Pronome relativo (waar + preposizione, wie)

Betrekkelijk voornaamwoord (waar + voorzetsel, wie)

Gebruik van waar en wie in relatieve bijzinnen om extra informatie te geven over een zelfstandig naamwoord.

(Uso di waar e wie nelle frasi relative per dare informazioni extra su un sostantivo.)

Spiegazione dell'insegnante

Quando uso waar + preposizione e quando uso (preposizione) + wie?

Qui impari a collegare due frasi con una proposizione relativa quando c’è una preposizione (aan, met, over, voor…).

Antecedente (di cosa parli?)	Relativo corretto	Idea in italiano
cosa / oggetto / concetto (het dieet, het programma, de oplossing)	waar + preposizione → waaraan, waarmee, waarover, waarvoor…	“a cui / con cui / di cui / su cui / per cui”
persona (de diëtist, de collega, de vrouw)	preposizione + wie → aan wie, met wie, voor wie…	“a cui / con cui / per cui” (riferito a persone)

Come si forma waar + preposizione (in pratica)

Trova la preposizione che appartiene al verbo/espressione.
Chiediti: l’antecedente è una cosa? → usa waar-.
Unisci waar + preposizione in una sola parola (spesso sì).

Preposizione	Forma	Esempio (NL)
aan	waaraan	Het dieet waaraan ik me houd, is streng.
met	waarmee	De app waarmee ik mijn calorieën tel, is handig.
over	waarover	De oplossing waarover we het eens zijn, is simpel.
voor	waarvoor	Het doel waarvoor ik train, is meer energie.

Nota utile: se in italiano diresti “di cui / a cui / con cui” e parli di una cosa, in olandese molto spesso è waar-.

Come si forma preposizione + wie (persone)

Se l’antecedente è una persona, non usare ~~waar-~~. Usa wie con la preposizione.

De collega met wie ik vaak lunch, werkt in HR.
De diëtist aan wie ik vragen stelde, gaf duidelijke uitleg.
De cliënt voor wie ik een plan maak, heeft nachtdiensten.

Attenzione: la preposizione viene dal verbo (non dall’italiano)

L’errore più comune è scegliere la preposizione “a orecchio”. In olandese molte espressioni hanno una preposizione fissa.

Espressione (NL)	Preposizione	Esempio relativo
zich houden aan	aan	Het programma waaraan ik me houd, is intensief.
werken aan	aan	Het dieet waaraan ik werk, bevat meer proteïne.
iets combineren met	met	Het product waarmee ik mijn ontbijt combineer, is yoghurt.
het eens zijn over	over	De keuze waarover we het eens zijn, is logisch.

Eccezione (molto comune nel parlato): preposizione “staccata”

Nel linguaggio parlato (e spesso anche nello scritto informale) puoi vedere waar separato dalla preposizione.

Formale/compatto: Het sportdieet waaraan ik werk, bevat veel proteïnen.
Più parlato: Het sportdieet waar ik aan werk, bevat veel proteïnen.

Consiglio: per B1 va bene riconoscere entrambe le forme. Nelle frasi “pulite” (esercizi, testi) spesso preferiscono la forma compatta.

“wie z’n / d’r” = “di cui” riferito a persone

Quando vuoi dire “la persona di cui … (qualcosa)” usi spesso wie z’n (maschile) o wie d’r (femminile) in stile colloquiale.

De man wie z’n schema elke week verandert, is mijn coach. (il cui)
De vrouw wie d’r bloedsuiker stabiel moet blijven, eet weinig suiker. (la cui)

Nota: nello scritto più formale trovi anche wiens (maschile) e wier (femminile), ma a B1 è utile soprattutto capire e usare wie z’n / d’r nel parlato.

Autocontrollo rapido (30 secondi)

L’antecedente è una cosa? → waar + preposizione.
L’antecedente è una persona? → preposizione + wie.
La preposizione è quella dell’espressione (zich houden aan, combineren met, het eens zijn over)?
Puoi anche usare la forma parlata: waar … preposizione (waar ik aan werk).

Preposizione + waar quando l’antecedente è un oggetto.
Usa wie quando l’antecedente è una persona.

Regel	Gebruik	Vertaling
waar + voorzetsels	Vervanging voor die/dat (Sostituzione di die/dat) Waar + met / tot → waarmee/waartoe (Waar + met / tot → waarmee/waartoe)	Het gerecht waaraan ik bezig ben, is heel gezond. (Il piatto a cui sto lavorando è molto salutare.) Het sportapparaat waarmee ik train, is heel effectief voor mijn spieren. (L’attrezzo sportivo con cui mi alleno è molto efficace per i miei muscoli.)
wie	Na een voorzetsel (Dopo una preposizione ) Als meewerkend voorwerp (Come complemento di termine) wie + z'n / d'r (wie + z'n / d'r)	De man met wie mijn zus getrouwd is, is een kok. (L’uomo con cui mia sorella è sposata è un cuoco.) De man aan wie ik voedingsadvies gaf, is mijn neef. (L’uomo a cui ho dato consigli alimentari è mio cugino.) De vrouw wie d'r koolhydraten in balans moet houden, eet veel groenten. (La donna che deve tenere in equilibrio i suoi carboidrati mangia molte verdure.)

Eccezioni!

Nel linguaggio parlato waar e la preposizione possono essere separati, come in: 'Het sportdieet waar ik aan werk, bevat veel proteïnen.'

Esercizio 1: Scelta multipla

Istruzione: Scegli la risposta corretta

1. Het dieet ____ ik me deze maand aan houd, bevat minder calorieën.

2. De diëtist ____ ik vragen stelde, zei dat ik meer proteïnen moet eten.

3. Het zuivelproduct ____ ik mijn ontbijt combineer, bevat veel proteïnen.

4. De collega ____ ik vaak lunch, snoept halverwege de middag.

Esercizio 2: Riscrivi le frasi

Istruzione: Unisci le due frasi in un’unica frase con una proposizione relativa: usa una preposizione + dove(…) per una cosa/oggetto e usa chi per una persona (es. il programma con cui lavoro / il collega con cui mi confronto).

Mostra/Nascondi traduzione Mostra/Nascondi suggerimenti

Ik gebruik een app. Met die app tel ik mijn calorieën.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Esempio
Ik gebruik een app waarmee ik mijn calorieën tel.
(Uso un’app con cui conto le mie calorie.)
Dit is het sportprogramma. Aan dat sportprogramma houd ik me drie keer per week.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Esempio
Dit is het sportprogramma waaraan ik me drie keer per week houd.
(Questo è il programma sportivo a cui mi attengo tre volte alla settimana.)
Ik heb een afspraak met de diëtist. Met de diëtist bespreek ik mijn doelen.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Esempio
Ik heb een afspraak met de diëtist met wie ik mijn doelen bespreek.
(Ho un appuntamento con la dietista con cui discuto i miei obiettivi.)
De vrouw is mijn buurvrouw. Voor haar kook ik soms extra soep.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Esempio
De vrouw voor wie ik soms extra soep kook, is mijn buurvrouw.
(La donna per cui a volte cucino una zuppa in più è la mia vicina.)

Esercizio 3: La grammatica in azione

Istruzione: Discutete insieme il vostro menù settimanale e spiegate perché fate queste scelte.

Mostra/Nascondi traduzione

Situazione

Je bespreekt met een diëtist een persoonlijk dieet voor de komende maand.

Discutere

Welke producten kies je voor meer proteïne en waarom? (Quali prodotti scegli per avere più proteine e perché?)
Met wie bespreek je je dieetplannen en wat vertel je die persoon? (bijvoorbeeld je partner, collega) (Con chi parli dei tuoi piani dietetici e cosa dici a quella persona? (per esempio il tuo partner, un collega))

Parole e frasi utili

Het dieet waar ik aan werk houdt mijn gewicht in balans. (La dieta a cui sto lavorando mantiene il mio peso in equilibrio.)
Zuivelproducten waarmee ik begin bevatten veel proteïne. (I prodotti lattiero-caseari con cui inizio contengono molte proteine.)
De collega met wie ik lunch snoept halverwege de middag. (Il collega con cui pranzo mangia dolci a metà pomeriggio.)

Usare in conversazione

waar + voorzetsel (waaraan, waarmee, waarover) (waar + preposizione (waaraan, waarmee, waarover))
voorzetsel + wie (met wie, aan wie) (preposizione + chi (met wie, aan wie))
wie z'n / d'r (chi z'n / d'r)