De bepaalde lidwoorden in het Italiaans: Il, Lo, La, I, Gli, Le

Gli articoli in italiano: Il, Lo, La, I, Gli, Le

Gli articoli indicano genere e numero.

(De lidwoorden geven geslacht en getal aan.)

Uitleg van de docent

Wanneer gebruik je een lidwoord?

In het Italiaans kies je het lidwoord op basis van geslacht (m/v), getal (enkelvoud/meervoud) én de eerste klank van het woord erna.

Determinativo = “de/het”: je bedoelt iets specifieks (bekend in de context).
Indeterminativo = “een”: je introduceert iets nieuws/algemeens.

Stap-voor-stap kiezen (snelle beslisroute)

Is het enkelvoud of meervoud?
Is het mannelijk of vrouwelijk? (leer dit per woord)
Begint het woord met:
- vocaal (a, e, i, o, u)?
- s + medeklinker (sp-, st-, sc-…), of z, gn, ps?
- of een gewone medeklinker?
Kies het juiste lidwoord.

De “speciale start”: s+medeklinker, z, gn, ps

Dit is de meest gemaakte fout. Bij deze beginletters gebruikt het Italiaans de lo/uno-groep.

Start van het woord	Bepaald	Onbepaald	Voorbeelden
s + medeklinker	lo / gli	uno / degli	lo studente, gli studenti, uno studente
z	lo / gli	uno / degli	lo zio, gli zii, uno zio
gn	lo / gli	uno / degli	lo gnocco, gli gnocchi (praktisch woord)
ps	lo / gli	uno / degli	lo psicologo, gli psicologi, uno psicologo

Tip: als je twijfelt bij een mannelijk woord dat met st/sp/sc begint, denk aan: lo/uno.

Vocaal: wanneer gebruik je l’ en un’?

l’ = bepaald lidwoord vóór een vocaal (m/v): l’amico, l’amica, l’università.
un’ = onbepaald lidwoord vóór een vocaal bij vrouwelijk enkelvoud: un’amica, un’azienda.

Let op het verschil:

un amico (m) maar un’amica (v)
l’amico en l’amica (bepaald, allebei met apostrof)

Meervoud: dezelfde logica als in het enkelvoud

In het meervoud kijk je opnieuw naar de start van het woord.

	Maschile	Femminile
Bepaald	i (normaal) / gli (speciale start of vocaal)	le
Onbepaald	dei (normaal) / degli (speciale start of vocaal)	delle

il ragazzo → i ragazzi
lo studente → gli studenti
l’amico → gli amici
la città → le città

Veelvoorkomende valkuilen (snelle check)

Studente begint met st- → lo/uno: ~~il studente~~ → lo studente; ~~un studente~~ → uno studente.
Città is vrouwelijk → la/una: la città, una città.
Amica (vocaal + vrouwelijk) → un’: ~~una amica~~ → un’amica.
Bij meervoud mannelijk met speciale start kies je gli/degli: gli studenti, degli studenti.

Zelftest: kan ik het zonder spieken?

Ik zie het woord en weet: m/v en enkelvoud/meervoud.
Ik check de start: vocaal of speciale start (s+medeklinker, z, gn, ps)?
Ik kies:
- “de/het” → il/lo/la/l’ of i/gli/le
- “een” → un/uno/una/un’ of dei/degli/delle

Doel: je kiest het lidwoord niet op gevoel, maar met deze drie checks. Dat maakt je zinnen meteen correcter én natuurlijker.

Il, la si usano davanti a parole che iniziano con consonante.
Lo, uno e gli si usano davanti a parole che iniziano con s + consonante, z, gn, ps.
Al plurale scegli i, gli, le (determinativi) o dei, degli, delle (indeterminativi) seguendo la stessa regola del singolare.

Articoli determinativi (Bepaalde lidwoorden)	Maschile (Mannelijk)		Femminile (Vrouwelijk)
Singolare (Enkelvoud)	Il (Il ragazzo) (De jongen)	Lo (Lo studente) (De student)	La (La città) (De stad)
Plurale (Meervoud)	I (I ragazzi) (De jongens)	Gli (Gli studenti) (De studenten)	Le (Le città) (De steden)
Articoli indeterminativi (Onbepaalde lidwoorden)
Singolare (Enkelvoud)	Un, Uno (Un ragazzo) (Een jongen) (Uno studente) (Een student)		Una (Una città) (Een stad)
Plurale	Dei (Dei ragazzi) (Enkele jongens)	Degli (Degli studenti) (Enkele studenten)	Delle (Delle città) (Enkele steden)

Uitzonderingen!

L’ si usa davanti a parole che iniziano con vocale: L'amico / L'amica.
Un' si usa davanti a nomi femminili che iniziano con vocale: un' amica.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Di solito prendo ___ treno per andare in ufficio a Roma.

2. Lavoro in ___ città molto internazionale, vicino alla Svizzera.

3. A Milano ho ___ amico portoghese e un'amica tedesca.

4. ___ olandesi del mio corso di italiano vivono a Bologna.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen met het juiste lidwoord (bepaald of onbepaald: il, lo, la, l’, i, gli, le, un, uno, una, un’). Voorbeeld: Ho computer. → Ho un computer.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints

Hint Hint (un) È ragazzo italiano.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
È un ragazzo italiano.
(È un ragazzo italiano.)
Hint Hint (il) Ragazzo è in ufficio.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Il ragazzo è in ufficio.
(Il ragazzo è in ufficio.)
Hint Hint (una) In classe c’è studentessa nuova.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
In classe c’è una studentessa nuova.
(In classe c’è una studentessa nuova.)
Hint Hint (l’) Studio in università di Milano.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Studio all’università di Milano.
(Studio all’università di Milano.)
Hint Hint (l’) Oggi insegnante è assente.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Oggi l’insegnante è assente.
(Oggi l’insegnante è assente.)
Hint Hint (un’ / uno) Parlo con amica spagnola e con zio italiano.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Parlo con un’amica spagnola e con uno zio italiano.
(Parlo con un’amica spagnola e con uno zio italiano.)

Oefening 3: Grammatica in actie

Instructie: Werk in tweetallen, stel jezelf voor en wissel informatie uit over landen en steden.

Vertaling tonen/verbergen

Situatie

Sei al primo giorno di un corso di lingua a Milano e parli con i compagni.

Bespreek

Di dove sei? Da quale città e da quale paese vieni? (Waar kom je vandaan? Uit welke stad en uit welk land kom je?)
Dove vivi ora? Vivi in una città grande o piccola? Perché?Qual è la capitale del tuo paese? Ti piace la capitale? Perché?Conosci un abitante famoso del tuo paese o della tua città? (Waar woon je nu? Woon je in een grote of kleine stad? Waarom?Wat is de hoofdstad van jouw land? Vind je de hoofdstad leuk? Waarom?Ken je een beroemde inwoner van jouw land of jouw stad?)

Nuttige woorden en uitdrukkingen

Da dove vieni? / Di dove sei? (Waar kom je vandaan? / Waar ben je vandaan?)
Vengo da una città in Italia / in Spagna / in Germania (Ik kom uit een stad in Italië / in Spanje / in Duitsland)
Vivo in una capitale. La mia nazionalità è italiana / spagnola / tedesca (Ik woon in een hoofdstad. Mijn nationaliteit is Italiaans / Spaans / Duits)

Gebruik in gesprek

articoli determinativi con paese e città (bepaalde lidwoorden met land en stad)
articoli indeterminativi (un, una, uno, un') (onbepaalde lidwoorden (un, una, uno, un'))
accordo articolo-sostantivo in genere e numero (overeenkomst tussen lidwoord en zelfstandig naamwoord in geslacht en getal)