W języku polskim od rzeczowników związanych z pogodą (np. deszcz, wiatr, słońce, mróz) tworzymy przymiotniki i przysłówki.

(In het Pools vormen we van zelfstandige naamwoorden die met het weer te maken hebben (bijv. deszcz, wiatr, słońce, mróz) bijvoeglijke naamwoorden en bijwoorden.)

Van zelfstandig naamwoord naar weerwoord: 3 vormen

In het Pools kun je vanuit een woord als deszcz (regen) heel snel:

  • een bijvoeglijk naamwoord maken (beschrijft een zelfstandig naamwoord)
  • een bijwoord maken (beschrijft de situatie/het weer: “Het is …”)
Wat? Pools Gebruik Nederlands
Zelfst. nw. deszcz “(de) regen” als ding/feit regen
Bijv. nw. deszczowy + rzeczownik: deszczowy dzień regenachtige dag
Bijwoord deszczowo na jest: Jest deszczowo. Het is regenachtig.

Kernregel: kies tussen “jest + bijwoord” en “bijv. nw. + rzeczownik”

  • Jest + bijwoord (-o/-e) → je beschrijft het weer als algemene situatie.
  • Bijvoeglijk naamwoord → je beschrijft een zelfstandig naamwoord (dag, weer, ochtend, etc.).
Doel Goed Pools Let op
Algemene situatie Jest słonecznie. Jest słoneczny. (mist een zelfstandig naamwoord)
Een dag beschrijven To jest słoneczny dzień. To jest słonecznie dzień.
In de ochtend/avond Rano jest pochmurno. geen zelfstandig naamwoord nodig

Vorming: wat je vooral moet herkennen (A1)

Je hoeft niet alle regels te produceren. Herken vooral het patroon:

  • Bijwoord: vaak eindigt op -o of -e: deszczowo, burzowo, pochmurno, upalnie, słonecznie.
  • Bijv. naamwoord: vaak op -y (m.): deszczowy, słoneczny, burzowy, pochmurny, upalny.

Praktisch: zie je jest en geen zelfstandig naamwoord erna? Dan wil je meestal een bijwoord.

Belangrijk verschil met het Nederlands: “Jest deszcz” klinkt onnatuurlijk

In het Nederlands kan “Er is regen” soms, maar in het Pools zeg je voor weer meestal:

  • Jest deszczowo. (regenachtig)
  • Pada deszcz. (het regent) — andere constructie, ook heel normaal

Gebruik Jest + bijwoord vooral als je het weer typeert (zonnig/bewolkt/regenachtig/heet).

Snelle zelfcheck: welk woord past?

  1. Staat er jest en daarna geen zelfstandig naamwoord? → kies bijwoord: słonecznie, deszczowo, pochmurno, burzowo, upalnie.
  2. Staat er een zelfstandig naamwoord zoals dzień? → kies bijvoeglijk naamwoord: słoneczny dzień, deszczowy dzień, pochmurny dzień.
  3. Wil je zeggen dat het echt valt? → gebruik een werkwoord: Pada deszcz.

Mini-overzicht met correcte voorbeelden

Weerwoord “Het is …” “... dag”
słońce Jest słonecznie. słoneczny dzień
deszcz Jest deszczowo. deszczowy dzień
chmury Jest pochmurno. pochmurny dzień
burza Jest burzowo. burzowy dzień
upał Jest upalnie. upalny dzień
  1. Bijvoeglijke naamwoorden en bijwoorden die met het weer te maken hebben, kun je vormen door passende uitgangen aan zelfstandige naamwoorden toe te voegen.
Rzeczownik (zelfstandig naamwoord)Przymiotnik (bijvoeglijk naamwoord)Przysłówek (bijwoord)
deszczdeszczowydeszczowo
słońcesłonecznysłonecznie
burzaburzowyburzowo
chmury (wolken)pochmurny  (bewolkt)pochmurno (bewolkt)
upałupalnyupalnie

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Dzisiaj jest ____, więc idę na spacer.

Vandaag is het ____, dus ik ga een wandeling maken.)

2. W Warszawie jest dzisiaj ____, więc biorę parasol.

In Warschau is het vandaag ____, dus neem ik een paraplu mee.)

3. To jest ____ dzień, ale nie pada deszcz.

Het is een ____ dag, maar het regent niet.)

4. W biurze jest dziś bardzo ____ i wszyscy chcą wodę.

Op kantoor is het vandaag erg ____ en iedereen wil water.)

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Przepisz zdania, waarbij je de uitdrukking „jest + rzeczownik (pogody)” vervangt door de vorm met een bijwoord/bijvoeglijk naamwoord voor het weer (bijv. „Jest deszcz.” → „Jest deszczowo.”).

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Dzisiaj jest deszcz. Nie biorę roweru.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Dzisiaj jest deszczowo. Nie biorę roweru.
    (Dzisiaj jest deszczowo. Nie biorę roweru.)
  2. W Krakowie jest słońce. Idziemy na spacer.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    W Krakowie jest słonecznie. Idziemy na spacer.
    (W Krakowie jest słonecznie. Idziemy na spacer.)
  3. Wieczorem jest burza. Zostaję w domu.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Wieczorem jest burzowo. Zostaję w domu.
    (Wieczorem jest burzowo. Zostaję w domu.)
  4. Rano są chmury. Nie ma słońca.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Rano jest pochmurno. Nie ma słońca.
    (Rano jest pochmurnie. Nie ma słońca.)
  5. W biurze jest upał. Otwieramy okno.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    W biurze jest upalnie. Otwieramy okno.
    (W biurze jest upalnie. Otwieramy okno.)
  6. Jutro jest słońce, ale dziś są chmury.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Jutro będzie słonecznie, ale dziś jest pochmurno.
    (Jutro będzie słonecznie, ale dziś jest pochmurno.)

Oefening 3: Grammatica in actie

Instructie: Praat erover en spreek een beste tijd voor de bijeenkomst af, door over het weer te praten.

Vertaling tonen/verbergen
Situatie
Rano w pracy umawiacie spotkanie i rozmawiacie o prognozie pogody.
(’s Ochtends op het werk spreken jullie een afspraak af en praten jullie over de weersvoorspelling.)
Bespreek
  • Jaka będzie pogoda podczas spotkania? Opisz krótko. (Wat voor weer zal het zijn tijdens de afspraak? Beschrijf kort.)
  • Czy lepiej zaplanować spotkanie na słoneczny czy deszczowy dzień? Dlaczego? (Is het beter de afspraak op een zonnige of op een regenachtige dag te plannen? Waarom?)
Nuttige woorden en uitdrukkingen
  • Dzisiaj jest słonecznie i ciepło. (Vandaag is het zonnig en warm.)
  • Jest pochmurno, ale nie pada. (Het is bewolkt, maar het regent niet.)
  • Jest deszczowo i zimno — weź parasol. (Het is regenachtig en koud — neem een paraplu mee.)
Gebruik in gesprek
  • Jest słonecznie / Jest pochmurno (Het is zonnig / Het is bewolkt)
  • Dzisiaj jest deszczowy dzień (Vandaag is het een regenachtige dag)
  • Pada deszcz / Pada śnieg (Het regent / Het sneeuwt)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Joanna Majchrowska

Master Spaanse filologie

University of Lodz

University_Logo

Polen


Laatst bijgewerkt:

vrijdag, 06/03/2026 12:53