W tej lekcji poznasz passato prossimo z nieregularnymi participi passati, takimi jak stato, detto, fatto, scritto, visto i preso, które są kluczowe do opisywania niedawnych wydarzeń w języku włoskim.
  1. Czasowniki, które nie podlegają ogólnej regule, nazywane są nieregularnymi, a ich imiesłów czasu przeszłego ma inną formę.
Verbo (Czasownik)Participio irregolare (Imiesłów nieregularny)Esempio (Przykład)
EssereStatoIl funzionario è stato molto gentile. (Urzędnik był bardzo uprzejmy.)
DireDettoHo detto che ho un appuntamento oggi. (Powiedziałem, że mam dziś spotkanie.)
FareFattoHo fatto domanda per il permesso di lavoro. (Złożyłem wniosek o pozwolenie na pracę.)
ScrivereScrittoHai scritto il codice fiscale? (Napisałeś kod podatkowy?)
VedereVistoAvete visto dov'è il municipio? (Widzieliście gdzie jest ratusz?)
PrenderePresoNon hanno preso appuntamento per oggi. (Nie umówili się na dziś.)

 

Ćwiczenie 1: Il passato prossimo con participi irregolari

Instrukcja: Wstaw poprawne słowo.

Pokaż tłumaczenie Pokaż odpowiedzi

hai preso, avete visto, abbiamo detto, hanno scritto, è stato, sei stato, ho preso, ho visto

1. Prendere:
Io ... il documento ieri al municipio.
(Wczoraj odebrałem dokument w urzędzie miasta.)
2. Vedere:
Voi ... la scadenza del permesso lavoro.
(Czy widzieliście termin ważności pozwolenia na pracę?)
3. Essere:
Il funzionario ... molto gentile con noi.
(Urzędnik był bardzo uprzejmy dla nas.)
4. Essere:
Tu non ... in municipio stamattina.
(Nie byłeś w ratuszu dziś rano.)
5. Prendere:
Tu ... un certificato obbligatorio stamattina.
(Otrzymałeś dziś rano obowiązkowy certyfikat.)
6. Vedere:
Io non ... la scadenza del documento.
(Nie widziałem terminu ważności dokumentu.)
7. Scrivere:
Loro ... il codice fiscale nel form.
(Oni wpisali kod fiskalny w formularzu.)
8. Dire:
Noi ... che l'appuntamento era scaduto.
(Powiedzieliśmy, że termin umówionego spotkania minął.)

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie, które używa czasu przeszłego dokonanego z nieregularnymi imiesłowami.

1.
Błąd: nie używa się czasu teraźniejszego "złożę", lecz czasu przeszłego dokonanego z imiesłowem przeszłym.
Błąd: błędna forma imiesłowu; poprawna forma to "złożyłem".
2.
Błąd: "był" używa się z czasownikiem być, nie z mieć.
Błąd: imiesłów musi zgadzać się z rodzajem męskim podmiotu, czyli "był", a nie "była".
3.
Błąd: błędna forma imiesłowu przeszłego; poprawna forma to "napisałeś".
Błąd: czasownik powinien być w imiesłowie przeszłym, a nie w bezokoliczniku.
4.
Błąd: imiesłów przeszły "widzieliście" nie zmienia formy w liczbie mnogiej z czasownikiem mieć.
Błąd: błędne dopasowanie imiesłowu przeszłego nieregularnego "widzieliście", który pozostaje niezmieniony.

Il passato prossimo con participi irregolari – Wprowadzenie do czasu przeszłego z nieregularnymi imiesłowami przeszłymi

W tej lekcji skupimy się na jednym z najważniejszych czasów przeszłych w języku włoskim – passato prossimo, ze szczególnym uwzględnieniem participi irregolari, czyli nieregularnych form imiesłowu przeszłego. Ten temat jest przeznaczony dla uczniów na poziomie A2, którzy opanowali podstawy włoskiej gramatyki i chcą poszerzyć swoje umiejętności w zakresie poprawnego wyrażania czynności dokonanych.

Co to jest passato prossimo z participi irregolari?

Passato prossimo to czas przeszły złożony, który służy do opisywania czynności zakończonych, najczęściej niedawnych. Podstawową budową jest czasownik posiłkowy essere lub avere w czasie teraźniejszym oraz imiesłów przeszły (participio passato). Jednak nie wszystkie imiesłowy tworzone są według regularnej końcówki; istnieje grupa wyjątków – participi irregolari, których formy trzeba zapamiętać.

Przykładowe nieregularne imiesłowy przeszłe

Poniżej znajdują się ważne czasowniki i ich nieregularne participi irregolari wraz z przykładami użycia w passato prossimo:

  • Esserestato („Il funzionario è stato molto gentile.”)
  • Diredetto („Ho detto che ho un appuntamento oggi.”)
  • Farefatto („Ho fatto domanda per il permesso di lavoro.”)
  • Scriverescritto („Hai scritto il codice fiscale?”)
  • Vederevisto („Avete visto dov'è il municipio?”)
  • Prenderepreso („Non hanno preso appuntamento per oggi.”)

Jak korzystać z participi irregolari?

Użycie nieregularnych imiesłowów w passato prossimo jest takie samo jak regularnych – łączy się je z czasownikiem posiłkowym tworząc poprawne formy czasu przeszłego. Ważne jest opanowanie ich form, gdyż często pojawiają się w codziennych rozmowach i tekstach.

Różnice między językiem polskim a włoskim

Warto zauważyć, że w języku polskim nie funkcjonuje czas przeszły złożony na wzór passato prossimo – mamy czas przeszły prosty. Z kolei włoski wymaga użycia odpowiedniego czasownika posiłkowego oraz imiesłowu przeszłego. Ponadto, włoskie imiesłowy nieregularne, takie jak fatto czy scritto, nie mają swoich bezpośrednich odpowiedników w polskiej formie czasowej, dlatego mogą stanowić wyzwanie dla uczących się.

Przydatne wyrażenia i słowa

  • Fare domanda – składać podanie
  • Dire una cosa – powiedzieć coś
  • Scrivere il codice fiscale – pisać numer identyfikacji podatkowej
  • Vedere un luogo – zobaczyć miejsce
  • Prendere appuntamento – umówić się na spotkanie

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Fabio Pirioni

licencjat z humanistyki

University of Udine

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

czwartek, 28/08/2025 14:06