Jeszcze nie ma nauczyciela
Chcę nauczyciela!

L'imperfetto si usa per azioni accadute e terminate nel passato.

(Imperfetto używa się do czynności, które wydarzyły się i zakończyły w przeszłości.)

Kiedy używamy czasu imperfetto (imperfetto dell’indicativo)?

  • Nałóg / rutyna w przeszłości
    Ogni mattina prendevo il treno. – Każdego ranka jeździłem pociągiem.
  • Opis tła, sytuacji, stanu (jak było „kiedyś”):
    In quel periodo ero molto stressato. – W tamtym okresie byłem bardzo zestresowany.
  • Dwie czynności jednoczesne w przeszłości:
    Mentre parlavo al telefono, ascoltavo le notizie.
  • Uczucia, opinie, posiadanie w przeszłości:
    Avevo molto lavoro e non reagivo bene alle critiche.

Zapamiętaj obraz: imperfetto to „film” z przeszłości (opis stanu, tła, nawyków), a nie pojedyncze „zdjęcie” zakończonej akcji.

Jak tworzyć imperfetto – wzór krok po kroku

Na poziomie A2 warto mieć prosty schemat:

  1. Weź formę 1. osoby liczby mnogiej (noi) w czasie teraźniejszym.
    informare → noi informiamo
    avere → noi abbiamo
    reagire → noi reagiamo
  2. Usuń końcówkę -iamo:
    inform- / abb- / reag-
  3. Dodaj końcówki imperfetto.
Osoba -ARE (informare) -ERE (avere) -IRE (reagire)
ioinformavoavevoreagivo
tuinformaviavevireagivi
lui / leiinformavaavevareagiva
noiinformavamoavevamoreagivamo
voiinformavateavevatereagivate
loroinformavanoavevanoreagivano

Końcówki są prawie zawsze takie same dla wszystkich czasowników regularnych i większości nieregularnych:

  • -vo, -vi, -va, -vamo, -vate, -vano

Imperfetto czy passato prossimo? Praktyczny schemat

To najczęstsze pytanie. Pomyśl tak:

  • passato prossimoco się stało? (fakt, zakończone wydarzenie)
  • imperfettojak było? (opis, stan, powtarzalność, tło)
Rodzaj zdania Typowe pytanie Lepiej użyć Przykład
Nawyk w przeszłości Robiłem to zawsze / często / zwykle? imperfetto Ogni lunedì avevamo molte riunioni.
Pojedyncze wydarzenie Stało się raz / konkretnie? passato prossimo Ieri ho avuto una riunione importante.
Opis tła Opisuję jak było? imperfetto Era tardi, pioveva e io ero stanco.
Nagła akcja na tle Co nagle się wydarzyło? passato prossimo Stavo parlando e all’improvviso il capo è entrato.

Uwaga: przy konkretnej dacie lub godzinie możesz mieć oba czasy – zależy od znaczenia:

  • Ieri alle 8 guardavo il telegiornale. – opis: „byłem w trakcie oglądania”.
  • Ieri alle 8 ho guardato il telegiornale. – fakt: „obejrzałem o 8”.

Typowe połączenia z imperfetto (ułatwiają decyzję)

Te słowa często „podpowiadają” imperfetto, bo mówią o nawyku lub okresie:

  • ogni (ogni giorno, ogni lunedì…)
  • di solito, normalmente, sempre, spesso
  • da giovane, in quel periodo, allora
  • czasowniki opisujące stan: essere, avere, pensare, credere, desiderare – bardzo często w imperfetto

Nie jest to sztywny automat, ale dobry sygnał ostrzegawczy: „pomyśl o imperfetto”.

Imperfetto w zdaniach z „mentre” i „quando”

Przy opowiadaniu historii zawodowych czy prywatnych często używasz:

  • mentre (podczas gdy) → zwykle imperfetto po obu stronach, jeśli akcje są równoległe.
  • quando (kiedy) → może być imperfetto lub passato prossimo, zależnie od roli w zdaniu.

Typowe wzory:

  • Mentre parlavo al telefono, reagivo con calma. – dwie akcje w tle, oba imperfetto.
  • Mentre parlavo al telefono, il direttore è entrato.
    parlavo = tło (imperfetto), è entrato = nagła akcja (passato prossimo).
  • Quando lavoravo in quella redazione, avevo sempre il computer acceso.
    quando + imperfetto → opis okresu.

Na co uważać? Typowe błędy Polaków

  • Za dużo passato prossimo
    W języku polskim często jest po prostu „czas przeszły”. Włoski wymaga wyboru: opis (imperfetto) czy fakt (passato prossimo)?
  • Łączenie dwóch czasów w jednym czasowniku
    *ho aveva* → poprawnie: avevo lub ho avuto, nigdy razem.
  • Imperfetto z przyszłością
    *Giocavo domani* – jutro = przyszłość → użyj czasu przyszłego.
  • Imperfetto z bardzo konkretnym „wczoraj wieczorem” bez sensu kontekstu
    *L’anno scorso aveva un programma radiofonico ieri sera*
    – albo mówisz o całym okresie (imperfetto: aveva ogni sera), albo o jednym wieczorze (passato prossimo: ha avuto ieri sera).

Krótki test samokontroli

Przy każdym zdaniu o przeszłości zadaj sobie po włosku proste pytania.

  1. Czy opisuję „jak było”, nawyk, stan?
    Tak → wybierz imperfetto.
    Nie → idź do pytania 2.
  2. Czy mówię o jednym, konkretnym zdarzeniu, które się zakończyło?
    Tak → raczej passato prossimo.
    Nie → może to jednak nawyk lub tło → wróć do punktu 1.
  3. Czy mam dwie akcje jednoczesne w przeszłości?
    Często obie w imperfetto (mentre…).

Jeśli potrafisz samodzielnie przekształcić zdania teraźniejsze:

  • Io informo → io informavo
  • Io ho molte riunioni → io avevo molte riunioni
  • Io reagisco male → io reagivo male

…i wiesz dlaczego używasz imperfetto (nawyk, tło, stan), oznacza to, że masz dobrą bazę do pracy na konwersacji.

Podsumowanie: na co szczególnie zwrócić uwagę

  • Końcówki imperfetto: -vo, -vi, -va, -vamo, -vate, -vano.
  • Trzy główne użycia: nawyki, opisy, czynności równoległe.
  • Myśl „film (imperfetto) vs. zdjęcie (passato prossimo)”.
  • Stosuj proste pytania kontrolne: co się stało? czy jak było?.
  • W zdaniach z mentre zazwyczaj pojawia się imperfetto.

Jeśli to wszystko jest dla Ciebie jasne i potrafisz sam tworzyć krótkie historie o pracy lub życiu prywatnym w imperfetto, jesteś dobrze przygotowany do rozmowy na zajęciach.

  1. Imperfetto używa się do opisywania przeszłości, mówienia o okresie życia lub o czynnościach zwyczajowych.
1a coniugazione: Verbo informare (1. koniugacja: czasownik "informare" – informować)2a coniugazione: (2. koniugacja:)Verbo avere3a coniugazione: Verbo reagire (3. koniugacja: czasownik "reagire" – reagować)
Io informavoIo avevoIo reagivo
Tu informaviTu aveviTu reagivi
Lui / lei informavaLui / lei avevaLui / lei reagiva
Noi informavamoNoi avevamoNoi reagivamo
Voi informavateVoi avevateVoi reagivate
Loro informavanoLoro avevanoLoro reagivano

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. Quando lavoravo a Milano, ogni mattina ______ i colleghi sulle notizie economiche che sentivo alla radio.

Gdy pracowałem w Mediolanie, każdego ranka ______ kolegów o wiadomościach ekonomicznych, które słyszałem w radiu.)

2. Ieri al telegiornale dicevano che la situazione del traffico era grave e tutti ______ con molta calma.

Wczoraj w wiadomościach mówili, że sytuacja na drogach była poważna, a wszyscy ______ bardzo spokojnie.)

3. Quando lavoravo in quella redazione, ______ sempre il computer acceso e guardavo i report online ogni ora.

Gdy pracowałem w tej redakcji, ______ zawsze włączony i co godzinę oglądałem raporty online.)

4. Quando c'era uno sciopero dei mezzi, noi ______ sempre i clienti con una mail e loro di solito reagivano con comprensione.

Gdy był strajk transportu, my ______ zawsze klientów mailowo, a oni zwykle reagowali ze zrozumieniem.)

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie, które odpowiednio używa imperfectu do opisu czynności przeszłych, zwyczajowych lub opisowych.

1.
Czasownik w formie 'wczoraj grałem' jest poprawny, jeśli akcja trwała; jednak często używa się czasu przeszłego dokonanego dla zakończonych czynności. Tutaj brak jasności między użytymi czasami.
Imperfectu nie używa się do mówienia o przyszłych czynnościach; 'jutro' wymaga czasu przyszłego.
2.
Użycie czasu przeszłego dokonanego 'wysłuchałem' z 'gdy rozmawiałem' tworzy nieodpowiedni kontrast czasowy.
Przysłówek 'wczoraj' powoduje powtórzenie znaczenia z imperfectu; najlepiej go w tym zdaniu unikać.

Ćwiczenie 3: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz zdania, używając czasu imperfecto (niedoskonałego), aby opisać zwyczajne czynności lub mówić o przeszłości (przykład: Io informo → Io informavo).

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Ogni mattina io informo i clienti sulle novità del contratto.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Ogni mattina io informavo i clienti sulle novità del contratto.
    (Każdego ranka informowałem klientów o nowościach w umowie.)
  2. Da giovane tu hai sempre molte responsabilità in ufficio.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Da giovane tu avevi sempre molte responsabilità in ufficio.
    (Jako młody człowiek zawsze miałeś wiele obowiązków w biurze.)
  3. Quando il direttore arriva in ritardo, lui reagisce male alle critiche.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Quando il direttore arrivava in ritardo, lui reagiva male alle critiche.
    (Kiedy dyrektor spóźniał się, źle reagował na krytykę.)
  4. Nel vecchio lavoro noi abbiamo spesso poche informazioni sui progetti.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Nel vecchio lavoro noi avevamo spesso poche informazioni sui progetti.
    (W poprzedniej pracy często mieliśmy mało informacji o projektach.)

Ćwiczenie 4: Gramatyka w praktyce

Instrukcja: W parach opowiedzcie, jak kiedyś otrzymywaliście wiadomości i jak na nie reagowaliście.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie
Sytuacja
In pausa caffè, due colleghi parlano di una notizia vista ieri al telegiornale.
(W przerwie na kawę dwaj koledzy rozmawiają o wiadomości, którą widzieli wczoraj w telewizji.)

Omówić
  • Quando eri più giovane, come ti informavi quotidianamente sulle notizie? (Kiedy byłeś młodszy, w jaki sposób codziennie informowałeś się o wiadomościach?)
  • Quali programmi o giornali guardavi o leggevi e come reagivi alle cattive notizie? (Jakie programy lub gazety oglądałeś albo czytałeś i jak reagowałeś na złe wiadomości?)

Przydatne słowa i zwroty
  • Guardavo il telegiornale delle otto. (Oglądałem wieczorny serwis informacyjny o ósmej.)
  • Mi informavo navigando su Internet. (Informowałem się, przeglądając Internet.)
  • Informavo i colleghi quando c’era una notizia importante. (Powiadamiałem kolegów, gdy pojawiała się ważna wiadomość.)

Użyj w rozmowie
  • Io informavo / mi informavo… (Ja informowałem / informowałem się…)
  • Io avevo… (Ja miałem…)
  • Io reagivo… (Ja reagowałem…)

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Fabio Pirioni

licencjat z humanistyki

University of Udine

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

czwartek, 05/03/2026 05:57