W lekcji "Il trapassato prossimo" nauczysz się używać czasu zaprzeszłego w języku włoskim, z czasownikami takimi jak "salvare" (uratować) i "andare" (iść), stosując odpowiednie formy "avevo salvato" i "ero andato" dla opisania czynności przeszłych, które wydarzyły się przed innymi wydarzeniami w przeszłości.
  1. Podobnie jak w passato prossimo, czasownik posiłkowy avere używa się z czasownikami przechodnimi, podczas gdy czasownik posiłkowy essere używa się z czasownikami ruchu lub stanu.
  2. Il trapassato prossimo tworzy się za pomocą imperfektu 'avere'/'essere' + participium passato czasownika.
Verbo salvare (czasownik ratować)Verbo andare (czasownik iść)
Io avevo salvato (Ja miałem uratować)Io ero andato (Ja byłem poszedł)
Tu avevi salvato (Ty miałeś uratowany)Tu eri andato (Ty byłeś poszedł)
Lui / lei aveva salvato/a (On / ona miał/a uratował/a)Lui / lei era andato/a (On / ona był poszedł/poszła)
Noi avevamo salvato (My mieliśmy uratowani)Noi eravamo andati (My byliśmy poszli)
Voi avevate salvato (Wy mieliście uratować)Voi eravate andati (Wy byliście poszli)
Loro avevano salvato (Oni mieli uratowane)Loro erano andati (Loro byli poszli)

Ćwiczenie 1: Il trapassato prossimo

Instrukcja: Wstaw poprawne słowo.

Pokaż tłumaczenie Pokaż odpowiedzi

aveva avuto, avevano usato, aveva chiamato, erano andati, avevi visto, avevamo salvato, avevano spento, avevamo chiamato

1. Avere:
Giulia ... paura e non ha reagito subito.
(Giulia się bała i nie zareagowała od razu.)
2. Usare:
I paramedici ... il kit di primo soccorso.
(Ratownicy medyczni użyli zestawu pierwszej pomocy.)
3. Spegnere:
I pompieri ... il fuoco prima del nostro arrivo.
(Strażacy ugasili ogień przed naszym przybyciem.)
4. Vedere:
Tu ... l'emergenza prima degli altri?
(Czy widziałeś sytuację awaryjną wcześniej niż inni?)
5. Salvare:
Noi ... le persone in pericolo.
(Myśmy ocalili osoby w niebezpieczeństwie.)
6. Andare:
Loro ... a salvare i bambini durante l'incendio.
(Oni poszli ratować dzieci podczas pożaru.)
7. Chiamare:
Non ... l'ambulanza in tempo.
(Nie zadzwoniliśmy po karetkę na czas.)
8. Chiamare:
Maria ... la polizia prima di scappare.
(Maria zadzwoniła na policję zanim uciekła.)

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie, które używa czasu zaprzeszłego dokonanego, uwzględniając właściwy czasownik posiłkowy i poprawną formę czasownika, w sytuacjach awaryjnych.

1.
Druga czynność powinna być w czasie przeszłym dokonanym, nie zaprzeszłym, aby zachować chronologię czasową.
Błąd w użyciu czasownika posiłkowego 'być' z czasownikiem przechodnim 'wołać'.
2.
Błąd czasowy: 'dzwoniłem' to czas przeszły niedokonany; tu potrzebny jest czas przeszły dokonany.
Błąd: czasownik 'przybyć' wymaga czasownika posiłkowego 'być', a nie 'mieć'.
3.
Błąd: dla czasu przeszłego dokonanego używamy 'przybyliśmy', a nie 'byliśmy przybyli'.
Powtórzenie poprawnego zdania (sprawdź, czy dostępne są inne opcje).
4.
Błąd: zdanie podrzędne czasowe wymaga trybu łączącego, a nie czasu przeszłego niedokonanego oznajmującego.
Błąd: czasownik przechodni wymaga czasownika posiłkowego 'mieć', a nie 'być'.

Il trapassato prossimo – czas zaprzeszły dokonany po włosku

W tym rozdziale nauczysz się, jak poprawnie używać trapassato prossimo, czyli czasu zaprzeszłego dokonanego w języku włoskim. To czas gramatyczny używany do opisania czynności, które wydarzyły się przed inną czynnością w przeszłości.

Jak tworzymy trapassato prossimo?

Trapassato prossimo powstaje przez połączenie:

  • imperfecto (czas przeszły niedokonany) czasowników posiłkowych avere (mieć) lub essere (być),
  • z participio passato (imiesłowem biernym) głównego czasownika.

Przykład:

Verbo salvareVerbo andare
Io avevo salvatoIo ero andato
Tu avevi salvatoTu eri andato
Lui / lei aveva salvato/aLui / lei era andato/a
Noi avevamo salvatoNoi eravamo andati
Voi avevate salvatoVoi eravate andati
Loro avevano salvatoLoro erano andati

Kiedy stosujemy ten czas?

Trapassato prossimo używamy, by wyrazić czynność, która miała miejsce przed inną czynnością przeszłą. Na przykład, można powiedzieć:

  • Avevamo chiamato la polizia prima che arrivasse il medico. (Wezwaliśmy policję zanim przybył lekarz.)
  • Il vigile del fuoco era già arrivato quando ho chiamato il 118. (Strażak był już na miejscu, kiedy zadzwoniłem pod 112.)

Dobór czasownika posiłkowego

Tak jak w passato prossimo:

  • Używamy avere, gdy czasownik jest przechodni (czyli wymaga dopełnienia).
  • Używamy essere, gdy czasownik wyraża ruch lub stan (np. andare – iść, venire – przyjść, stare – stać, być). W tym przypadku imiesłów przystosowuje się do rodzaju i liczby podmiotu.

Ważne wyrażenia i słowa

  • avevo, avevi, aveva... – formy imperfecto od avere
  • ero, eri, era... – formy imperfecto od essere
  • participio passato – imiesłów bierny, np. salvato (uratowany), andato (poszedł)
  • Słowa typu: prima che (zanim), quando (kiedy), które często łączą zdania czasowe odnoszące się do różnych momentów przeszłych.

Różnice między językiem polskim a włoskim

W języku włoskim trapassato prossimo jest czasem osobnym i często używanym w mowie i piśmie, natomiast w polskim najczęściej wyrażamy ten sens przez konstrukcje opisowe, np. "kiedy już zrobiłem", "gdy wcześniej zadzwoniłem". Polski nie ma osobnego czasu zaprzeszłego. Warto zwrócić uwagę na wymowę i odmiany czasowników posiłkowych w imperfetto oraz na zgodność imiesłowu z podmiotem przy czasownikach z essere.

Praktyczne zwroty do zapamiętania:

  • Avevo già finito il lavoro – Już skończyłem pracę
  • Ero tornato a casa prima della pioggia – Wróciłem do domu przed deszczem

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Fabio Pirioni

licencjat z humanistyki

University of Udine

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

czwartek, 28/08/2025 08:03