A1.38 - Dagelijkse diensten

Verleden tijd van onvoltooide werkwoorden: pracowałem, kupiłeś, robił

Czas przeszły czasowników niedokonanych: pracowałem, kupiłeś, robił

W języku polskim jest tylko jeden czas przeszły i jedna podstawowa odmiana.

(In het Pools is er maar één verleden tijd en één basisvervoeging.)

Hoe herken je de Poolse verleden tijd?

In het Pools is de verleden tijd één woord (geen hulpwerkwoord zoals heb/ben).

  • PL: Wczoraj pracowałem = NL: Ik werkte / ik heb gewerkt
  • PL: Wczoraj pracowałam = NL: Ik werkte / ik heb gewerkt (spreker is vrouw)

Belangrijk verschil met het Nederlands: de vorm laat zien of de spreker man/vrouw is.

Stap 1: maak de stam (zonder -ć)

Je maakt de verleden tijd van de infinitief (woordenboekvorm).

  • Neem de infinitief: pracować (werken)
  • Haal -ć eraf → stam: pracowa-
  • Zet er een verleden-tijd-uitgang achter (zie tabel)

Dit werkt voor veel regelmatige werkwoorden: kupować → kupowa-, czekać → czeka-, robić → robi-

Stap 2: kies de juiste uitgang (persoon + geslacht)

Je kiest altijd op basis van:

  1. Wie? (ik/jij/hij/wij/jullie/zij)
  2. Welk geslacht? (bij ik, jij, wij, jullie en zij meervoud)
Persoon Mannelijke vorm Vrouwelijke vorm
ik -łem (pracowałem) -łam (pracowałam)
jij -łeś (pracowałeś) -łaś (pracowałaś)
hij/zij/het -ł (pracował) -ła (pracowała)

Let op: bij hij/zij/het kies je de vorm op basis van het onderwerp (on/ona/ono), niet op basis van jezelf.

Meervoud: niet alleen persoon, ook “groepstype”

In het meervoud maakt het Pools een belangrijk onderscheid:

  • mannelijk-persoonlijk = er zit minstens één man in de groep → -li
  • niet-mannelijk-persoonlijk = alleen vrouwen / dingen → -ły
Onderwerp Uitgang Voorbeeld met pracowa-
wij/jullie/zij (met mannen of gemengd) -liśmy / -liście / -li pracowaliśmy, pracowaliście, pracowali
wij/jullie/zij (alleen vrouwen) -łyśmy / -łyście / -ły pracowałyśmy, pracowałyście, pracowały

Snelle check: In “oni” zit altijd minstens één man. In “one” zitten geen mannen.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)

  • 1) Geslacht vergeten bij “ik”

    Man: kupiłem • Vrouw: kupiłam

    Wczoraj kupiłem (als jij een vrouw bent) → Wczoraj kupiłam

  • 2) “oni/one” door elkaar

    oni pracowali (mannen/mix) • one pracowały (alleen vrouwen/dingen)

  • 3) Tegen iemand praten en toch “on/ona” gebruiken

    Tegen “jij”: ty pracowałeś/pracowałaś, niet on/ona.

Mini-stappenplan om jezelf te controleren

  1. Streep in je hoofd -ć weg: pracować → pracowa-

  2. Kies de persoon: ja/ty/on/ona/my/wy/oni/one

  3. Vraag: wie is “ik/jij/wij/jullie/zij”? (man? vrouw? gemengde groep?)

  4. Plak de juiste uitgang: -łem/-łam, -łeś/-łaś, -li/-ły, enz.

Wat je hiermee kunt zeggen (praktisch)

  • Wczoraj pracowałem/pracowałam. = Gisteren werkte ik.

  • Wczoraj czekałeś/czekałaś przed apteką. = Jij wachtte gisteren voor de apotheek.

  • Pan pracował… / Pani pracowała… = De meneer werkte… / De mevrouw werkte…

Focus voor A1: leer vooral de uitgangen voor ik, jij, hij/zij en het verschil oni -li vs one -ły.

  1. De verleden tijd maken we van de stam van het infinitief (we knippen de uitgang "-ć" af).
  2. De verleden tijd in het Pools geeft het geslacht van de spreker aan.
Rodzaj (Geslacht) Pracować ( Werken) 
Męski (Mannelijk)

ja pracowałem

ty pracowałeś

on pracował

my pracowaliście

wy pracowaliście

oni pracowali

Żeński (Vrouwelijk)

ja pracowałam

ty pracowałaś

ona pracowała

my pracowałyśmy

wy pracowałyście

one pracowały

Nijaki (Onzijdig)ono pracowało/

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. Wczoraj ___ chleb w piekarni.

Gisteren ___ brood bij de bakker.

2. Ty wczoraj ___ przed apteką.

Jij ___ gisteren voor de apotheek.

3. Pan wczoraj ___ w banku do 17:00.

De heer ___ gisteren tot 17:00 in de bank.

4. Wczoraj ona ___ zakupy na poczcie i w aptece.

Gisteren zij ___ boodschappen bij het postkantoor en in de apotheek.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Schrijf de zinnen in de verleden tijd (onvoltooid verleden tijd) en pas de vorm aan op het aangegeven geslacht/persoon. (Voorbeeld: Vandaag werk ik op kantoor. → Gisteren werkte ik op kantoor.)

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Hint Hint ((mężczyzna)) Dziś pracuję w biurze.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Wczoraj pracowałem w biurze.
    (Wczoraj pracowałem w biurze.)
  2. Hint Hint ((kobieta)) Dziś pracuję w biurze.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Wczoraj pracowałam w biurze.
    (Wczoraj pracowałam w biurze.)
  3. Hint Hint ((my – mężczyźni lub grupa mieszana)) Teraz pracujemy w sklepie.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Wczoraj pracowaliśmy w sklepie.
    (Wczoraj pracowaliśmy w sklepie.)
  4. Hint Hint ((my – kobiety)) Teraz pracujemy w sklepie.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Wczoraj pracowałyśmy w sklepie.
    (Wczoraj pracowałyśmy w sklepie.)
  5. Hint Hint ((wy – mężczyźni lub grupa mieszana)) Dzisiaj pracujecie w domu.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Wczoraj pracowaliście w domu.
    (Wczoraj pracowaliście w domu.)
  6. Hint Hint ((one)) Dzisiaj pracują w restauracji.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Wczoraj pracowały w restauracji.
    (Wczoraj pracowały w restauracji.)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

Master Spaanse filologie

University of Lodz

University_Logo

Polen


Laatst bijgewerkt:

woensdag, 18/03/2026 03:15