Een gewone zin heeft vaste volgorde met onderwerp, persoonsvorm, tijd, lijdend voorwerp, plaats.
(Zwykłe zdanie ma stały szyk:
- Struktura: onderwerp + persoonsvorm + tijd + lijdend voorwerp + plaats.
| Plaats (Miejsce) | Voorbeeld (Przykład) | Toelichting (Wyjaśnienie) |
|---|---|---|
| 1e plaats (1. miejsce) | Pedro (Pedro) | Onderwerp (Podmiot) |
| 2e plaats (2. miejsce) | eet (je) | Persoonsvorm (Orzeczenie (czasownik odmieniony)) |
| 3e plaats (3. miejsce) | om 12 uur (o 12:00) | Tijd (Czas) |
| 4e plaats (4. miejsce) | een banaan (banana) | Lijdend voorwerp (Dopełnienie bliższe) |
| 5e plaats (5. miejsce) | op het werk. (w pracy.) | Plaats (Miejsce) |
Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór
Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź
1. Ik controleer nu ___ paspoort aan de balie.
Sprawdzam teraz ___ paszport przy stanowisku.2. Wij doen ___ een veiligheidstest op de luchthaven.
Dziś wieczorem przeprowadzimy ___ test bezpieczeństwa na lotnisku.3. De stewardess legt na het opstijgen ___ uit aan de passagiers.
Stewardessa po starcie wyjaśnia ___ pasażerom.4. Ik volg ___ de borden naar de gate.
Za chwilę pójdę ___ znakami do bramki.Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór
Instrukcja: Wybierz poprawne zdanie z prawidłową ogólną składnią według stałej kolejności: podmiot + orzeczenie + czas + dopełnienie bliższe + miejsce, odpowiednie dla praktycznych sytuacji na lotnisku i w samolocie.
Ćwiczenie 3: Przepisz zwroty
Instrukcja: Przekształć zdania. Ułóż części w odpowiedniej kolejności: podmiot + orzeczenie + czas + dopełnienie + miejsce (tak jak w: Pedro je o 12 banan w pracy).
-
In de ochtend koffie drink ik op kantoor.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładIk drink in de ochtend koffie op kantoor.(Rano piję w biurze kawę.)
-
In het weekend een grote boodschappenlijst maakt mijn vrouw thuis.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładMijn vrouw maakt in het weekend een grote boodschappenlijst thuis.(W weekend moja żona robi w domu dużą listę zakupów.)
-
Om half acht mijn kinderen eten het ontbijt in de keuken.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładMijn kinderen eten om half acht het ontbijt in de keuken.(O wpół do ósmej moje dzieci jedzą śniadanie w kuchni.)
-
Na het werk een boek leest Pedro in de trein.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładPedro leest na het werk een boek in de trein.(Po pracy Pedro czyta książkę w pociągu.)
Ćwiczenie 4: Gramatyka w praktyce
Instrukcja: Zagraj krótką dialog: zaplanujcie razem kroki przy recepcji i przy samolocie.
- Welke stappen volg jij eerst bij de balie? Beschrijf in volle zinnen. (Które kroki wykonujesz najpierw przy stanowisku odprawy? Opisz pełnymi zdaniami.)
- Wanneer controleert de stewardess je veiligheidsgordel in het vliegtuig? Geef tijd en plaats in zinnen. Elke zin volgens algemene zinsbouw: onderwerp, persoonsvorm, tijd, lijdend voorwerp, plaats. (Kiedy stewardessa sprawdza pas bezpieczeństwa w samolocie? Podaj czas i miejsce w zdaniach. Każde zdanie zgodnie z ogólną składnią: podmiot, orzeczenie, czas, dopełnienie, miejsce.)
- Ik check in bij de balie op de luchthaven. (Odprawiam się przy stanowisku na lotnisku.)
- De stewardess controleert mijn identiteitskaart en paspoort. (Stewardessa sprawdza mój dowód tożsamości i paszport.)
- Ik maak de veiligheidsgordel vast in het vliegtuig. (Zapinam pas bezpieczeństwa w samolocie.)
- onderwerp + persoonsvorm + tijd + lijdend voorwerp + plaats (podmiot + orzeczenie + czas + dopełnienie + miejsce)
- Eerst / daarna / dan + onderwerp + persoonsvorm + tijd + plaats (Najpierw / potem / następnie + podmiot + orzeczenie + czas + miejsce)