Jeszcze nie ma nauczyciela
Chcę nauczyciela!

Czasowniki rozdzielnie złożone

Scheidbare werkwoorden


Werkwoorden die in twee delen splitsen zoals opzoeken (zoeken + op), pauzeren of meekijken.

(Czasowniki, które dzielą się na dwie części, np. opzoeken (zoeken + op), pauzeren lub meekijken.)

Czasowniki rozdzielnie złożone (scheidbare werkwoorden): co się „rozdziela”?

W języku niderlandzkim wiele czasowników ma przedrostek (partykułę): opzoeken, afspelen, aanzetten. W zdaniu ten czasownik często działa jak „dwuczęściowy”.

  • Część odmieniona (np. zoek, speelt, zet) stoi na typowym miejscu czasownika.
  • Przedrostek (np. op, af, aan) wędruje na koniec zdania (lub na koniec danej części zdania).

Szybka reguła szyku: zdanie oznajmujące

W zdaniu głównym (hoofdzin) czasownik odmieniony jest na pozycji 2, a przedrostek na końcu.

Wzór Przykład (poprawnie)
[1] Coś/ktoś + [2] czasownik + reszta + prefix Ik zoek de podcast op.
Dodaj okolicznik na start → czasownik nadal na 2. miejscu Morgen zoek ik de aflevering op.

Uwaga na typowy błąd: nie przyklejaj przedrostka do czasownika w zdaniu głównym.

  • Ik opzoek de podcast.
  • Ik zoek op de podcast. (prefix nie stoi przed dopełnieniem)

Pytanie: czasownik na 1. miejscu, przedrostek na końcu

W pytaniu (vraagzin) czasownik odmieniony jest na miejscu 1, a przedrostek nadal na końcu.

  • Zoek je de aflevering op?
  • Speel jij de aflevering af?
  • Zet u het scherm dicht?

Jeśli w pytaniu jest też „dodatkowy” początek (np. Waarom, Wanneer), wtedy czasownik jest na 2. miejscu, ale przedrostek i tak ląduje na końcu:

  • Waarom zet je de muziek aan?

Z czasownikami modalnymi (kan, wil, moet…): nic się nie rozdziela

Gdy pojawia się czasownik modalny, drugi czasownik stoi w bezokoliczniku na końcu i pozostaje w całości (nie rozdzielasz go na dwie części).

Poprawnie Dlaczego
Kun je de aflevering opzoeken? opzoeken jest bezokolicznikiem po kun.
Ik wil de reclame doorspoelen. Po wil dajesz cały bezokolicznik.
Kun je de aflevering zoek op? Nie rozdzielamy po modalnym.

Wyjątek z „te + infinitief”: „te” wchodzi do środka

Gdy używasz konstrukcji te + bezokolicznik, partykuła rozdziela się, a te staje pomiędzy:

  • Ik heb geen tijd om alles terug te luisteren.
  • Hij probeert de podcast op te zoeken.

Typowe błędy:

  • ... om alles te terugluisteren.
  • ... om opzoeken te.

Gdzie dokładnie trafia przedrostek? Myśl: „na koniec swojej części zdania”

Przedrostek idzie na koniec tego fragmentu, w którym jest jego czasownik.

  • Ik zoek de aflevering op, want ik heb hem nodig.
  • Als je de reclame te lang vindt, spoel je hem door.

Wymowa i akcent: nacisk na przedrostek

W czasownikach rozdzielnie złożonych akcent pada zwykle na przedrostek:

  • ÓPzoeken
  • ÁÁNzetten
  • DÓÓRspoelen

To pomaga też „usłyszeć”, że to jest czasownik rozdzielny.

Autokontrola (20 sekund): czy zrobiłem/-am to dobrze?

  1. Czy to jest czasownik rozdzielny (ma przedrostek typu op/af/aan/door/mee/terug/uit/dicht/vast)?
  2. Jeśli to zdanie główne: czy część odmieniona jest na 2. miejscu?
  3. Czy przedrostek jest na końcu (swojej części zdania)?
  4. Czy jest modalny (kan/wil/moet)? Jeśli tak: czy zostawiłem/-am cały bezokolicznik na końcu (np. opzoeken)?
  5. Czy jest „te + infinitief”? Jeśli tak: czy mam układ prefix + te + czasownik (np. op te zoeken)?
  1. Zdanie główne: Werkwoord na pozycji 2, prefix całkiem na końcu.
  2. Przy czasownikach posiłkowych, takich jak kan, wil, moet, czasownik pozostaje w całości (nie rozdziela się).
  3. W zdaniu pytającym: Werkwoord na miejscu 1, prefix na końcu.
Werkwoord (Czasownik)Betekenis (Znaczenie)Voorbeeldzin
Opzoeken (wyszukać)To look up (wyszukać)Ik zoek de podcast op. (Ja szukam podcastu wyszukuję.)
Afspelen (odtwarzać)To play (odtwarzać)Jij speelt de aflevering af. (Ty odtwarzasz odcinek do końca.)
Aanzetten (włączyć)To turn on (włączyć)Hij zet de soundtrack aan. (On włącza ścieżkę dźwiękową włącza.)
Doorspoelen (przewijać do przodu)To fast-forward (przewijać do przodu)Wij spoelen de reclame door. (My przewijamy reklamę do przodu.)
Dichtdoen (zamknąć)To close (zamknąć)U doet het scherm dicht. (Pan/Pani zamyka ekran zamknięty.)
Meekijken (oglądać razem)To watch along (oglądać razem)Zij kijken met de serie mee. (Oni oglądają serial razem.)
Terugluisteren (odsłuchać ponownie)To listen back (odsłuchać ponownie)Ik luister het hoofdstuk terug. (Ja słucham rozdziału ponownie.)
Vastleggen (nagrać)To record (nagrać)Hij legt de afspeellijst vast. (On nagrywa playlistę na stałe.)
Samenwerken (współpracować)To work together (współpracować)Wij werken aan een podcast samen. (My współpracujemy przy podcaście razem.)
Uitgaan (wyłączyć się)To go off (wyłączyć się)De tablet gaat automatisch uit. (Tablet wyłącza się automatycznie sam.)

Wyjątki!

  1. Przy te + infinitief 'te' pojawia się między prefiksem a czasownikiem: op te zoeken.
  2. Akcent w czasownikach rozdzielnie złożonych zawsze pada na prefiks.

Ćwiczenie 1: Gramatyka w praktyce

Instrukcja: Omów zadania, podejmij decyzje dotyczące wyborów technicznych i dawaj sobie krótkie sugestie.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie
Sytuacja
Je team maakt een podcast en test samen een nieuwe aflevering in de studio.
(Twój zespół tworzy podcast i wspólnie testujecie nowy odcinek w studiu.)

Omówić
  • Hoe zoek je een fragment op en speel je het af tijdens de test? (Jak wyszukujesz fragment i odtwarzasz go podczas testu?)
  • Wat doen jullie als de reclame te lang is of de tablet automatisch uitgaat? (Co zrobicie, jeśli reklama będzie za długa lub tablet wyłączy się automatycznie?)

Przydatne słowa i zwroty
  • Ik zoek de afspeellijst op en speel de aflevering af. (Wyszukuję listę odtwarzania i odtwarzam odcinek.)
  • Zullen we de reclame doorspoelen en het scherm dichtdoen? (Przewiniemy reklamę i zamkniemy ekran?)
  • Ik heb voorkeur voor dit genre, maar ik kan die artiest niet uitstaan. (Wolę ten gatunek, ale nie znoszę tego wykonawcy.)

Użyj w rozmowie
  • Hoofdzin: werkwoord op positie 2, prefix helemaal achteraan (Ik zoek de aflevering op). (Zdanie oznajmujące: czasownik na drugim miejscu, przedrostek całkowicie na końcu (Ik zoek de aflevering op).)
  • Vraagzin: werkwoord op plek 1, prefix achteraan (Speel jij de aflevering af?). (Zdanie pytające: czasownik na pierwszym miejscu, przedrostek na końcu (Speel jij de aflevering af?).)

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Mutiara Nugroho Tri Satio

Organizacja i zarządzanie - Zarządzanie i języki

Artevelde University of Applied Sciences

University_Logo

Belgia


Ostatnia aktualizacja:

środa, 25/03/2026 08:43