Bezitsaanduiding met de genitief: des/der

Besitz zeigen mit dem Genitiv: des/der


Der Genitiv zeigt Besitz oder Zugehörigkeit.

(De genitief geeft bezit of verbondenheid aan.)

Wanneer gebruik je de genitief?

De genitief gebruik je om bezit/verband te tonen: van wie / waarvan.

  • Vraagtest: Wessen? (= van wie/van welk(e))
  • Typisch in formelere taal en in vaste combinaties (bijv. met wegen).
Betekenis Duits Nederlands
bezit/relatie die Bühne des Stücks het decor van het stuk
van wie? die Musik der Pianistin de muziek van de pianiste

Stap-voor-stap: zo maak je de genitief

  1. Bepaal het geslacht/getal van het tweede woord (de “eigenaar”): der Regisseur, das Stück, die Pianistin, die Zuschauer.
  2. Kies het juiste genitiefartikel:
Vorm Genitief artikel Wat verandert er aan het woord?
maskulin des meestal -s (soms -es)
neutrum des meestal -s (soms -es)
feminin der geen uitgang
meervoud der geen uitgang
  1. Plak het samen: artikel + (eventueel) uitgang.
  • wegen des Regisseurs
  • die Bühne des Stücks
  • die Musik der Pianistin
  • der Applaus der Zuschauer

De -s / -es: snelle keuzehulp

Bij maskulin en neutrum krijgt het zelfstandig naamwoord meestal -s.

  • des Regisseurs
  • des Stücks

Krijgt het woord aan het einde een lastige klank, dan gebruik je vaak -es:

  • als het woord eindigt op -s, -ß, -sch, -tz, -z, -x
Basis Genitief Waarom?
das Glas die Größe des Glases eindigt op -s → -es
der Platz die Lage des Platzes eindigt op -tz → -es
das Stück die Bühne des Stücks eindigt niet op die klanken → meestal -s

Let op: sommige woorden kunnen (formeel) ook -es hebben, maar op B1 is -s vaak de meest praktische keuze als -es niet “nodig” is.

Genitief of “von + datief”?

Je ziet in het Duits vaak twee opties:

  • Genitief (formeler/compact): die Meinung des Chefs
  • von + datief (meer spreektaal): die Meinung von dem Chef (= vom Chef)

In deze les oefen je bewust de genitief, ook als von + datief in gesprekken vaak kan.

Veelgemaakte fouten (en snelle checks)

  • Artikelcheck: mask./neutr. → des, fem./pl. → der.
  • Uitgangcheck: alleen bij mask./neutr. meestal -s / soms -es.
  • Geen apostrof in het Duits bij de genitief:
  • die Bühne des Stück'sdie Bühne des Stücks
  • die Musik des Pianistindie Musik der Pianistin
  • wegen der Regisseurswegen des Regisseurs

Zelfcheck: kan ik dit al?

  1. Kan ik bij een zin de vraag stellen: Wessen?
  2. Kan ik snel beslissen: des of der?
  3. Weet ik: krijgt het woord -s of (bij -s/-ß/-sch/-tz/-z/-x) -es?
  1. De genitief vraagt naar wessen: Wessen Stück war das?
  2. Mannelijk/onzijdig: lidwoord des + zelfstandig naamwoord + -s.
  3. Vrouwelijk/meervoud: lidwoord der, zelfstandig naamwoord blijft hetzelfde.

 

Form (Vorm)Artikel (Lidwoord)Beispiel (Voorbeeld)
Maskulin (Mannelijk)der (de)des + -s (des + -s)die Rolle des Schauspielers (de rol van de acteur)
Neutrum (Onzijdig)der (de)des + -s (des + -s)der Anfang des Stücks (het begin van het stuk)
Feminin (Vrouwelijk)die  (de) der (der)die Musik der Pianistin (de muziek van de pianiste)
Plural (Meervoud)die  (de) der (der)der Applaus der Zuschauer (het applaus van de toeschouwers)

Uitzonderingen!

  1. Alternatief voor de genitief: von + datief = von dem
  2. Mannelijk/onzijdig: lidwoord des + zelfstandig naamwoord + -es -> wanneer het zelfstandig naamwoord op -s/ -ß/ -sch/ -tz/ -z of -x eindigt.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. Wegen ___ Regisseurs standen viele Leute schon eine Stunde vor der Premiere in der Schlange.

Vanwege ___ regisseur stonden veel mensen al een uur voor de première in de rij.

2. Die Bühne des ___ war sehr modern, aber die Inszenierung war trotzdem gut verständlich.

Het decor van ___ was heel modern, maar de enscenering was toch goed te begrijpen.

3. Die Musik ___ Pianistin klang in der Theaterpause noch lange im Kopf nach.

De muziek ___ pianiste klonk tijdens de theaterpauze nog lang na in het hoofd.

4. Der Applaus ___ Zuschauer war so laut, dass der Vorhang dreimal aufging.

Het applaus ___ toeschouwers was zo luid dat het gordijn drie keer openging.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen: Vervang de formulering met „van + datief“ door de genitief (bijv. „die Meinung von dem Chef“ → „die Meinung des Chefs“).

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Das Auto von dem Nachbarn steht seit gestern vor unserem Haus.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Das Auto des Nachbarn steht seit gestern vor unserem Haus.
    (De auto van de buurman staat sinds gisteren voor ons huis.)
  2. Die Anfangszeit von dem Kurs hat sich geändert.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Die Anfangszeit des Kurses hat sich geändert.
    (De begintijd van de cursus is veranderd.)
  3. Ich habe die Nummer von dem Arzt nicht gespeichert.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ich habe die Nummer des Arztes nicht gespeichert.
    (Ik heb het nummer van de dokter niet opgeslagen.)
  4. Die Freundin von der Kollegin kommt heute auch zum Fest.
    ⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Die Freundin der Kollegin kommt heute auch zum Fest.
    (De vriendin van de collega komt vandaag ook naar het feest.)

Oefening 3: Meerkeuze

Instructie: Kies de correcte vorm met de genitief (des/der).

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1.
Fout: In het dagelijks gebruik bij dit zelfstandig naamwoord is »des Stücks« de voorkeursvorm; »des Stückes« klinkt verheven en is voor B1 onnodig.
2.
Fout: »von dem« is een datief-alternatief; hier moet de genitief geoefend worden, dus »des Schauspielers«.

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Flavio Redecker

Master in Franse taalwetenschap en geschiedenis

Osnabrück University


Laatst bijgewerkt:

vrijdag, 08/05/2026 13:02