De voegwoorden nè...nè, 'sia…sia', 'o…o'

Le congiunzioni 'nè...nè', 'sia…sia', 'o…o'

Sono congiunzioni che collegano elementi, esprimendo inclusione, esclusione o negazione.

(Dit zijn voegwoorden die elementen met elkaar verbinden en inclusie, exclusie of ontkenning uitdrukken.)

Uitleg van de docent

Wanneer gebruik je nè…nè, sia…sia en o…o?

nè…nè = geen van beide (twee ontkenningen)
sia…sia = allebei (twee of meer elementen)
o…o = ofwel…ofwel (keuze tussen opties)

Belangrijk: bij deze structuren herhaal je het voegwoord vóór elk element.

nè…nè: dubbele ontkenning (zonder extra “non”)

Gebruik nè…nè om twee dingen samen te ontkennen.
Vaak staat er al een ontkenning in de zin (bv. non, non posso, non vedo).
Dan voeg je geen extra non meer toe bij het tweede deel: je ontkent met nè…nè.

Correct	Let op
Non vedo nè il leone nè la tigre.	~~Non vedo nè il leone e nè la tigre.~~ (niet mengen met e)
Non ho tempo nè oggi nè domani.	~~Non ho tempo nè oggi o domani.~~ (niet mengen met o)

Zelfcheck: bedoel je “geen van beide”? Dan is het nè…nè.

sia…sia: beide elementen tellen mee (ook voor lijsten)

Gebruik sia…sia als je twee (of meer) elementen insluit.
Je kunt het zien als “zowel…als” in het Nederlands.
Herhaal sia vóór elk element (zeker in schrijftaal is dat het netst).

Patroon	Voorbeeld
sia + X + sia + Y	Ammiriamo sia l’elefante sia la giraffa.
sia + A, sia + B, sia + C	Mi piacciono sia gli elefanti, sia le giraffe, sia i leoni.

Zelfcheck: als je in het Nederlands “allebei / zowel…als” kunt zeggen, past vaak sia…sia.

o…o: echte keuze (één optie, niet allebei)

Gebruik o…o als je een keuze aanbiedt tussen opties.
Het is meestal “of…of” (niet “en”).
Ook hier: o vóór elke optie.

Correct	Typische fout
Andiamo o allo zoo o all’acquario.	~~Andiamo o allo zoo all’acquario.~~ (tweede o ontbreekt)

Zelfcheck: kun je “ofwel…ofwel” zeggen? Dan heb je o…o.

Waar plaats je het voegwoord precies?

Zet nè/sia/o direct vóór het woorddeel dat je koppelt: een zelfstandig naamwoord, plaats, tijd, infinitief, …
Voorzetsels en lidwoorden blijven normaal staan en herhaal je vaak mee.

Type	Voorbeeld
Plaats	Lavoriamo o in ufficio o da casa.
Tijd	Non posso nè oggi nè domani.
Zelfstandig naamwoord	Servono sia una penna sia un quaderno.

Snelle beslisboom (1 zin)

Bedoel je geen van beide? → nè…nè
Bedoel je allebei (of een opsomming)? → sia…sia
Bedoel je kiezen tussen opties? → o…o

"Nè...nè" voegt twee ontkenningen samen.
"Sia…sia" verbindt twee elementen.
"O…o" geeft een keuze aan tussen twee opties.

Congiunzione (Voegwoord)	Esempio (Voorbeeld)
Nè...nè	Non vedo nè il leone nè la tigre. (Ik zie noch* de leeuw noch de tijger.*)
Sia…sia	Ammiriamo sia l'elefante sia la giraffa. (We bewonderen zowel* de olifant als de giraf.*)
O…o	Andiamo o allo zoo o all'acquario. (We gaan of naar de dierentuin of naar het aquarium.)

Uitzonderingen!

sia…sia kan meer dan twee elementen verbinden. Esempio: "mi piacciono sia gli elefanti, sia le giraffe, sia i leoni"

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Oggi non possiamo visitare ___ il deserto né la giungla, perché alcune zone sono chiuse.

2. Nel pomeriggio andiamo ___ allo zoo o all'acquario, decidi tu.

3. A me piacciono ___ i leoni sia le tigri: sono animali affascinanti.

4. Con questo biglietto puoi ammirare ___ gli elefanti, sia le giraffe, sia i rinoceronti.

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste zin.

Oefening 3: Herschrijf de zinnen

Instructie: Voeg de twee zinnen samen tot één zin met de juiste voegwoordelijke verbinding: noch...noch, zowel...als of of...of.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints

Hint Hint (nè...nè) Non mangio la carne. Non mangio il pesce.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Non mangio nè la carne nè il pesce.
(Ik eet noch vlees noch vis.)
Hint Hint (sia...sia) Visitano il Colosseo. Visitano i Musei Vaticani.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Visitano sia il Colosseo sia i Musei Vaticani.
(Ze bezoeken zowel het Colosseum als de Vaticaanse Musea.)
Hint Hint (o...o) Domani andiamo in ufficio. Domani lavoriamo da casa.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Domani lavoriamo o in ufficio o da casa.
(Morgen werken we of op kantoor of thuis.)
Hint Hint (nè...nè) Non ho tempo oggi. Non ho tempo domani.

⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
Non ho tempo nè oggi nè domani.
(Ik heb noch vandaag noch morgen tijd.)

Oefening 4: Grammatica in actie

Instructie: Spreek in tweetallen en beslis welke dieren je wilt zien en de route.

Vertaling tonen/verbergen

Situatie

Stai organizzando una gita di famiglia allo zoo per domenica pomeriggio.

Bespreek

Quali animali volete vedere: sia gli elefanti sia le giraffe, o altri? (Welke dieren willen jullie zien: zowel de olifanten als de giraffen, of andere?)
Ci sono animali che non vi interessano nè pericolosi nè affascinanti? Perché? (Zijn er dieren die jullie niet interesseren, noch gevaarlijk noch fascinerend zijn? Waarom?)

Nuttige woorden en uitdrukkingen

Ammiriamo sia l'elefante sia la giraffa. (Laten we zowel de olifant als de giraf bewonderen.)
Non voglio vedere nè il leone nè la tigre. (Ik wil noch de leeuw noch de tijger zien.)
Andiamo o allo zoo o all'acquario. (Laten we of naar de dierentuin of naar het aquarium gaan.)

Gebruik in gesprek

nè...nè (noch...noch)
sia...sia (zowel...als)
o...o (of...of)