Der negative Imperativ zeigt, wie man im Deutschen direkt oder höflich sagt, dass jemand etwas nicht tun soll, z. B. „Mach das nicht!“ oder „Sprechen Sie bitte nicht!“.

(De negatieve imperatief laat zien hoe je in het Duits direct of beleefd zegt dat iemand iets niet moet doen, bijv. „Mach das nicht!“ of „Sprechen Sie bitte nicht!“.)

Negatieve imperatief: “doe dit niet” (du / ihr / Sie)

Met de negatieve imperatief geef je een verbod of een beleefd verzoek: Niet doen.

Persoon Basispatroon Voorbeeld (DE)
du (jij) Imperatief + nicht + … Sprich nicht so schnell!
ihr (jullie) Imperatief + -t + nicht + … Diskutiert nicht zu laut!
Sie (u) Infinitiv + Sie + … + nicht Unterbrechen Sie mich bitte nicht!

Stap-voor-stap: zo bouw je de zin

  1. Kies de aanspreekvorm: du, ihr of Sie.

  2. Zet het werkwoord in de juiste imperatiefvorm:

    • du: “Sprich”, “Komm”, “Ruf an”
    • ihr: “Sprecht”, “Kommt”, “Ruft an”
    • Sie: infinitief (“Sprechen”, “Kommen”, “Anrufen”) + Sie
  3. Plaats nicht op de juiste plek (zie volgende blok).

Waar staat nicht? (woordvolgorde die je echt nodig hebt)

Vuistregel: nicht staat vaak laat in de zin, tenzij je één specifiek onderdeel extra wilt ontkennen.

  • Standaard (meest voorkomend): werkwoord + … + nicht

    Unterbrechen Sie mich bitte nicht.

  • Bij adjectieven/ bijwoorden: nicht staat er direct voor

    Sprich nicht so schnell.

  • Bij scheidbare werkwoorden: nicht komt meestal vóór het afgesplitste deel

    Ruf den Chef nicht an!

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze meteen herkent)

  • Fout: Nicht unterbrechen Sie mich.

    Goed: Unterbrechen Sie mich nicht.

    Check: In de imperatief staat het werkwoord (bijna altijd) vooraan.

  • Fout: Sprichst nicht so laut.

    Goed: Sprich nicht so laut.

    Check: “sprichst” = tegenwoordige tijd, geen imperatief.

  • Fout (onnatuurlijk): Unterbrechen Sie bitte nicht mich.

    Goed: Unterbrechen Sie mich bitte nicht.

    Check: zet nicht liever aan het einde, tenzij je echt “niet mij maar iemand anders” bedoelt.

“Bitte” en beleefdheid: klein woord, groot effect

  • Sie-vorm (professioneel): Verb + Sie + bitte + … + nicht

    Sprechen Sie bitte nicht gleichzeitig.

  • Du/ihr (directer): vaak zonder “bitte”, maar het kan wel

    Sprich bitte nicht so schnell.

Snelle zelfcheck (30 seconden)

  • 1 Staat het werkwoord vooraan? (bij Sie: verb + Sie)

  • 2 Is het de juiste vorm? du zonder -st, ihr met -t, Sie = infinitief

  • 3 Staat nicht op een logische plek? (meestal laat; bij scheidbaar: vóór het partikel)

Person (Persoon)Form (Vorm)Beispiel (Voorbeeld)
Du (informell) (Jij (informeel))nicht + VerbstammSprich nicht so schnell im Meeting! (Spreek niet zo snel in de vergadering!)
Ihr (Plural) (Jullie (meervoud))nicht + Verbstamm + -tDiskutiert nicht zu laut im Büro! (Discussieer niet te luid op kantoor!)
Sie (formell) (U (formeel))Infinitiv + „Sie“ + nichtUnterbrechen Sie mich bitte nicht! (Onderbreek mij alstublieft niet!)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Bitte ___ zu spät zum Meeting, der Termin beginnt um neun.

Kom ___ te laat naar de vergadering, de afspraak begint om negen.)

2. ___ bitte nicht, ich erkläre gerade die Präsentation.

___ alstublieft niet, ik leg net de presentatie uit.)

3. ___ so schnell, ich kann keine Notizen machen.

___ zo snel, ik kan geen aantekeningen maken.)

4. ___ zu laut im Büro, die anderen telefonieren gerade.

___ te hard op kantoor, de anderen zijn net aan het bellen.)

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de correcte vorm van de negatieve imperatief.

1.
Verkeerde woordvolgorde: „niet“ staat normaal aan het einde van de zin of voor het deel dat ontkend wordt, niet direct voor „mij“. → klinkt onnatuurlijk.
Verkeerde positie van „niet“ en woordvolgorde: in de imperatief staat het werkwoord aan het begin; correct is „Onderbreekt u … niet“. („Niet“ hoort aan het einde van de zin.)
2.
Verkeerde werkwoordsvorm: dit is tegenwoordige tijd („jij spreekt“), niet de imperatief („spreek“).
(Opmerking: deze optie is hier opzettelijk fout geplaatst.)

Oefening 3: Herschrijf de zinnen

Instructie: Schrijf de zinnen als negatieve imperatief (verbod of beleefd verzoek). Vormen: du → „nicht + Verbstamm“, ihr → „nicht + Verbstamm + -t“, Sie → „Infinitiv + Sie + nicht“. Voorbeeld: „Du sollst nicht so laut sein.“ → „Sei nicht so laut!“

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Hint Hint (du) Du sollst im Meeting nicht so schnell sprechen.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Sprich im Meeting nicht so schnell!
    (Spreek tijdens de vergadering niet zo snel!)
  2. Hint Hint (ihr) Ihr sollt im Büro nicht so laut diskutieren.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Diskutiert im Büro nicht so laut!
    (Discussieer op kantoor niet zo hard!)
  3. Hint Hint (Sie) Sie sollen mich bitte nicht unterbrechen.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Unterbrechen Sie mich bitte nicht!
    (Onderbreek mij alstublieft niet!)
  4. Hint Hint (du) Du sollst den Chef nicht anrufen, er ist in einer Besprechung.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Ruf den Chef nicht an, er ist in einer Besprechung!
    (Bel de baas niet; hij zit in een vergadering!)

Oefening 4: Grammatica in actie

Instructie: Speel baas en team; spreek beleefde regels voor de vergadering af.

Vertaling tonen/verbergen
Situatie
Im Meeting stören Kolleginnen und Kollegen die Präsentation; der Drucker ist laut.
(In de vergadering verstoren collega’s de presentatie; de printer maakt veel lawaai.)

Bespreek
  • Welche Störungen gibt es im Meeting, und was soll man nicht tun? (Welke verstoringen zijn er tijdens de vergadering, en wat moet je niet doen?)
  • Welche höflichen Regeln sagen Sie zu Gästen oder Vorgesetzten? (Sie-Form)  ˙˙˙?','Welche Regeln sagen Sie zu Kolleginnen oder Kollegen, die Sie duzen? (du-Form)','Was soll das Team heute noch besprechen oder verschieben? Warum? (Welke beleefde regels zegt u tegen gasten of leidinggevenden? (Sie‑vorm) …?)

Nuttige woorden en uitdrukkingen
  • Unterbrechen Sie mich bitte nicht. (Onderbreek me alstublieft niet.)
  • Sprich nicht so schnell im Meeting. (Spreek niet zo snel tijdens de vergadering.)
  • Diskutiert nicht zu laut im Büro!    (Praat niet te hard op kantoor!)

Gebruik in gesprek
  • Du: nicht + Verbstamm (Du: niet + werkwoordstam)
  • Ihr: nicht + Verbstamm + -t (Ihr: niet + werkwoordstam + -t)
  • Sie: Infinitiv + Sie + nicht (Sie: infinitief + Sie + niet)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Louis Fernando Hess

Bachelor of Science - Interculturele Business Psychologie

Hamm-Lippstadt University of Applied Sciences

University_Logo

Duitsland


Laatst bijgewerkt:

donderdag, 05/03/2026 19:41