Imperatief - tu: Prendi, Va', Fai, ...

Imperativo - tu: Prendi, Va', Fai, ...

Forma per dare istruzioni informali con tu.

(Vorm om informele instructies te geven met tu.)

Uitleg van de docent

Wat is de imperativo (tu)?

De imperativo (tu) gebruik je als je iemand die je met tu aanspreekt een instructie of vriendelijk bevel geeft.

In de supermarkt: Prendi un carrello. (Neem een karretje.)
Thuis: Apri i biscotti. (Open de koekjes.)

Vorming: zo maak je de imperativo voor “tu”

Je vertrekt van de infinito (werkwoord op -are / -ere / -ire).

Infinito	Stap	Imperativo (tu)
-are	vervang -are → -a	compra (da comprare)
-ere	vervang -ere → -i	prendi (da prendere)
-ire	vervang -ire → -i	apri (da aprire)

Snelcheck: klopt je vorm?

Staat het werkwoord in de tu-vorm als instructie?
Eindigt het op -a (bij -are) of op -i (bij -ere/-ire)?
Gebruik je geen “tu” in de zin (meestal laat je dat weg)?

Goed (imperativo)	Niet hier
Prendi il succo dal frigo.	~~Prendere~~ il succo dal frigo.
Apri i biscotti.	~~Aprire~~ i biscotti.

Belangrijke uitzonderingen (die je vaak nodig hebt)

Sommige heel frequente werkwoorden zijn onregelmatig in de imperativo (tu). Deze vormen leer je best als vaste combinaties.

Infinito	Imperativo (tu)	Voorbeeld
fare	fai / fa’	Fai la lista della spesa.
dare	dai / da’	Dai la carta vantaggi in cassa.
stare	stai / sta’	Stai qui vicino alla cassa.
andare	vai / va’	Va’ alla panetteria subito.
dire	di’	Di’ al cassiere grazie.

Apostrof (’): wanneer zie je fa’, da’, sta’, va’?

Bij fare, dare, stare, andare bestaan twee correcte vormen:

lange vorm: fai, dai, stai, vai
korte vorm: fa’, da’, sta’, va’ (met apostrof)

Praktisch: in spreektaal hoor je vaak de korte vorm. In schrijftaal zijn beide oké.

Correct	Let op
Va’ alla panetteria.	Va alla panetteria. (kan verwarren met “hij/zij gaat”)
Di’ la verità.	Dì la verità. (verkeerde accentteken; hier is het apostrof)

Van zin met “tu” naar instructie: zo doe je dat snel

Schrap tu.
Zet het werkwoord in de juiste imperativo (tu)-vorm.

Tu prendi il pane. → Prendi il pane.
Tu vai alla panetteria subito. → Va’ alla panetteria subito.

Wat moet je vooral onthouden?

-are → -a (comprare → compra)
-ere/-ire → -i (prendere → prendi, aprire → apri)
Leer de uitzonderingen als vaste vormen: fai/fa’, dai/da’, stai/sta’, vai/va’, di’

-are → -a, -ere/-ire → -i.

Infinito (Infinitief)	Imperativo (tu) (Gebiedende wijs (jij))	Esempio (Voorbeeld)
Mettere (zetten)	Metti (zet)	Metti la frutta nel carrello. (Leg het fruit in het winkelwagentje.)
Prendere (nemen)	Prendi (neem)	Prendi il succo dal frigo. (Pak het sap uit de koelkast.)
Aprire (openen)	Apri (open)	Apri i biscotti per la merenda. (Open de koekjes voor het tussendoortje.)
Fare (doen / maken)	Fai / Fa' (doe / maak)	Fai la lista della spesa. (Maak het boodschappenlijstje.)
Dare (geven)	Dai / Da' (geef)	Dai la carta vantaggi in cassa. (Geef de klantenkaart bij de kassa.)
Stare (blijven / staan)	Stai / Sta' (blijf / sta)	Stai qui vicino alla cassa. (Blijf hier bij de kassa.)
Andare (gaan)	Vai / Va' (ga)	Va' alla panetteria subito. (Ga meteen naar de bakkerij.)
Dire (zeggen)	Di' (zeg)	Di' al cassiere grazie. (Zeg dank je wel tegen de kassier.)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. ___ un carrello e metti la frutta qui.

2. ___ in panetteria e compra i biscotti, per favore.

3. ___ la lista della spesa prima di uscire.

4. ___ al cassiere che vuoi pagare con la carta.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen door ze om te zetten in informele bevelen voor 'jij' (imperatief). Voorbeeld: “Jij neemt het brood.” → “Neem het brood.”

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints

Tu metti la frutta nel carrello.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Metti la frutta nel carrello.
(Leg het fruit in de winkelwagen.)
Tu prendi il succo dal frigo.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Prendi il succo dal frigo.
(Pak het sap uit de koelkast.)
Tu apri i biscotti per la merenda.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Apri i biscotti per la merenda.
(Open de koekjes voor het tussendoortje.)
Tu fai la lista della spesa.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Fai la lista della spesa.
(Maak het boodschappenlijstje.)
Tu dai la carta vantaggi in cassa.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Dai la carta vantaggi in cassa.
(Geef de voordeelkaart bij de kassa.)
Tu vai alla panetteria subito.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Va' alla panetteria subito.
(Ga meteen naar de bakkerij.)

Oefening 3: Grammatica in actie

Instructie: Geef om de beurt instructies aan je partner om de producten te vinden en te kopen.

Vertaling tonen/verbergen

Situatie

Al supermercato, aiuti un amico a fare la spesa velocemente.

Bespreek

Quali cose devono andare nella lista della spesa oggi e perché? (Welke dingen moeten vandaag op de boodschappenlijst en waarom?)
In che ordine vai nel supermercato: frutta, verdura, panetteria, carne o pesce? Spiega perché: è più veloce, comodo o economico? (In welke volgorde ga je door de supermarkt: fruit, groente, bakkerij, vlees of vis? Leg uit waarom: is het sneller, handiger of goedkoper?)

Nuttige woorden en uitdrukkingen

Fai la lista della spesa. (Maak de boodschappenlijst.)
Prendi il carrello della spesa. (Neem het winkelwagentje.)
Metti la frutta e la verdura nel carrello. (Stop het fruit en de groente in het winkelwagentje.)

Gebruik in gesprek

Prendi / compra / metti… (Neem / koop / stop…)
Vai / va'… (Ga / ga'…)
Dai / di'… (Geef / geef'…)