Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela

Imiesłów gerundio, trzy koniugacje

Il gerundio, le tre coniugazioni


Il gerundio è un tempo verbale che esprime un'azione in corso.

(Gerundio to czasownikowa forma, która wyraża czynność w trakcie wykonywania.)

Kiedy używać stare + gerundio (presente progressivo)

Ta konstrukcja mówi: czynność dzieje się teraz / jest w trakcie (podczas mówienia lub w tym okresie).

  • Adesso / in questo momento: sytuacja „na żywo”.
    Adesso sto bevendo un bicchiere d’acqua.
  • In questo periodo / ultimamente: proces, który trwa „w tych dniach”.
    In questo periodo stiamo vivendo insieme da poco.

Uwaga praktyczna: w wielu zdaniach włoski dopuszcza też zwykły czas teraźniejszy, ale stare + gerundio mocniej podkreśla „w trakcie”.

Budowa krok po kroku (szybka checklista)

  1. Wybierz formę stare w czasie teraźniejszym.
  2. Dodaj gerundio czasownika (forma „-ando/-endo”).
  3. Jeśli to czasownik zwrotny: wstaw zaimek przed stare.
Osoba stare (presente) Przykład
io sto Sto dicendo la verità.
tu stai Stai bevendo acqua?
lui/lei sta Sta morendo lentamente.
noi stiamo Stiamo facendo un lavoro importante.
voi state State creando una famiglia.
loro stanno Stanno vivendo insieme.

Jak tworzyć gerundio: -ando / -endo (bez zgadywania)

Zasada jest mechaniczna: weź bezokolicznik i zmień końcówkę.

Bezokolicznik Końcówka Gerundio Mini-przykład
creare -are → -ando creando Stanno creando una famiglia.
vivere -ere → -endo vivendo Stiamo vivendo insieme.
bere -ere → -endo bevendo Sta bevendo acqua.
morire -ire → -endo morendo L’animale sta morendo.

Najczęstsze pułapki (i jak je szybko wychwycić)

  • Po „stare” nie ma bezokolicznika:
    Sto fareSto facendo
  • Nie myl gerundio z odmianą czasu teraźniejszego:
    stiamo viviamostiamo vivendo
  • -are ≠ -endo:
    creendocreando
  • Uwaga na formy nieregularne z tabeli (zapamiętaj jako gotowce):
    dire → dicendo, fare → facendo

Czasowniki zwrotne: zaimek przed stare

Gdy czasownik jest zwrotny (np. sposarsi), zaimek stoi przed formą stare.

Osoba Zaimek Przykład
io mi Mi sto sposando.
tu ti Ti stai sposando?
lui/lei si Si sta sposando.
noi ci Ci stiamo sposando il mese prossimo.
voi vi Vi state sposando quest’anno?
loro si Si stanno sposando in Comune.

Autokontrola: jeśli w bezokoliczniku masz „-si” (np. sposarsi), to w zdaniu progresywnym musisz mieć też zaimek: mi/ti/si/ci/vi/si.

Szybki test dla Ciebie: czy to zdanie pasuje do progresywnego?

  • Czy mówię o czymś w trakcie? (teraz / w tym okresie)
  • Czy mogę doprecyzować: adesso, in questo momento, oggi, in questo periodo?
  • Czy mam poprawny wzór: stare + (gerundio)?

Jeśli odpowiedź brzmi „tak” → użyj stare + gerundio.

  1. Gerundio czasowników zakończonych na -are tworzy się: temat + -ando.
  2. Gerundio czasowników zakończonych na -ere, -ire tworzy się: temat + -endo.
  3. Gerundio służy do tworzenia czasu presente progressivo; tworzy się go: czasownik stare + gerundio.
Verbo (Czasownik)Forma in gerundio (Forma w gerundio)Esempio (Przykład)
Creare (Tworzyć)Creando (tworząc)Stanno creando una famiglia. (Oni tworzą właśnie rodzinę.)
Vivere (Mieszkać)Vivendo (mieszkając)Stiamo vivendo insieme da poco. (Mieszkamy razem od niedawna.)
Morire (Umierać)Morendo (umierając)L'animale sta morendo. (Zwierzę umiera.)
Dire (Mówić)Dicendo (mówiąc)Sto dicendo ai gemelli di andare a giocare. (Mówię bliźniakom, żeby poszli się bawić.)
Fare (Robić)Facendo (robiąc)Stanno facendo un lavoro importante. (Wykonują ważną pracę.)
Bere (Pić)Bevendo (pijąc)Sta bevendo un bicchiere d'acqua. (On/Ona pije szklankę wody.)

Wyjątki!

  1. Czasowniki zwrotne dodają si przed "stare". Przykład: "sposarsi" -> "si stanno sposando"

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. In questo periodo stiamo ______ insieme da poco e stiamo facendo dei piani per il matrimonio.

W tym okresie ______ razem od niedawna i robimy plany dotyczące ślubu.

2. Quando sei arrivato, i gemelli ______ in Comune.

Kiedy przyjechałeś, bliźniaki ______ w urzędzie.

3. Scusa, non posso parlare: sto ______ a mio figlio di fare i compiti.

Przepraszam, nie mogę rozmawiać: ______ mojemu synowi, żeby odrobił lekcje.

4. Il veterinario dice che l'animale domestico sta ______ e dobbiamo decidere subito cosa fare.

Weterynarz mówi, że zwierzę domowe ______ i musimy od razu zdecydować, co zrobić.

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie z gerundio (stare + gerundio).

1.
W konstrukcji zwrotnej dla 'noi' używa się 'ci', nie 'si': poprawna forma to 'ci stiamo sposando'.
Gerundio od 'sposare' to 'sposando', nie 'sposandiamo' (to drugie to błędna forma, która myli gerundio z trybem oznajmującym).
2.
Po 'sto' trzeba użyć gerundio ('facendo'), a nie bezokolicznika ('fare').
Błąd w gerundio: czasownik 'fare' tworzy nieregularne gerundio 'facendo', nie 'facando'.

Ćwiczenie 3: Przepisz zwroty

Instrukcja: Przepisz zdania używając czasu teraźniejszego ciągłego (stare + gerundio), jak w przykładzie: "Io lavoro" → "Sto lavorando".

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. In questo momento noi facciamo un lavoro importante.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    In questo momento stiamo facendo un lavoro importante.
    (W tym momencie właśnie wykonujemy ważną pracę.)
  2. Adesso tu bevi un bicchiere d'acqua.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Adesso stai bevendo un bicchiere d'acqua.
    (Teraz właśnie pijesz szklankę wody.)
  3. Oggi loro creano una famiglia.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Oggi stanno creando una famiglia.
    (Dzisiaj właśnie zakładają rodzinę.)
  4. In questo periodo noi viviamo insieme da poco.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    In questo periodo stiamo vivendo insieme da poco.
    (W tym okresie właśnie mieszkamy razem od niedawna.)

Ćwiczenie 4: Gramatyka w praktyce

Instrukcja: Mówcie na zmianę i wspólnie zdecydujcie o następnym kroku dla rodziny.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie
Sytuacja
A pausa pranzo, due colleghi discutono dei loro piani di famiglia.
(W czasie przerwy na lunch dwoje współpracowników rozmawia o swoich planach rodzinnych.)

Omówić
  • Cosa state facendo ora come coppia o come famiglia? (Co teraz robicie jako para lub jako rodzina?)
  • State pensando di sposarvi o di avere un bambino? Perché o perché no? (spiegate) (Myślicie o ślubie albo o dziecku? Dlaczego tak lub dlaczego nie? (wyjaśnijcie))

Przydatne słowa i zwroty
  • Stiamo creando una famiglia (Tworzymy rodzinę)
  • Stiamo vivendo insieme da poco (Od niedawna mieszkamy razem)
  • Si stanno sposando il mese prossimo (o si stanno separando) (Oni biorą ślub w przyszłym miesiącu (albo się rozstają))

Użyj w rozmowie
  • stare + gerundio (azione in corso) (stare + gerundio (czynność w toku))
  • gerundio -ando/-endo (creando, vivendo, dicendo, facendo) (gerundio -ando/-endo (creando, vivendo, dicendo, facendo))
  • si + stare + gerundio (riflessivi: si stanno sposando) (si + stare + gerundio (zwrotne: si stanno sposando))

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Fabio Pirioni

licencjat z humanistyki

University of Udine

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

środa, 15/04/2026 17:32