Genitief met voorzetsels (während, trotz, wegen)

Genitiv mit Präpositionen (während, trotz, wegen)

Einige Präpositionen verlangen den Genitiv, z.B. während, trotz, wegen, aufgrund, angesichts.

(Sommige voorzetsels vereisen de genitief, bijv. während, trotz, wegen, aufgrund, angesichts.)

Uitleg van de docent

Wat is het punt? Genitief na sommige voorzetsels

Deze voorzetsels combineren vaak met de genitief (vooral in formeel/standaard Duits):

während = tijdens
trotz = ondanks
wegen = vanwege
aufgrund = op grond van / door
angesichts = gezien / met het oog op
anstatt = in plaats van

Structuur: Präposition + artikel in de genitief + zelfstandig naamwoord.

Zo herken je snel: “des” of “der”?

In de oefeningen gaat het meestal om het juiste genitief-lidwoord:

Genitief	Wanneer?	Voorbeeld (reiscontext)
des	bij mannelijk en onzijdig (der / das)	während des Aufenthalts
der	bij vrouwelijk en meervoud (die / die)	aufgrund der Abfahrt

Belangrijk detail: -s / -es aan het zelfstandig naamwoord

Bij veel mannelijke/onzijdige woorden komt in de genitief vaak -s of -es erbij.
Je ziet dat in: des Aufenthaltes, des Staus, des Fluges, des Wetters.

Vuistregel B1:

vaak -s bij langere woorden: des Staus, des Regens
vaak -es bij korte woorden (1 lettergreep): des Zuges, des Flugs

Mini-checklist: zo kies je in 10 seconden de juiste vorm

Is het één van deze voorzetsels? während / trotz / wegen / aufgrund / angesichts / anstatt
Bepaal het geslacht van het zelfstandig naamwoord (der/die/das).
Kies het lidwoord in de genitief: des (m/n) of der (v/pl).
Check of bij m/n het woord vaak -s/-es krijgt.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)

1) Datief “automatisch” invullen omdat het in het Nederlands vaak met “de/het” lijkt.

~~wegen dem Stau~~ → wegen des Staus
2) Verkeerd lidwoord bij vrouwelijke woorden

~~aufgrund des Abfahrt~~ → aufgrund der Abfahrt
3) -s/-es vergeten bij mannelijke/onzijdige woorden

~~trotz des Wetter~~ → trotz des Wetters

Let op: “wegen” hoor je ook met datief (maar…)

Standaardtaal/schriftelijk: wegen + genitief → wegen des Streiks
Omgangstaal: vaak datief → wegen dem Streik

Voor deze cursus en in formele situaties: kies genitief.

Snelle voorbeeldzinnen om te kopiëren

Während des Aufenthalts in München steigen wir um.
Trotz des schlechten Wetters fährt der ICE.
Wegen des Staus warten wir am Bahnsteig.
Aufgrund der Abfahrt um 6:15 sind wir früh da.
Angesichts der Temperaturen reisen wir lieber nachts.
Anstatt des Fluges nehmen wir den Zug.

Zelfcheck: snap je het?

Kun je bij elk woord snel beslissen: des of der?
Denk je bij des ook aan -s/-es (Wetters, Staus, Fluges)?
Weet je dat wegen + datief vooral spreektaal is?

Structuur: voorzetsel + lidwoord + zelfstandig naamwoord in de genitief.
De genitief met een voorzetsel geeft vaak redenen of situaties aan.

Präposition (Voorzetsel)	Struktur (Structuur)	Beispiel beim Reisen (Voorbeeld bij het reizen)
während (tijdens)	des + Nomen	Während des Aufenthalts steigen wir um. (Tijdens het* verblijf stappen we over.)*
trotz (ondanks)	des + Nomen	Trotz des Wetters fährt der ICE. (Ondanks het* weer rijdt de ICE.)*
wegen (wegens)	des + Nomen	Wegen des Staus warten wir. (Wegens de file wachten we.)
aufgrund (op grond van)	der + Nomen	Aufgrund der Abfahrt müssen wir umsteigen. (Door het* vertrek moeten we overstappen.)*
angesichts (gezien)	der + Nomen	Angesichts der Temperaturen reisen wir nachts. (Gezien de temperaturen reizen we ’s nachts.)
anstatt (in plaats van)	des + Nomen	Anstatt des Fluges nehmen wir den ICE. (In plaats van de vlucht nemen we de ICE.)

Uitzonderingen!

wegen wordt in de dagelijkse omgangstaal vaak met de datief gebruikt.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Während ___ Aufenthalts in München musste ich am Hauptbahnhof umsteigen.

2. Wegen ___ Staus kommt der ICE heute etwa zehn Minuten später an.

3. Aufgrund ___ Abfahrt um 6:15 Uhr empfehlen wir, früh am Gleis zu sein.

4. Trotz ___ schlechten Wetters ist unsere Dienstreise nach Hamburg gut verlaufen.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Verbind de twee zinnen tot één zin en gebruik de genitiefvoorzetsel uit het woord tussen haakjes (voorzetsel + genitief). Voorbeeld: „Es regnet. Wir bleiben im Hotel.“ → „Wegen des Regens bleiben wir im Hotel.“

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints

Hint Hint (wegen) Es gibt einen Unfall auf der Autobahn. Wir kommen später am Bahnhof an.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Wegen des Unfalls auf der Autobahn kommen wir später am Bahnhof an.
(Wegens het ongeluk op de snelweg komen we later aan op het station.)
Hint Hint (trotz) Wir haben starken Wind. Die Fähre fährt trotzdem.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Trotz des starken Winds fährt die Fähre trotzdem.
(Ondanks de harde wind vaart de veerboot toch.)
Hint Hint (während) Wir sind im Zug unterwegs. Ich rufe dich nicht an.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Während der Zugfahrt rufe ich dich nicht an.
(Tijdens de treinreis bel ik je niet.)
Hint Hint (aufgrund) Die Strecke ist gesperrt. Unser Zug hat Verspätung.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Aufgrund der Streckensperrung hat unser Zug Verspätung.
(Vanwege de afsluiting van het traject heeft onze trein vertraging.)

Oefening 3: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste vorm met genitief na het voorzetsel.