De onpersoonlijke "si"

Il "si" impersonale

La forma impersonale si usa per parlare di azioni generali, opinioni, giudizi od ordini.

(De onpersoonlijke vorm wordt gebruikt om over algemene handelingen, meningen, oordelen of bevelen te praten.)

Uitleg van de docent

Wat doet het onpersoonlijke si?

Met si impersonale zeg je wat mensen in het algemeen doen. Je noemt geen specifieke persoon.

Denk aan Nederlands: je, men, ze (“In Italië drink je veel koffie.”).
In het Italiaans vermijd je dan vaak la gente en gebruik je si.

Basisformule: si + werkwoord

si staat voor het vervoegde werkwoord.
Het werkwoord staat meestal in de 3e persoon enkelvoud.

Italiaans	Nederlands (betekenis)
Si mangia bene qui.	Hier eet je/men goed.
Si vive tranquilli in campagna.	Op het platteland leeft men rustig.
Si vede spesso il contadino lavorare.	Je ziet vaak de boer werken.

Belangrijk aandachtspunt: enkelvoud of meervoud?

De vuistregel is enkelvoud, maar er is één situatie waarin je meervoud ziet.

Algemeen, zonder lijdend voorwerp → meestal 3e persoon enkelvoud:
- Si vive bene qui.
- Si dorme poco in città.
Met een duidelijk meervoudig lijdend voorwerp → werkwoord vaak meervoud:
- Si vedono gli animali dal sentiero. (gli animali = meervoud)
- Si mangiano prodotti locali. (prodotti = meervoud)

Zelfcheck: staat er iets als gli animali / i prodotti / le cose? Dan is si vedono / si mangiano heel normaal.

Wederkerende werkwoorden: waarom ci si?

Bij wederkerende werkwoorden zou je anders si si krijgen. Dat vermijdt het Italiaans.

Formule: ci + si + 3e persoon enkelvoud

Werkwoord	Onpersoonlijk	Betekenis
svegliarsi	Ci si sveglia presto.	Je/men wordt vroeg wakker.
perdersi	Ci si perde facilmente.	Je/men verdwaalt makkelijk.

Let op: ~~Si si sveglia~~ en ~~Si si perde~~ zijn fout in deze betekenis.

Bijvoeglijke naamwoorden: vaak meervoud

Als je een bijvoeglijk naamwoord gebruikt over “mensen in het algemeen”, staat dat vaak in het meervoud.

Si vive tranquilli in campagna. (tranquilli = “mensen” in het algemeen)
Si è sempre stanchi dopo una settimana intensa. (stanchi = algemeen)

Veelgemaakte fout: ~~Si vive tranquillo~~ (klinkt alsof het over één concrete persoon gaat).

Snelle bouwstrategie (van ‘de mensen’ naar si)

Schrap het onderwerp: la gente / le persone / i turisti.
Zet si voor het werkwoord.
Kies de werkwoordsvorm:
- meestal enkelvoud (si vive, si mangia)
- of meervoud als je een meervoudig lijdend voorwerp hebt (si vedono gli animali)
Is het wederkerend? Gebruik ci si.

Mini-checklist: zo controleer je jezelf

Gaat het over “in het algemeen”? → si past.
Is het werkwoord wederkerend? → ci si, niet ~~si si~~.
Zie je een meervoudig lijdend voorwerp (gli/le/i + meervoud)? → vaak werkwoord meervoud (si vedono…).
Staat er een bijvoeglijk naamwoord over mensen in het algemeen? → vaak meervoud (tranquilli, stanchi…).

Het onpersoonlijke si drukt handelingen in het algemeen uit die veel mensen betreffen en niet één persoon in het bijzonder.
Het werkwoord wordt meestal vervoegd in de derde persoon enkelvoud.
De onpersoonlijke vorm van wederkerende werkwoorden wordt gevormd met ci + si + derde persoon enkelvoud.

Formula (Formule)	Esempio (Voorbeeld)
Si + Mangiare (Si + Eten)	Si mangia bene nel villaggio. (Men eet* goed in het dorp.)*
Si + Vivere (Si + Leven)	Si vive tranquilli nella natura. (Men leeft* rustig in de natuur.)*
Si + Vedere (Si + Zien)	Si vede il contadino lavorare. (Men ziet* de boer werken.)*
Ci + Si + Svegliarsi (Ci + Si + Wakker worden)	Ci si sveglia presto in campagna. (Men wordt wakker* vroeg op het platteland.)*
Ci + Si+ Perdersi (Ci + Si + Verdwaald raken)	Ci si perde facilmente nei campi. (Men raakt* gemakkelijk verdwaald in de velden.)*

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. In questo agriturismo ____ bene e si usano prodotti locali.

2. In campagna ____ presto, perché il contadino inizia a lavorare alle sei.

3. Quando si visita l'azienda agricola, ____ spesso mucche e cavalli nei campi.

4. In alcune zone di campagna ____ tranquilli e si respira aria pulita.

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de correcte zin met het onpersoonlijke si.

Oefening 3: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen met de onpersoonlijke vorm met "si" (bij wederkerende werkwoorden gebruikt u "ci si"). Voorbeeld: "La gente mangia bene qui." → "Si mangia bene qui."

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints

Hint Hint (Si) In questo agriturismo la gente mangia prodotti locali.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
In questo agriturismo si mangiano prodotti locali.
(In deze agriturismo eet men lokale producten.)
Hint Hint (Si) In campagna le persone vivono con più calma.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
In campagna si vive con più calma.
(Op het platteland leeft men rustiger.)
Hint Hint (Si) Dal sentiero i turisti vedono spesso gli animali.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Dal sentiero si vedono spesso gli animali.
(Vanaf het pad ziet men vaak dieren.)
Hint Hint (Ci si) In montagna, d'estate, le persone si svegliano presto.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
In montagna d'estate ci si sveglia presto.
(In de bergen staat men ’s zomers vroeg op.)

Oefening 4: Grammatica in actie

Instructie: Praat en beslis wat te doen in een dorp en op een boerderij.

Vertaling tonen/verbergen

Situatie

Sei un expat e chiedi a un collega consigli per visitare la campagna.

Bespreek

Che cosa si fa di solito in campagna durante il weekend? (Wat doet men meestal op het platteland in het weekend?)
Dove si vive più tranquillamente e perché?','In un'azienda agricola, quali animali si possono vedere e nutrire?','Ci si sveglia presto: cosa si fa all'aria aperta la mattina? (Waar woon je rustiger en waarom?)

Nuttige woorden en uitdrukkingen

Si mangia bene nel villaggio. (In het dorp eet men goed.)
Si vede il contadino lavorare nell'azienda agricola. (Men ziet de boer werken op de boerderij.)
Ci si perde facilmente nei campi senza indicazioni chiare. (Men verdwaalt gemakkelijk in de velden zonder duidelijke aanwijzingen.)

Gebruik in gesprek

Si + verbo (3ª persona singolare) (Si + werkwoord (3e persoon enkelvoud))
Ci si + verbo riflessivo (3ª persona singolare) (Ci si + wederkerend werkwoord (3e persoon enkelvoud))
Si può + infinito (Si può + infinitief)