Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela

Czasowniki rozdzielnie złożone

Scheidbare werkwoorden


Werkwoorden die in twee delen splitsen zoals opzoeken (op + zoeken) of meekijken (mee + kijken).

(Czasowniki, które dzielą się na dwie części, np. opzoeken (op + zoeken) albo meekijken (mee + kijken).)

Co to są czasowniki rozdzielnie złożone (scheidbare werkwoorden)?

To czasowniki z prefiksem (np. op-, aan-, uit-), który w niektórych zdaniach odłącza się od czasownika.

  • opzoeken = wyszukać (np. podcast)
  • aanzetten = włączyć
  • uitgaan = wyłączyć się / zgasnąć

Wskazówka wymowy: akcent prawie zawsze pada na prefiks: ÓPzoeken, ÁÁNzetten, ÚÍTgaan.

Szyk w zdaniu głównym: „czasownik na 2. miejscu” + prefiks na końcu

W zwykłym zdaniu oznajmującym odmieniony czasownik stoi na pozycji 2, a prefiks ląduje na końcu.

Typ Poprawnie Typowy błąd
Zdanie główne Ik zoek de podcast op. Ik zoek op de podcast.
Inny początek zdania In de trein spoel ik de reclame door. In de trein ik spoel de reclame door.
  • Test „2. miejsca”: policz: (1) pierwszy element, (2) odmieniony czasownik. Reszta może być dalej.
  • Prefiks traktuj jak „ogon” zdania: często jest ostatnim słowem.

Pytania: czasownik na 1. miejscu, prefiks na końcu

W pytaniu (tak/nie) zaczynasz od odmienionego czasownika, a prefiks znów idzie na koniec.

  • Speel je de aflevering even af?
  • Gaat de tablet automatisch uit?

Uwaga: w pytaniach z czasownikiem modalnym (np. kun) modalny stoi na 1. miejscu, a bezokolicznik jest na końcu (patrz niżej).

Z czasownikami modalnymi (kan / wil / moet): czasownik zostaje „w jednym kawałku”

Gdy pojawia się kan / wil / moet, czasownik rozdzielny występuje jako bezokolicznik i nie rozdziela się.

Konstrukcja Poprawnie Typowy błąd
modalny + bezokolicznik Ik wil de reclame doorspoelen. Ik wil de reclame door spoelen.
pytanie z „kun” Kun je de aflevering even afspelen? Kun je de aflevering even speel af?
  • Zasada praktyczna: jeśli widzisz modalny, szukaj na końcu jednego słowa: opzoeken, afspelen, aanzetten…

Wyjątek, który trzeba znać: „te + infinitief”

Gdy używasz te + bezokolicznik, wstawiasz te między prefiks a czasownik.

  • Ik probeer de link op te zoeken.
  • Hij vraagt mij om het scherm dicht te doen.

Najczęstsza pułapka: opzoeken te albo te opzoeken (w tym temacie celujemy w wzór: op te zoeken).

Szybka autokontrola: 3 pytania przed wysłaniem zdania

  1. Czy to zdanie główne bez modalnego? → czasownik odmieniony na 2. miejscu, prefiks na końcu: zet … aan.
  2. Czy jest „kan/wil/moet”? → bezokolicznik na końcu jako jedno słowo: aanzetten.
  3. Czy jest „te”? → wstaw te w środek: aan te zetten, op te zoeken.

Miniściąga: kiedy rozdzielasz, a kiedy nie?

Sytuacja Forma Przykład
Zdanie główne czasownikprefiks Hij zet de soundtrack aan.
Pytanie czasownikprefiks Doet u het scherm dicht?
Z modalnym (kan/wil/moet) 1 słowo na końcu Wij willen samen werken. / Wij willen samenwerken (w tym znaczeniu: współpracować).
Te + infinitief prefiks + te + czasownik Hij probeert het adres op te schrijven.

Uwaga na znaczenie: czasem zapis łączny to po prostu „normalny” czasownik (np. samenwerken = współpracować). W tym module ćwiczysz głównie schemat szyku dla form rozdzielnych.

  1. Zdanie główne: Werkwoord na pozycji 2, prefix całkiem na końcu.
  2. Przy czasownikach posiłkowych, takich jak kan, wil, moet, czasownik pozostaje jedną całością.
  3. W zdaniu pytającym: Werkwoord na pozycji 1, prefix na końcu.
Prefix (prefiks)Werkwoord (czasownik)Voorbeeldzin (zdanie przykładowe)
Op- (od- / na-)zoeken (szukać)Ik zoek de podcast op. (Szukam tego podcastu.)
Af- (do końca / od-)spelen (odtwarzać)Jij speelt de aflevering af. (Odtwarzasz odcinek do końca.)
Aan- (włączyć)zetten (ustawiać / włączać)Hij zet de soundtrack aan. (On włącza ścieżkę dźwiękową.)
Door- (przez- / dalej-)spoelen (przewijać)Wij spoelen de reclame door. (Przewijamy reklamę.)
Dicht- (zamknąć)doen (robić)U doet het scherm dicht. (Zamyka Pan/Pani ekran.)
Mee- (współ- / razem)kijken (oglądać)Zij kijken met de serie mee. (Oglądają serial razem / „współoglądają”.)
Samen- (razem)stellen (układać / tworzyć)Ik stel een nieuwe afspeellijst samen. (Układam nową playlistę.)
Vast- (na stałe / ustalić)leggen (kłaść)Hij legt de afspeellijst vast. (On ustala playlistę.)
Samen- (razem)werken (pracować)Wij werken aan een podcast samen. (Współpracujemy nad podcastem.)
Uit- (wy-)gaan (iść)De tablet gaat automatisch uit. (Tablet wyłącza się automatycznie.)

Wyjątki!

  1. Przy te + infinitief 'te' wchodzi między prefiks a czasownik: op te zoeken.
  2. Akcent w czasownikach rozdzielnie złożonych zawsze pada na prefiks.

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. Ik ____ die nieuwe podcast van de NOS op, want iedereen heeft het erover.

____ tego nowego podcastu NOS, bo wszyscy o nim mówią.

2. Kun je de aflevering even ____? Ik wil horen waar het over gaat.

Możesz na chwilę ____ ten odcinek? Chcę usłyszeć, o co w nim chodzi.

3. In de trein ____ ik de reclame altijd door, anders duurt het te lang.

W pociągu zawsze ____ reklamy, bo inaczej trwa to za długo.

4. Ik probeer minder te luisteren, maar ik ben toch weer een nieuwe serie ____ het bingen.

Próbuję mniej słuchać, ale i tak znowu ____ binge’uję nowy serial.

Ćwiczenie 2: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przekształć zdania z czasownikiem rozdzielnie złożonym w odpowiedniej kolejności wyrazów: w zwykłym zdaniu oznajmującym odmieniony czasownik stoi na drugiej pozycji, a przedrostek na końcu; przy czasownikach posiłkowych (kan/wil/moet) czasownik pozostaje w całości; przy „te + bezokolicznik” wstawiasz „te” między przedrostek a czasownik (np. op te zoeken).

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Wskazówka Wskazówka (wil) Ik wil vanavond de podcast opzoeken.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Ik wil vanavond de podcast opzoeken.
    (Chcę dziś wieczorem wyszukać podcast.)
  2. Hij speelt elke ochtend op kantoor de aflevering af.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Hij speelt elke ochtend op kantoor de aflevering af.
    (On odtwarza każdego ranka w biurze odcinek.)
  3. Wskazówka Wskazówka (Vraagzin) Wij spoelen de reclame door.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Spoelen wij de reclame door?
    (Czy przewijamy reklamę?)
  4. Zij zet in de trein de soundtrack aan.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Zij zet de soundtrack in de trein aan.
    (Ona włącza ścieżkę dźwiękową w pociągu.)

Ćwiczenie 3: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz w każdym bloku poprawne zdanie.

1.
Błędnie: przy czasowniku rozdzielnym w zdaniu pytającym czasownik główny i prefiks zapisuje się łącznie w formie bezokolicznika na końcu, czyli „opzoeken” bez spacji.
2.
Błędnie: przy użyciu czasownika posiłkowego czasownik rozdzielny musi pozostać zapisany łącznie w bezokoliczniku, czyli „doorspoelen”, a nie „door spoelen”.

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Mutiara Nugroho Tri Satio

Organizacja i zarządzanie - Zarządzanie i języki

Artevelde University of Applied Sciences

University_Logo

Belgia


Ostatnia aktualizacja:

piątek, 08/05/2026 06:04