Een scheidbaar werkwoord bestaat uit twee delen, zoals schoonmaken, weglopen, opeten.
(Czasownik rozdzielnie złożony składa się z dwóch części, np.
- Pierwsza część to często przedrostek lub przymiotnik.
- Część czasownikowa odmienia się jak zwykłe czasowniki.
- Imiesłów czasu przeszłego: ge- wstawia się między przedrostek a czasownik. Na przykład: 'tegenkomen' ⇒ 'tegengekomen'
| Voorvoegsel (Przedrostek) | Werkwoord (Czasownik) | Voorbeeldzin (Przykładowe zdanie) |
|---|---|---|
| op- | opruimen (sprzątać / porządkować) | Ik ruim mijn bureau op na het werk. (Sprzątam swoje biurko po pracy.) |
| tegen- | tegenkomen (natknąć się na) | Ik kom veel leuke vacatures tegen op het internet. (Natykam się w internecie na wiele fajnych ofert pracy.) |
| mee- | meebrengen (przynieść ze sobą) | Ik breng mijn cv mee naar de sollicitatie. (Przynoszę swoje CV na rozmowę kwalifikacyjną.) |
| toe- | toelaten (dopuścić / zezwolić) | We laten geen nieuwe werknemers toe. (Nie dopuszczamy nowych pracowników.) |
| terug- | terugbellen (oddzwonić) | De werkgever belt je terug na de sollicitatie. (Pracodawca oddzwoni do ciebie po rozmowie kwalifikacyjnej.) |
| bij- | bijwerken (zaktualizować) | Ik werk mijn cv bij. (Aktualizuję swoje CV.) |
| uit- | uitnodigen (zaprosić) | Het bedrijf nodigt kandidaten uit voor een gesprek. (Firma zaprasza kandydatów na rozmowę.) |
| af- | afstuderen (ukończyć studia) | Hij studeerde vorig jaar af aan de universiteit. (On ukończył studia na uniwersytecie w zeszłym roku.) |
| binnen- | binnenkomen (wejść) | Ik kom om 9 uur binnen bij mijn sollicitatie. (Wchodzę o 9:00 na moją rozmowę kwalifikacyjną.) |
| na- | nakijken (sprawdzić) | Ik kijk mijn sollicitatiebrief goed na om fouten te vermijden. (Dokładnie sprawdzam list motywacyjny, żeby uniknąć błędów.) |
Wyjątki!
- Nie jest rozdzielny, jeśli akcent pada na drugą część.
- Czasowniki z przedrostkami be-, ge-, her-, ont-, ver-, er- są nierozdzielne.
Ćwiczenie 1: Wielokrotny wybór
Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź
1. Voor het sollicitatiegesprek ______ ik mijn bureau elke ochtend ______.
Na rozmowę kwalifikacyjną ______ codziennie rano ______ swoje biurko.2. Gisteren heb ik mijn sollicitatiebrief nog één keer ______.
Wczoraj jeszcze raz ______ mój list motywacyjny.3. De werkgever ______ morgen vijf sollicitanten ______ voor een tweede gesprek.
Pracodawca ______ jutro pięciu kandydatów ______ na drugą rozmowę.4. Na het gesprek ______ de recruiter mij volgende week ______.
Po rozmowie ______ rekruter do mnie w przyszłym tygodniu ______.Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór
Instrukcja: Wybierz dla każdego zdania poprawną formę czasownika rozdzielnego. Zwróć szczególną uwagę na miejsce przedrostka i prawidłową odmianę czasownika.
Ćwiczenie 3: Przepisz zwroty
Instrukcja: Przepisz zdania z odpowiednim czasownikiem rozdzielnie złożonym w czasie teraźniejszym lub czasie przeszłym dokonanym, jak w przykładzie: Ik heb mijn cv bijgewerkt. ⇒ Ik heb mijn cv bijgewerkt. (przykład)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładIk ruim mijn tafel na het eten op.(Ik ruim mijn tafel na het eten op.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładDe manager kwam mij gisteren op straat tegen.(De manager kwam mij gisteren op straat tegen.)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładBreng je jouw diploma mee naar het sollicitatiegesprek?(Breng je jouw diploma mee naar het sollicitatiegesprek?)
-
⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ PrzykładDe universiteit liet geen nieuwe studenten meer toe.(De universiteit liet geen nieuwe studenten meer toe.)
Ćwiczenie 4: Gramatyka w praktyce
Instrukcja: Zagraj w scenkę: jedna osoba jest kandydatem, druga pracodawcą; potem zamieńcie się rolami.
- Welke vacature zoek jij en welke taken spreken je aan? (Jakiej pracy szukasz i które obowiązki najbardziej Ci odpowiadają?)
- Welke documenten neem je mee en welke controleer je nog na? (Jakie dokumenty zabierasz ze sobą i które jeszcze sprawdzisz przed rozmową?)
- Ik werk mijn cv bij voordat ik solliciteer. (Aktualizuję swoje CV przed aplikowaniem.)
- Ik kijk mijn sollicitatiebrief goed na. (Dokładnie sprawdzam list motywacyjny.)
- De werkgever nodigt sollicitanten uit voor een gesprek. (Pracodawca zaprasza kandydatów na rozmowę.)
- scheidbare werkwoorden tegenwoordige tijd (ik ruim ... op) (czasowniki rozdzielnie złożone w czasie teraźniejszym (ik ruim ... op))
- scheidbare werkwoorden voltooid deelwoord (ik ben ... tegengekomen) (czasowniki rozdzielnie złożone w imiesłowie przeszłym (ik ben ... tegengekomen))
