Tempi passivi: presens, imperfectum, perfectum, plusquamperfectum

Passieve tijden: presens, imperfectum, perfectum, plusquamperfectum

In passieve zinnen ondergaat het onderwerp de handeling, in plaats van deze uit te voeren.

(Nelle frasi passive, il soggetto subisce l’azione invece di compierla.)

Spiegazione dell'insegnante

Che cosa stai imparando: il passivo (struttura) in 4 tempi

Nel passivo non è importante chi fa l’azione, ma che cosa succede (tipico in amministrazione, email, procedure).

Attivo: De notaris tekent de akte. (Il notaio firma l’atto.)
Passivo: De akte wordt (door de notaris) getekend. (L’atto viene firmato (dal notaio).)

Formula visiva: 3 blocchi (tempo + participio + agente)

Hulpwerkwoord (verbo “di supporto”): worden o zijn (dipende dal tempo)
Voltooid deelwoord (participio passato): es. getekend, gecontroleerd, geregistreerd
(door + agente) opzionale: door de gemeente, door de notaris

Blocco	Domanda utile	Esempio
1) Tempo	Presente / passato / compiuto?	wordt / werd / is / was
2) Participio	Qual è l’azione?	getekend, verwerkt, gecontroleerd
3) door...	Serve dire “da chi”?	(door de notaris)

Quale ausiliare scegliere: worden o zijn?

worden = processo / azione in corso o pianificata (come “viene / viene fatto”).
zijn = risultato già raggiunto (come “è stato / è già”).

Trucco: se in italiano diresti “viene”, spesso è worden. Se diresti “è già stato”, spesso è zijn.

Significato	Olandese	Esempio naturale
Azione (adesso / routine)	wordt/worden + participio	Uw aanvraag wordt binnen vijf werkdagen verwerkt.
Risultato (già fatto)	is/zijn + participio	Uw nieuwe adres is al in het systeem geregistreerd.

I 4 tempi del passivo: come riconoscerli in 2 secondi

Guarda solo il verbo di supporto: quello ti dice il tempo.

Tempo (passivo)	Segnale	Esempio
Presens	word/wordt/worden	Wanneer wordt de akte getekend?
Imperfectum	werd/werden	De scheiding werd geregeld.
Perfectum	is/zijn	De huwelijksakte is door de notaris getekend.
Plusquamperfectum	was/waren	De documenten waren al door de gemeente gecontroleerd.

wordt o worden? werd o werden? (accordo rapido)

Scegli in base al soggetto:

Singolare (de aanvraag, het adres, de akte) → wordt / werd / is / was
Plurale (de documenten, de gegevens) → worden / werden / zijn / waren

Soggetto	Presente passivo	Passato (imperfectum) passivo
De aanvraag (sg.)	De aanvraag wordt verwerkt.	De aanvraag werd verwerkt.
De documenten (pl.)	De documenten worden gecontroleerd.	De documenten werden gecontroleerd.

“door …” (da chi): quando usarlo e quando no

Ometti “door …” se l’agente è ovvio, non importante o sconosciuto.
Aggiungilo se devi chiarire responsabilità o fonte (email formali, contesti professionali).

Più naturale	Quando è utile
De aanvraag wordt verwerkt.	De aanvraag wordt door de gemeente verwerkt. (se serve specificare)
De aanvraag is goedgekeurd.	De aanvraag is door de manager goedgekeurd. (responsabilità)

Posizione delle parole: dove vanno participio e “door …”

In una frase principale: il verbo di supporto è presto, il participio va alla fine.
door + agente di solito sta prima del participio.

Schema: Soggetto + hulpwerkwoord + (altro) + (door + agente) + participio

De huwelijksakte is door de notaris getekend.
Uw aanvraag wordt binnen vijf werkdagen verwerkt.

Autocontrollo in 4 domande (prima di rispondere)

Che tempo è? (oggi/ieri/già prima di…?) → scegli word(t)/werd/is/was
Singolare o plurale? → wordt vs worden; werd vs werden; is vs zijn; was vs waren
Qual è il participio corretto? (es. getekend, gecontroleerd, geregistreerd)
Serve “door …”? Se no, lascialo fuori

Errori tipici (e correzione rapida)

Confondere processo e risultato:
- ~~Uw nieuwe adres wordt al geregistreerd.~~ (suona “in corso”)
- Uw nieuwe adres is al geregistreerd. (risultato: già registrato)
Accordo sbagliato col plurale:
- ~~De documenten werd gecontroleerd.~~
- De documenten werden gecontroleerd.
Dimenticare il participio in fondo:
- ~~De akte wordt getekend door de notaris.~~ (non sbagliato, ma meno “neutro”)
- De akte wordt door de notaris getekend. (molto comune)

Forma: verbo ausiliare (worden/zijn) + participio passato.

Tijd (Tempo)	Formule (Formula)	Voorbeeld (Esempio)
Presens (Presente)	word/wordt/worden + participium (word/wordt/worden + participio passato)	Wanneer wordt de akte getekend? (Quando viene firmato l’atto?)
Imperfectum (Imperfetto)	werd/werden + participium (werd/werden + participio passato)	De scheiding werd geregeld. (Il divorzio è stato sistemato.)
Perfectum (Passato prossimo)	is/zijn + participium (is/zijn + participio passato)	De huwelijksakte is door de notaris getekend. (L’atto di matrimonio è stato firmato dal notaio.)
Plusquamperfectum (Trapassato prossimo)	was/waren + participium (was/waren + participio passato)	De documenten waren al door de gemeente gecontroleerd. (I documenti erano già stati controllati dal comune.)

Eccezioni!

La persona che compie l’azione può essere omessa (door...).

Esercizio 1: Scelta multipla

Istruzione: Scegli la risposta corretta

1. Uw aanvraag voor een uittreksel uit de Basisregistratie Personen ____ binnen vijf werkdagen verwerkt.

2. De huwelijksakte ____ gisteren op kantoor getekend.

3. Uw nieuwe adres ____ al in het systeem geregistreerd.

4. Toen u naar het loket kwam, ____ uw documenten al door ons gecontroleerd.

Esercizio 2: Riscrivi le frasi

Istruzione: Riscrivi le frasi da attiva a passiva. Presta attenzione al tempo verbale corretto: presente (viene/vengono), imperfetto (veniva/venivano), passato prossimo (è/sono stato(i) — oppure è/sono + participio) o trapassato prossimo (era/erano). Se la persona che compie l'azione può essere omessa, è permesso; in tal caso usa eventualmente "da..." se necessario.

Mostra/Nascondi traduzione Mostra/Nascondi suggerimenti

De notaris tekent vandaag de huurovereenkomst.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Esempio
De huurovereenkomst wordt vandaag door de notaris getekend.
(Il contratto di locazione viene firmato oggi dal notaio.)
De gemeente controleerde gisteren de documenten.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Esempio
De documenten werden gisteren door de gemeente gecontroleerd.
(I documenti sono stati controllati ieri dal comune.)
De huisarts heeft mijn afspraak verzet.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Esempio
Mijn afspraak is door de huisarts verzet.
(Il mio appuntamento è stato spostato dal medico di base.)
Hint Hint (zonder door...) De medewerker had de aanvraag al doorgestuurd.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Esempio
De aanvraag was al doorgestuurd.
(La richiesta era già stata inoltrata.)

Esercizio 3: Scelta multipla

Istruzione: Scegli la frase passiva corretta nel tempo giusto.