Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela
Jak to działa?
B1.8 - Wiadomości i media

Czym jest fake news i jak go rozpoznać?

Wat is nepnieuws en hoe herken je het?

Nepnieuws wordt gebruikt om de publieke opinie te beïnvloeden of om geld te verdienen via advertentieklikken. Het is belangrijk om kritisch te kijken naar de bron en te controleren of informatie een feit of een mening is.
Fake news jest używane do wpływania na opinię publiczną lub do zarabiania pieniędzy poprzez klikanie w reklamy. Ważne jest, aby krytycznie oceniać źródło i sprawdzać, czy informacje są faktem, czy opinią.

Ćwiczenie 1: Nauka przez zanurzenie w języku

Instrukcja: Obejrzyj wideo i odpowiedz na powiązane pytania.

Słowo Tłumaczenie
De media Media
Beïnvloeden Wpływać
Blijken uit Wynikać z
De bron Źródło
Baseren op Opierać się na
Aandacht vestigen op Zwracać uwagę na
Geloven in Wierzyć w
Het feit Fakt
Betrouwbaar Wiarygodny
Bewust Świadomie
Met 'nepnieuws' bedoelen we berichten die niet waar zijn, maar die wel bewust worden verspreid. (Przez „fake news” rozumiemy wiadomości, które nie są prawdziwe, ale są jednak świadomie rozpowszechniane.)
Je komt het tegen in artikelen op internet of op een sociaal medium, maar het is van alle tijden. (Można się z tym spotkać w artykułach w internecie lub w mediach społecznościowych, ale to zjawisko istniało od zawsze.)
In de geschiedenis bepaalden soms speciale ministers wat er in de kranten kwam te staan. (W historii czasem specjalni ministrowie decydowali, co pojawi się w gazetach.)
Er zijn vaak twee redenen voor nepnieuws: de massa beïnvloeden of geld verdienen. (Często są dwa powody fake newsów: wpływanie na masy albo zarabianie pieniędzy.)
Kliks op internet zijn goud waard; bij een sensationeel bericht klik je sneller op de link. (Kliknięcia w internecie są na wagę złota; przy sensacyjnej wiadomości szybciej klikasz w link.)
Ook in de politiek zien we beïnvloeding door mensen bang te maken voor een bepaald gevaar. (Również w polityce widzimy wpływanie na ludzi poprzez straszenie ich określonym zagrożeniem.)
Als mensen bang zijn, stemmen ze sneller op iemand die belooft het probleem op te lossen. (Gdy ludzie się boją, chętniej głosują na kogoś, kto obiecuje rozwiązać problem.)
Om nepnieuws te herkennen moet je verder kijken dan je neus lang is en kritisch zijn. (Aby rozpoznać fake news, trzeba patrzeć dalej niż czubek własnego nosa i być krytycznym.)
Vraag jezelf af: is een foto echt of bewerkt, en zijn het feiten of is het een mening? (Zadaj sobie pytanie: czy zdjęcie jest prawdziwe czy przerobione, i czy to są fakty, czy opinia?)
Kijk goed naar de bron van het bericht: komt het van een betrouwbare nieuwssite en is het afkomstig van een expert of van iemand die zomaar wat roept op internet? (Przyjrzyj się uważnie źródłu wiadomości: czy pochodzi z wiarygodnego serwisu informacyjnego i czy jest od eksperta, czy od kogoś, kto po prostu coś wykrzykuje w internecie? )

1. Wat is een veelvoorkomend doel van nepnieuws?

(Jaki jest częsty cel fake newsów?)

2. Waarom klikken mensen sneller op sommige berichten op internet?

(Dlaczego ludzie szybciej klikają w niektóre wiadomości w internecie?)

3. Wat helpt het meest om nepnieuws te herkennen?

(Co najbardziej pomaga rozpoznać fake news?)

Ćwiczenie 2: Użyj strony internetowej lub tekstu do czytania

Instrukcja: Omawiasz z kolegami, które śledztwa dziennikarskie powinny dostać uwagę i szukasz ostatnich zwycięzców nagrody De Tegel.

Zadanie: Kies één recent bericht over winnaars of genomineerden en schrijf in 5–6 zinnen: welke categorie het is, wat de aanleiding was en waarop het onderzoek is gebaseerd.

(Wybierz jeden niedawny komunikat o zwycięzcach lub nominowanych i napisz w 5–6 zdaniach: jaka to kategoria, co było przyczyną oraz na czym oparto śledztwo.)

URL: De Tegel

De Tegel is een belangrijke prijs voor Nederlandse journalistiek. In het menu vind je informatie over Winnaars, Genomineerden en Over Ons. Elk jaar worden prijzen uitgereikt in verschillende rubrieken, zoals Onderzoek, Achtergrond en Interview.

Onder Het laatste nieuws staan korte berichten over de uitreiking. Daar lees je bijvoorbeeld dat De Tegel 2025 is uitgereikt en dat er op 6 mei 2026 opnieuw een uitreiking was. Ook verschijnen er berichten over personen die bij de uitreiking aanwezig waren en over lezingen.

Een nominatie of prijs hangt samen met journalistiek werk dat is gebaseerd op feiten en bronnen. Vaak is er een duidelijke aanleiding, bijvoorbeeld een maatschappelijk probleem dat extra aandacht krijgt.

Use in your answer: Winnaars / Genomineerden / categorie / Onderzoek / Over Ons / Het laatste nieuws