Jeszcze nie ma nauczyciela
Poproś nauczyciela

Tryb rozkazujący z zaimkami

L'imperativo con i pronomi


Impara ad unire e usare i vari pronomi con l'imperativo.

(Naucz się łączyć i używać różnych zaimków z trybem rozkazującym.)

Szyk zaimków z trybem rozkazującym: najważniejsza zasada

W tym temacie chodzi o jedno: gdzie stoi zaimek (lo, la, li, le, mi, ti, gli, ci, vi) w trybie rozkazującym.

  • Rozkaz twierdzący: czasownik + zaimek → piszemy razem (jedno słowo).
  • Rozkaz przeczący: non + zaimek + czasownikpiszemy osobno.

Twierdzenie: zaimek „przykleja się” do imperatywu

W twierdzeniu zaimek stoi po formie rozkazującej i tworzy z nią jeden wyraz.

Pełna wersja Wersja z zaimkiem Znaczenie
Prendi il passaporto! Prendilo! Weź go!
Portate i documenti! Portateli! Przynieście je!
Spiega a me! Spiegami! Wyjaśnij mi!
Apriamo a lui la porta! Apriamogli la porta! Otwórzmy mu drzwi!

Uwaga praktyczna: w codziennym włoskim taka forma jest normalna i bardzo częsta (tak mówią Włosi).

Przeczenie: „non” zmienia szyk (i zapis)

W przeczeniu zaimek przechodzi przed czasownik, a całość piszemy oddzielnie:

  • non + pronome + imperativo
Poprawnie Niepoprawnie
Non lo prendere! Non prenderlo!
Non la chiamare adesso. Non chiamarla adesso.
Non le scrivere. Non scriverle.

Szybka decyzja: jaki to zaimek (bez analizowania całej gramatyki)

Najczęstsze pytanie: „lo czy gli?”. Podejdź do tego technicznie:

  1. Jeśli w zdaniu jest co? kogo? (rzecz) → zwykle zaimek bez przyimka: lo, la, li, le.
  2. Jeśli jest a chi? (komu?) → zwykle zaimek z grupy pośredniej: mi, ti, gli, ci, vi.
Funkcja Zaimki (A2) Mini-podpowiedź
Dopełnienie bliższe (kogo/co?) lo, la, li, le „To” / „go” / „ją” / „ich”
Dopełnienie dalsze (komu? a chi?) mi, ti, gli, ci, vi zwykle odpowiada „dla / komu”

Dwa zaimki naraz: najczęstszy wzór „glielo / gliela / glieli / gliele”

W pracy i w codziennych sytuacjach często masz coś + komuś (np. „daj to Laurze”).

  • W twierdzeniu oba zaimki „doczepiają się” do czasownika: Dammelo, Spiegamelo, Portaglieli.
  • W przeczeniu: non + zaimki + czasownik.

Najbardziej przydatny model:

Znaczenie Twierdzenie Przeczenie
Daj je jej (np. klucze Laurze) Dagliele. Non gliele dare.
Wyślij to mu (np. dokument Marco) Mandaglielo. Non glielo mandare.

Uwaga: w tym rozdziale spotykasz „gli” jako „jemu”. W praktyce bardzo często „gli” usłyszysz też w znaczeniu „jej” (zamiast „le”) — ale na poziomie A2 trzymaj się reguły z podręcznika.

Autokontrola (30 sekund): czy Twoje zdanie jest poprawne?

  1. Czy to twierdzenie? → zaimek po czasowniku i razem (Prendilo, Spiegami).
  2. Czy to przeczenie z non? → non + zaimek + czasownik (Non lo prendere, Non mi spiegare).
  3. Czy mówisz o rzeczy (lo/la/li/le) czy o osobie jako odbiorcy (mi/ti/gli/ci/vi)?

Jeśli te trzy punkty się zgadzają, Twoja konstrukcja jest prawie na pewno poprawna i gotowa do użycia w rozmowie.

  1. Zaimki dopełnienia bliższego i dalszego stoją po trybie rozkazującym, tworząc jedno słowo.
Persona (Osoba)Imperativo (Tryb rozkazujący)Pronomi (Zaimki)Esempio (Przykład)
Tu (Ty)Prendi il quaderno! (Weź zeszyt!)+ pronome diretto (+ zaimek dopełnienia bliższego)Prendilo! (Weź go!)
Noi (My)Apriamo a lui la porta! (Otwórzmy mu drzwi!)+ pronome indiretto (+ zaimek dopełnienia dalszego)Apriamogli la porta! (Otwórzmy mu drzwi!)
Voi (Wy)Portate i documenti! (Przynieście dokumenty!)+ pronome diretto (+ zaimek dopełnienia bliższego)Portateli! (Przynieście je!)
Tu (Ty)Spiega a me! (Wyjaśnij mi!)+ pronome indiretto (+ zaimek dopełnienia dalszego)Spiegami! (Wyjaśnij mi!)

Wyjątki!

  1. La forma negativa si forma con non + pronome + imperativo. Esempio: "non le scrivere", "non le scrivete".

Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź

1. Per favore, porta il contratto in sala riunioni e ________ al collega.

Proszę, zanieś umowę do sali konferencyjnej i ________ koledze.

2. Apriamo la riunione alle 10:00: ________.

Zaczynamy zebranie o 10:00: ________.

3. Ho una proposta per l'agenda: ________ i punti principali, per favore.

Mam propozycję dotyczącą porządku obrad: ________ główne punkty, proszę.

4. C'è un appuntamento alle 15:00: ________ una nota sulla decisione.

Jest spotkanie o 15:00: ________ notatkę o decyzji.

Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór

Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie.

1.
Błąd: to konstrukcja w trybie oznajmującym; w trybie rozkazującym zaimek nie poprzedza czasownika.
Błąd: w twierdzącym trybie rozkazującym zaimek dokleja się do czasownika, tworząc jedno słowo: mandami, nie manda mi.
2.
Błąd: w przeczeniu zaimek nie powinien być doklejany, a szyk jest niepoprawny; poprawna forma brzmiałaby „non me lo spiegare”.
Błąd: gramatycznie możliwe, ale tutaj mniej naturalne; w przeczeniu preferuje się „non mi spiegare”.

Ćwiczenie 3: Przepisz zwroty

Instrukcja: Riformułuj zdania, zastępując dopełnienie odpowiednim zaimkiem (lo, la, li, le, mi, ti, gli, ci, vi) połączonym z trybem rozkazującym; w formie przeczącej użyj: non + zaimek + imperativo (np.: Non lo prendere!).

Pokaż/Ukryj tłumaczenie Pokaż/Ukryj podpowiedzi
  1. Prendi il passaporto, per favore!
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Prendilo, per favore!
    (Weź go, proszę!)
  2. Apriamo la porta a Marco!
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Apriamogli la porta!
    (Otwórzmy mu drzwi!)
  3. Portate i documenti in ufficio!
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Portateli in ufficio!
    (Zanieście je do biura!)
  4. Spiega il problema a me, per favore!
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Przykład
    Spiegami il problema, per favore!
    (Wyjaśnij mi go, proszę!)

Ćwiczenie 4: Gramatyka w praktyce

Instrukcja: W parach podajcie szybkie instrukcje i zdecydujcie, czy przełożyć umówione spotkanie.

Pokaż/Ukryj tłumaczenie
Sytuacja
In ufficio la stampante è bloccata e la riunione comincia tra dieci minuti.
(W biurze drukarka się zacięła, a spotkanie zaczyna się za dziesięć minut.)

Omówić
  • Quali istruzioni dai al collega per sbloccare la stampante? (Jakie instrukcje dajesz koledze, żeby odblokować drukarkę?)
  • Cosa scrivi nell’agenda e a chi lo comunichi? Come? (Co zapisujesz w kalendarzu i komu to przekazujesz? Jak?)

Przydatne słowa i zwroty
  • Rinvialo in agenda e confermalo al collega. (Przełóż to w kalendarzu i potwierdź to koledze.)
  • Portali in sala riunioni e lasciali lì. (Zanieś je do sali konferencyjnej i zostaw je tam.)
  • Spiegami la decisione e dimmela in ufficio. (Wyjaśnij mi decyzję i powiedz mi o niej w biurze.)

Użyj w rozmowie
  • Imperativo affermativo + pronome diretto (Stampalo, portali, prendilo) (Tryb rozkazujący twierdzący + zaimek dopełnienia bliższego (Stampalo, portali, prendilo))
  • Imperativo affermativo + pronome indiretto (Spiegami, dimmi, mandami) (Tryb rozkazujący twierdzący + zaimek dopełnienia dalszego (Spiegami, dimmi, mandami))

Napisane przez

Ta treść została zaprojektowana i sprawdzona przez zespół pedagogiczny coLanguage. O coLanguage

Profile Picture

Fabio Pirioni

licencjat z humanistyki

University of Udine

University_Logo

Ostatnia aktualizacja:

czwartek, 16/04/2026 10:39