Vormals Passief zonder handelende persoon met man & niemand

Vorgangspassiv ohne Täter mit man & niemand

Das Vorgangspassiv ohne Täter wird verwendet, um eine Handlung ohne einen bestimmten Täter zu beschreiben.

(Het procespassief zonder dader wordt gebruikt om een handeling te beschrijven zonder een specifieke dader te noemen.)

Uitleg van de docent

Wat is het ‘Vorgangspassiv’ zonder dader?

Je gebruikt het Vorgangspassiv als je de handeling centraal zet en de dader niet belangrijk (of onbekend) is.

Actief: iemand doet iets.
Passief: er gebeurt iets (met iemand/iets).

Actief (met dader)	Vorgangspassiv (zonder dader)
Jemand gibt Anweisungen.	Anweisungen werden gegeben.
Man belügt dich.	Du wirst belogen.

Stap voor stap: zo bouw je het passief

Kies de juiste vorm van werden (tijd = Präteritum/heden, zoals in de voorbeelden).
- heden: wird / werden
- verleden (Präteritum): wurde / wurden
Zet het hoofdwerkwoord als Partizip II aan het einde.
- sagen → gesagt
- geben → gegeben
- belügen → belogen
- machen → gemacht

Formule: Object/inhoud + werden + … + Partizip II

Wat gebeurt er met ‘man/jemand’ in het passief?

In het actief is man/jemand vaak de dader.

In het passief valt de dader meestal weg.
Niet doen: ~~Im Teammeeting wurde man offenes Feedback gegeben.~~

Wel: Im Teammeeting wurde offenes Feedback gegeben.

Let op: als je de dader wél noemt, kan dat met von + datief (maar in deze les gaat het juist om zinnen zonder dader).

Object verschuift: nominatief vs. datief (belangrijk!)

Een veelgemaakte fout: denken dat het lijdend voorwerp altijd onderwerp wordt. Dat klopt alleen als het om een accusatiefobject gaat.

Actief	Passief	Wat moet je zien?
Man belügt dich. (Akk.)	Du wirst belogen.	Akk. → wordt onderwerp
Jemand gibt jemandem Anweisungen. (Dat.)	Jemandem werden Anweisungen gegeben.	Datief blijft datief

Als er een datief in de actieve zin staat, blijft die in het passief staan: mir/dir/ihm/ihr/uns/euch/ihnen.
Het werkwoord werden past zich aan het onderwerp aan (en dat is niet altijd de persoon).

Ontkennen in passief: ‘niemand’ vs. ‘kein’

niemand = ontkent een persoon ("niemand").

Niemand wurde für den Vorfall verantwortlich gemacht.
kein = ontkent een ding/hoeveelheid ("geen").

Kein Wort wurde während der Besprechung gesprochen.

Snelle check: gaat het om wie? → niemand. Gaat het om was? → kein/keine/kein.

Waarom staan er meestal geen voorzetsels (von/durch)?

In zinnen zonder dader is von vaak overbodig.
Je schrijft dus meestal gewoon: wurde/werden + Partizip II.
Alleen als je expliciet wilt zeggen door wie, voeg je toe: von + Dativ.

Zelfcheck: 5 dingen om op te letten

Staat de dader (man/jemand) in het actief? → in het passief meestal weglaten.
Heb je werden correct vervoegd (wird/werden/wurde/wurden)?
Staat het Partizip II helemaal achteraan?
Is een datief aanwezig? → die blijft datief.
Ontken je een persoon (niemand) of een zaak/hoeveelheid (kein)?

Man of jemand vervangt de dader in het procespassief.
Met niemand wordt de zin ontkend.
Zinnen in het procespassief zonder dader gebruiken meestal geen voorzetsel.

Aktiv (Actief)	Passiv (Passief)
Man belügt dich. (Men liegt tegen je.)	Man wird belogen, obwohl man die Wahrheit sagt. (Men wordt* belogen, hoewel men de waarheid zegt.)*
Jemand gibt Anweisungen. (Iemand geeft instructies.)	Jemandem werden Anweisungen gegeben, obwohl er gut gearbeitet hat. (Aan iemand worden instructies gegeven, hoewel hij goed gewerkt heeft.)
Niemand sprach ein Wort. (Niemand zei een woord.)	Kein Wort wurde während der Besprechung gesprochen. (Geen* woord werd tijdens de vergadering gesproken.)*
Niemand wurde verantwortlich gemacht. (Niemand werd verantwoordelijk gehouden.)	Niemand wurde für den Vorfall verantwortlich gemacht. (Niemand* werd voor het incident verantwoordelijk gehouden.)*

Uitzonderingen!

Het voornaamwoord man wordt vaak in het procespassief gebruikt.
In het passief wordt de dader meestal weggelaten als hij niet belangrijk is.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. In unserem Team wird ____ respektvoll behandelt, auch wenn es mal stressig ist.

2. Vor dem Meeting wird um Ruhe ____, damit man sich konzentrieren kann.

3. Niemand wurde für den Konflikt ____ gemacht, weil man erst alle Fakten prüfen wollte.

4. Im Protokoll wurde ____ Wort über die neue Leitung gesagt.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Zet de zinnen om in het passief zonder handelende persoon (zonder „door …“); vervang de handelende persoon indien nodig door „men/iemand“ of ontken met „niemand/geen“ (bijv. „Men bekritiseert hem.“ → „Hij wordt bekritiseerd.“).

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints

Man informiert die Kunden nicht rechtzeitig.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Die Kunden werden nicht rechtzeitig informiert.
(De klanten worden niet op tijd geïnformeerd.)
Jemand gibt mir im Büro klare Anweisungen.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Mir werden im Büro klare Anweisungen gegeben.
(Mij worden op kantoor duidelijke instructies gegeven.)
Man belügt dich, obwohl du die Wahrheit sagst.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Du wirst belogen, obwohl du die Wahrheit sagst.
(Er wordt tegen je gelogen, hoewel je de waarheid zegt.)
Niemand beantwortete während des Meetings die Frage.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Keine Frage wurde während des Meetings beantwortet.
(Er werd tijdens de vergadering geen vraag beantwoord.)

Oefening 3: Meerkeuze

Instructie: Kies de grammaticaal juiste zin in het lijdend voorwerp (procespassief) zonder dader.