Samodzielne użycie zaimków wskazujących w języku niderlandzkim
W tym materiale poznasz, jak poprawnie używać zaimków wskazujących (aanwijzende voornaamwoorden) zarówno przymiotnikowo, jak i samodzielnie, zastępując rzeczownik, gdy jest jasne, o co chodzi.
Podstawowe zasady i zastosowanie
Zaimki wskazujące w języku niderlandzkim dopasowują się do rodzaju oraz rodzajnika rzeczownika. Występują dwie grupy zaimków w zależności od odległości i rodzaju rzeczownika:
- Dichtbij (blisko): dla de-woord używamy deze, a dla het-woord - dit
- Veraf (daleko): dla de-woord - die, a dla het-woord - dat
Przykład: Vind je deze olifant mooi of vind je die mooier? co oznacza: "Czy uważasz, że ten słoń jest ładny, czy tamten jest ładniejszy?" Zaimki wskazujące zamieniają tutaj rzeczowniki zachowując ich rodzaj i liczbę.
Użycie zaimków po przyimkach i w wyliczeniach
Zaimki wskazujące mogą pojawić się również po przyimkach, np.: In dit hok zitten leeuwen en in deze de tijgers. („W tym pomieszczeniu są lwy, a w tym te tygrysy.”)
Mogą też występować przy wyliczeniach: Geef me een paar van deze en wat van die. („Daj mi kilka z tych i trochę z tamtych.”)
Różnice językowe między polskim a niderlandzkim
W języku polskim zaimki wskazujące nie odmieniają się przez rodzajnik tak jak w niderlandzkim, ponieważ rodzajniki w polszczyźnie nie występują. Niderlandzki rozróżnia de i het jako rodzajniki określone, co wpływa na wybór zaimka wskazującego. Warto zwrócić uwagę na przykład z zaimkami:
- deze (ten/ta/do rzeczy rodzaju męskiego żeńskiego w liczbie pojedynczej)
- dit (to/do rzeczy rodzaju nijakiego)
Dla polskiego użytkownika jest to istotna różnica, ponieważ wymaga rozpoznania rodzaju gramatycznego rzeczownika, czego w polskim nie ma.
Przydatne słowa i zwroty
- deze – ten, ta (rzecz rodzaju 'de')
- dit – to (rzecz rodzaju 'het')
- die – tamten, tamta (rzecz rodzaju 'de', dalej)
- dat – tamto (rzecz rodzaju 'het', dalej)
- aanwijzend voornaamwoord – zaimek wskazujący
- zelfstandig – samodzielny (np. zaimek używany solo)
- bijvoeglijk – przymiotnikowy (np. zaimek używany przed rzeczownikiem)