippstadt University of Applied Sciences

University_Logo

Duitsland


Laatst bijgewerkt:

woensdag, 15/04/2026 21:46