Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela
Jak to działa?
A2.37 - Szukam pracy

Tryb rozkazujący

L'imperativo

L'imperativo è un tempo verbale usato per dare comandi e ordini.

(L'imperativo to czas używany do wydawania poleceń i rozkazów.)

O co chodzi w tym imperatywie (tu / noi / voi)?

Imperativo to tryb rozkazujący: używasz go, gdy wydajesz polecenie, prosisz lub instruujesz.

  • tu = do jednej osoby (na „ty”): Parla!
  • noi = „zróbmy…” (wspólna propozycja): Apriamo!
  • voi = do kilku osób (na „wy”): Scrivete!

W praktyce: w poleceniu często nie mówisz „tu/noi/voi” — sama forma czasownika to sygnał, do kogo mówisz.

Jak zbudować formę: szybki algorytm

  1. Znajdź bezokolicznik: parlare / scrivere / aprire.
  2. Ustal koniugację: -are / -ere / -ire.
  3. Wybierz osobę: tu / noi / voi.
  4. Zastosuj właściwą formę (patrz tabela niżej).

Najważniejsza pułapka: „tu” w -are jest jak 3. osoba

To punkt, który najczęściej myli Polaków.

  • Dla 1. koniugacji (-are) w rozkazie do tu używasz formy jak w 3. osobie czasu teraźniejszego: parla, cerca, porta.
  • Dla 2. (-ere) i 3. (-ire) w tu bierzesz normalną 2. osobę l.poj. czasu teraźniejszego: scrivi, apri.

Ściąga: które formy są „takie jak presente”?

Osoba Jak budujesz? Przykład
tu

-are: jak 3. os. l.poj. presente

-ere/-ire: jak 2. os. l.poj. presente

parlare → Parla!

scrivere → Scrivi!

aprire → Apri!
noi Jak 1. os. l.mn. presente Parliamo! / Scriviamo! / Apriamo!
voi Jak 2. os. l.mn. presente Parlate! / Scrivete! / Aprite!

Najczęstsze błędy (i jak je samodzielnie wyłapać)

  • Mylenie „tu” i „lui/lei” (zwłaszcza w -ire):

    Apre il portale! (to oznajmujące: „on/ona otwiera”)

    Apri il portale! (polecenie do „ty”)

  • Mieszanie osób w jednym zdaniu:

    Apri il portale e cercate offerte. (tu + voi)

    Apri il portale e cerca offerte. (tu + tu)

    Aprite il portale e cercate offerte. (voi + voi)

  • Dodawanie „tu/noi/voi” na siłę:

    W rozkazie zwykle wystarczy sam czasownik: Parla. Scrivete.

Czasowniki nieregularne, które musisz znać (te trzy)

W poleceniach w pracy i w życiu codziennym pojawiają się bardzo często.

Bezokolicznik tu noi voi
essere (być) sii siamo siate
avere (mieć) abbi abbiamo abbiate
dire (mówić/powiedzieć) di’ diciamo dite

  • Sii puntuale. = Bądź punktualny.

  • Abbi pazienza. = Miej cierpliwość.

  • Di’ la verità. = Powiedz prawdę.

Szybki „self-check” przed mówieniem

  1. Do kogo mówię? tu / noi / voi
  2. Jaki to typ czasownika? -are czy -ere/-ire
  3. Czy to nie jest nieregularne? essere/avere/dire
  4. Czy wszystkie czasowniki są w tej samej osobie? (bez mieszanek tu+voi)

Jeśli te 4 punkty się zgadzają — forma prawie na pewno jest poprawna.

  1. Dla „tu” użyj trzeciej osoby liczby pojedynczej w czasie teraźniejszym dla czasowników z pierwszej koniugacji.
  2. Dla „tu” czasowników z drugiej i trzeciej koniugacji użyj drugiej osoby liczby pojedynczej w czasie teraźniejszym.
  3. Dla "noi", "voi" użyj odpowiedniej odmiany w czasie teraźniejszym.
Persona (Osoba)1a coniugazione: Parlare (1. koniugacja: mówić)2a coniugazione: Scrivere (2. koniugacja: pisać)3a coniugazione: Aprire (3. koniugacja: otwierać)
Tu (Ty)Parla (mów)Scrivi (pisz)Apri (otwórz)
Noi (My)Parliamo (mówmy)Scriviamo (piszmy)Apriamo (otwórzmy)
Voi (Wy)Parlate (mówcie)Scrivete (piszcie)Aprite (otwórzcie)

Wyjątki!

  1. Czasowniki nieregularne: essere (sii, siamo, siate); avere (abbi, abbiamo, abbiate); dire (di', diciamo, dite).

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. _____ in modo chiaro delle tue competenze durante il colloquio.

_____ jasno o swoich kompetencjach podczas rozmowy kwalifikacyjnej.

2. _____ un curriculum semplice e completo, indicando la tua esperienza lavorativa più recente.

_____ proste i kompletne CV, podając swoje najnowsze doświadczenie zawodowe.

3. _____ il portale del lavoro e cerchiamo un'offerta adatta al tuo profilo.

_____ portal pracy i szukamy oferty odpowiedniej do twojego profilu.

4. _____ puntuale e porta una copia del curriculum al colloquio.

_____ punktualny i przynieś kopię CV na rozmowę kwalifikacyjną.

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie w trybie rozkazującym.

1.
Błąd osoby: „cercate” to tryb rozkazujący dla „voi”, niespójny z „apri” skierowanym do „tu”.
Typowy błąd: „apre” to 3. osoba liczby pojedynczej; w trybie rozkazującym dla „tu” używa się „apri”.
2.
Błąd osoby: „scrivete” jest dla „voi”, podczas gdy „mandalo” i „tuo” wskazują na drugą osobę liczby pojedynczej.
Częsty błąd: brakuje poprawnego zaimka dopełnienia „mandalo”; poza tym „manda oggi” brzmi niepełnie w porównaniu z „mandalo oggi”.

Ćwiczenie 3: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz zdania, przekształcając wskazanie (ty/my/wy) w rozkaz w trybie rozkazującym. Przykład: „Ty musisz mówić ciszej.” → „Mów ciszej.”

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Wskazówka Wskazówka (Tu) Tu devi parlare più piano in ufficio.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Parla più piano in ufficio.
    (Mów ciszej w biurze.)
  2. Wskazówka Wskazówka (Noi) Noi dobbiamo aprire la finestra perché fa caldo.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Apriamo la finestra, fa caldo.
    (Otwórzmy okno, bo jest gorąco.)
  3. Wskazówka Wskazówka (Voi) Voi dovete scrivere il vostro nome e cognome sul modulo.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Scrivete il vostro nome e cognome sul modulo.
    (Wpiszcie swoje imię i nazwisko na formularzu.)
  4. Wskazówka Wskazówka (Tu) Tu devi avere pazienza: il medico è in ritardo.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Abbi pazienza: il medico è in ritardo.
    (Miej cierpliwość: lekarz się spóźnia.)

Ćwiczenie 4: Gramatyka w praktyce

Instrukcja: Zróbcie odgrywanie ról: pracodawca wydaje instrukcje, kandydat odpowiada i prosi o potwierdzenie.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie
Sytuacja
Sei al colloquio di lavoro: il datore di lavoro spiega le prime attività.
(Jesteś na rozmowie kwalifikacyjnej: pracodawca wyjaśnia pierwsze zadania.)
Omówić
  • Quali compiti dà il datore al dipendente per il primo giorno? (Jakie obowiązki pracodawca powierza pracownikowi na pierwszy dzień?)
  • Cosa deve scrivere il candidato nel curriculum e perché? (Co kandydat powinien napisać w CV i dlaczego?)
Przydatne słowa i zwroty
  • Parla della tua esperienza lavorativa e della motivazione. (Opowiedz o swoim doświadczeniu zawodowym i motywacji.)
  • Scrivi nel curriculum le competenze: puntuale, organizzato, motivato. (Wpisz w CV kompetencje: punktualny, zorganizowany, zmotywowany.)
  • Apri l'offerta di lavoro e leggi salario, responsabilità e requisiti. (Otwórz ofertę pracy i przeczytaj wynagrodzenie, obowiązki i wymagania.)
Użyj w rozmowie
  • Imperativo tu (Parla, Scrivi, Apri) (Tryb rozkazujący ty (Parla, Scrivi, Apri))
  • Imperativo noi (Parliamo, Scriviamo, Apriamo) (Tryb rozkazujący my (Parliamo, Scriviamo, Apriamo))

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Fabio Pirioni

licencjat z humanistyki

University of Udine

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

środa, 15/04/2026 20:25