Poznaj gerundio włoskich czasowników z trzech koniugacji (creando, vivendo, dicendo) oraz naucz się formować czas teraźniejszy ciągły z użyciem 'stare + gerundio', np. 'sto dicendo' i 'stanno creando'.
  1. Gerundium czasowników zakończonych na -are tworzy się przez dodanie do tematu końcówki -ando.
  2. Gerundium czasowników zakończonych na -ere, -ire tworzy się przez dodanie do tematu końcówki -endo.
  3. Gerundium służy do tworzenia czasu teraźniejszego ciągłego; tworzy się je za pomocą czasownika „stare” + gerundium.
Verbo (czasownik)Forma in gerundio (Forma w gerundium)Esempio (Przykład)
CreareCreandoStanno creando una famiglia. (Tworzą rodzinę.)
VivereVivendoStiamo vivendo insieme da poco. (Mieszkamy razem od niedawna.)
MorireMorendoL'animale sta morendo. (Zwierzę umiera.)
DireDicendoSto dicendo ai gemelli di andare a giocare. (Mówię do bliźniaków, żeby poszli się pobawić.)
FareFacendoStanno facendo un lavoro importante. (Stają facendo ważną pracę.)
BereBevendoSta bevendo un bicchiere d'acqua. (On pije szklankę wody.)

Wyjątki!

  1. Czasowniki zwrotne dodają „si” przed „stare”. Przykład: „sposarsi” -> „si stanno sposando”

Ćwiczenie 1: Il gerundio, le tre coniugazioni

Instrukcja: Wstaw poprawne słowo.

Pokaż tłumaczenie Pokaż odpowiedzi

parlando, scrivendo, vivendo, facendo, sposando, morendo, creando, giocando

1. Parlare:
Lui sta ... con la sua ex compagna.
(On rozmawia ze swoją byłą partnerką.)
2. Giocare:
I gemelli stanno ... con il cane.
(Bliźnięta bawią się z psem.)
3. Morire:
L'animale sta ... per una lunga malattia.
(Zwierzę umiera z powodu długiej choroby.)
4. Sposarsi:
Si stanno ... questo fine settimana.
(Biorą ślub w ten weekend.)
5. Scrivere:
Sto ... una lettera a mio padre.
(Piszę list do mojego ojca.)
6. Vivere:
Stiamo ... insieme da sei mesi.
(Mieszkamy razem od sześciu miesięcy.)
7. Fare:
Sto ... questo lavoro prima del matrimonio.
(Robię tę pracę przed ślubem.)
8. Creare:
Stanno ... una nuova famiglia insieme.
(Tworzą razem nową rodzinę.)

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie, które prawidłowo używa gerundium.

1.
Błąd: po 'stare' należy użyć gerundium 'czytając', a nie bezokolicznika 'czytać'.
Błąd: po 'stanno' czasownik powinien być w gerundium 'leggendo', a nie w trybie oznajmującym 'leggo'.
2.
Błąd: po 'si stanno' używa się gerundium 'preparando', a nie trybu oznajmującego 'preparano'.
Błąd: w czasowniku zwrotnym zaimek 'się' musi poprzedzać czasownik 'stare', a nie go następować.
3.
Błąd: czas teraźniejszy ciągły oznacza akcję trwającą, więc nie można określać czasu przeszłego, jak 'wczoraj'.
Błąd: po 'stare' należy użyć gerundium 'czekając', a nie bezokolicznika 'czekać'.
4.
Błąd: po 'stanno' nie używa się bezokolicznika 'parlare', tylko gerundium 'parlando'.
Błąd: po 'stanno' czasownik musi być w gerundium 'parlando', a nie w trybie oznajmującym 'parlano'.

Gerundio we włoskim: trzy koniugacje

W tym rozdziale poznasz gerundio – formę czasownika wyrażającą czynność będącą w trakcie wykonywania. Gerundio jest kluczowym elementem do tworzenia czasu teraźniejszego ciągłego (presente progressivo), który opisuje czynności dziejące się właśnie teraz.

Tworzenie gerundio

  • Verbi zakończone na -are tworzą gerundio przez dodanie -ando. Przykład: crearecreando.
  • Verbi zakończone na -ere i -ire tworzą gerundio przez dodanie -endo. Przykłady: viverevivendo, moriremorendo.

Użycie gerundio w czasie teraźniejszym ciągłym

Aby utworzyć presente progressivo, łączymy czasownik stare z gerundio. Oto przykłady:

  • Stanno creando una famiglia.
  • Stiamo vivendo insieme da poco.
  • L'animale sta morendo.

Osobliwości z czasownikami zwrotnymi

W przypadku czasowników zwrotnych, zaimek zwrotny si umieszczamy przed czasownikiem stare. Przykład:

  • sposarsisi stanno sposando.

Przydatne słowa i wyrażenia

  • Creare – tworzyć
  • Vivere – żyć, mieszkać
  • Morire – umierać
  • Dire – mówić
  • Fare – robić
  • Bere – pić

Różnice językowe między włoskim a polskim

W języku polskim nie ma bezpośredniego odpowiednika dla gerundio. Odpowiadają mu konstrukcje opisujące czynność w trakcie wykonywania, na przykład użycie czasu teraźniejszego lub wyrażenia typu „czytam (teraz) książkę”. Włoskie presente progressivo z czasownikiem stare + gerundio skupia się bardziej na dynamicznym charakterze trwającej właśnie czynności.

Przydatne zwroty porównawcze:

  • Sto leggendo un libro. – (Dosłownie: „Jestem czytając książkę”) = Czytam książkę (teraz).
  • Si stanno preparando. – Przygotowują się (w tym momencie) – ważne jest umieszczenie zaimka zwrotnego si przed stanno.

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Fabio Pirioni

licencjat z humanistyki

University of Udine

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

czwartek, 28/08/2025 11:39