W języku polskim przysłówki czasu nie mają stałego miejsca w zdaniu i można je umieścić na początku, w środku lub na końcu wypowiedzi.
(In het Pools hebben tijdsbepalende bijwoorden geen vaste plaats in de zin en je kunt ze aan het begin, in het midden of aan het einde van de zin zetten.)
| Przysłówek czasu (Bijwoord van tijd) | Przykład (Voorbeeld) |
|---|---|
| Teraz (Nu) | Teraz idę na przerwę. (Nu ga ik pauze nemen.) |
| Wcześniej (Eerder) | Nie miałam na to wcześniej czasu. (Ik had daar eerder geen tijd voor.) |
| Później (Later) | Później do ciebie zadzwonię. (Later bel ik je.) |
| Potem (Daarna) | Potem dokończę ten projekt, teraz jestem zajęty czymś innym. (Daarna maak ik dit project af, nu ben ik bezig met iets anders.) |
| Już (Al) | Już skończyłam to zadanie. (Ik heb deze taak al afgemaakt.) |
| Jeszcze (Nog) | Prawię kończę, muszę jeszcze dokończyć jedną rzecz. (Ik ben bijna klaar, ik moet nog één ding afmaken.) |
| Wcześnie (Vroeg) | Co robisz tak wcześnie w biurze? (Wat doe je zo vroeg op kantoor?) |
| Późno (Laat) | Dzisiaj wracam do domu dość późno. (Vandaag kom ik best laat thuis.) |
Oefening 1: Meerkeuze
Instructie: Kies het juiste antwoord
1. ____ czytam książkę, a potem idę na spacer.
____ lees ik een boek en daarna ga ik wandelen.2. Nie spotykam się z przyjaciółmi dzisiaj, bo ____ jestem w pracy.
Ik zie mijn vrienden vandaag niet, want ____ ben ik op het werk.3. Nie mam teraz czasu na fotografię; ____ zrobię zdjęcia.
Ik heb nu geen tijd voor fotografie; ____ zal ik foto’s maken.4. Najpierw słucham muzyki, ____ gram na instrumencie.
Eerst luister ik naar muziek, ____ speel ik een instrument.Oefening 2: Herschrijf de zinnen
Instructie: Przepisz zdania, przesuwając podany przysłówek czasu (w nawiasie) na inne miejsce w zdaniu (na początek lub na koniec) bez zmiany znaczenia. Przykład: „Teraz piję kawę.” → „Piję kawę teraz.”
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldIdę na przerwę teraz.(Idę na przerwę teraz.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldWcześniej nie miałam czasu na spotkanie.(Wcześniej nie miałam czasu na spotkanie.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldZadzwonię do ciebie później.(Zadzwonię do ciebie później.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldNajpierw jem obiad. Potem dokończę raport.(Najpierw jem obiad. Potem dokończę raport.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldJuż skończyłem to zadanie.(Już skończyłem to zadanie.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldKończę raport, jeszcze muszę wysłać e-mail.(Kończę raport, jeszcze muszę wysłać e-mail.)
Oefening 3: Grammatica in actie
Instructie: Praat erover en spreek af wat jullie nu, eerder en daarna doen.
- Co robisz teraz w czasie wolnym? (Wat doe je nu in je vrije tijd?)
- Co robiłeś wcześniej w tym tygodniu po pracy? Z kim? (przyjaciel, znajomy) (Wat deed je eerder deze week na het werk? Met wie? (vriend, kennis))
- Teraz czytam książkę. (Nu lees ik een boek.)
- Wcześniej spotykałem się ze znajomymi. (Eerder heb ik mijn vrienden ontmoet.)
- Potem idę na spacer z przyjacielem. (Daarna ga ik met een vriend wandelen.)
- teraz (nu)
- wcześniej (eerder)
- potem (daarna)