De tegenwoordige voorwaardelijke wijs

Il condizionale presente esprime desideri o possibilità.

(De tegenwoordige voorwaardelijke wijs drukt wensen of mogelijkheden uit.)

Uitleg van de docent

Wat doet het condizionale presente?

In het Italiaans gebruik je het condizionale presente vooral om:
- een wens uit te drukken: Rinnoverei la cucina. – Ik zou de keuken vernieuwen.
- een mogelijkheid of idee: Cercherei un appartamento più grande. – Ik zou een groter appartement zoeken.
- een beleefde vraag: Chiederei alcune informazioni. – Ik zou graag wat informatie vragen.
In combinatie met een onwerkelijke voorwaarde:
- Rinnoverei la cucina se avessi più soldi. – Ik zou de keuken vernieuwen als ik meer geld had.

Hoe maak je de vorm? (basisregel)

Voor alle drie de werkwoordsgroepen is het schema hetzelfde.

Infinitief (rinnovare / chiedere / preferire)
+
-rei, -resti, -rebbe, -remmo, -reste, -rebbero

Persoon	Rinnovare	Chiedere	Preferire
io	rinnoverei	chiederei	preferirei
tu	rinnoveresti	chiederesti	preferiresti
lui / lei	rinnoverebbe	chiederebbe	preferirebbe
noi	rinnoveremmo	chiederemmo	preferiremmo
voi	rinnovereste	chiedereste	preferireste
loro	rinnoverebbero	chiederebbero	preferirebbero

Zelfcheck 1 – Kun je voor parlare, prendere, dormire de ik-vorm maken?
Parlerei, prenderei, dormirei.

Spelling: -care / -gare & -ciare / -giare

Hier gaat het vaak mis. Let op de spellingverandering tussen stam en uitgang.

Werkwoorden op -care / -gare
- er komt een extra -h- vóór de uitgang.
- Zo blijft de k-klank / g-klank hard.

Infinitief	io (goed)	io (fout)
cercare	cercherei	~~cercerei~~
pagare	pagherei	~~pagerei~~

Werkwoorden op -ciare / -giare
- de -i valt weg vóór de uitgang.
- Zo voorkom je een dubbele ii.

Infinitief	io (goed)	io (fout)
cominciare	comincerei	~~comincierei~~
mangiare	mangerei	~~mangerei~~ (met dubbele i zou fout zijn: ~~mangierei~~)

Merktip: kijk naar de letter vóór -are:

c / g + a → meestal -care / -gare → voeg een h toe.
cia / gia → meestal -ciare / -giare → haal de i weg.

Zelfcheck 2 – Vul in je hoofd aan:

spiegare → io … → spiegherei
lasciare → io … → lascerei

Wanneer gebruik je het condizionale (zonder "se")?

Je ziet in de voorbeelden twee belangrijke gebruikssituaties.

Wens / voorkeur
- Preferirei un appartamento più spazioso.
  – Ik zou een ruimere woning verkiezen.
- Rinnoverei la cucina.
  – Ik zou de keuken vernieuwen.
Beleefde vraag of voorstel
- Chiederei di vedere il contratto.
  – Ik zou graag het contract willen zien.
- Potresti spiegare le spese?
  – Zou je de kosten kunnen uitleggen?

Praktische tip: als je in het Nederlands vaak "zou …" zegt, is in het Italiaans meestal het condizionale presente nodig.

Met "se": type 1 vs. onwerkelijke voorwaarde

In de oefeningen zie je twee verschillende patronen door elkaar. Dat is verwarrend als je snel leest. Hier het overzicht.

Type 1: reële voorwaarde (Se + presente + futuro)

Structuur:
- Se + presente indicativo, futuro semplice
Betekenis: de voorwaarde is reëel en mogelijk.

Italiaans	Nederlands
Se firmi il contratto, ti trasferirai presto.	Als je het contract tekent, zul je snel verhuizen.
Se compri questa cucina, spenderai troppo quest’anno.	Als je deze keuken koopt, zul je dit jaar te veel uitgeven.

Let op: na se gebruik je hier geen condizionale, maar de tegenwoordige tijd.

~~Se firmeresti il contratto, ti trasferisci presto.~~ ❌

Onwerkelijke voorwaarde: se + congiuntivo imperfetto

Structuur:
- Se + congiuntivo imperfetto, condizionale presente
Betekenis: de voorwaarde is onwerkelijk / hypothetisch.

Italiaans	Nederlands
Rinnoverei la cucina se avessi più soldi.	Ik zou de keuken vernieuwen als ik meer geld had.

In dit hoofdstuk ligt de focus op het condizionale presente (de hoofdzin). Het congiuntivo imperfetto heb je later nodig, maar je mag het nu al herkennen.

Zelfcheck 3 – Kijk naar deze zinnen en bepaal het type:

Se trovi un appartamento vicino alla metro, pagherai meno il trasporto.
→ Type 1 (reëel)
Comprerei volentieri quell’appartamento se fosse disponibile.
→ Onwerkelijk / hypothetisch

Typische fouten van Nederlandstalige leerders

1. Condizionale na "se" zetten
- Nederlands: Als ik meer geld zou hebben, zou ik de keuken vernieuwen.
- Italiaans: Se avessi più soldi, rinnoverei la cucina.
- Nooit: ~~Se avrei più soldi, rinnoverei la cucina.~~
2. Spelling bij -care / -gare vergeten
- ~~Cercerei un appartamento.~~ ❌
- Cercherei un appartamento. ✔
3. Condizionale verwarren met future
- Pagherai meno il trasporto. – Je zult minder betalen (toekomst).
- Pagheresti meno il trasporto. – Je zou minder betalen (voorwaarde / hypothese).

Stap-voor-stap: zo controleer je je eigen zin

Wil ik "zou" zeggen?
- Ja → gebruik het condizionale presente.
- Nee, het is gewoon toekomst → gebruik het futuro semplice.
Staat er "se" in de zin?
- Is de situatie reëel / mogelijk? → Se + presente, futuro.
- Is de situatie hypothetisch? → Se + congiuntivo imperfetto, condizionale (herkennen is nu genoeg).
Check de spelling van de infinitief
- -care / -gare? → voeg -h- in: cercherei, pagherei.
- -ciare / -giare? → verwijder de -i-: comincerei, mangerei.
Voeg de juiste uitgang toe
- io: -rei
- tu: -resti
- lui/lei: -rebbe
- noi: -remmo
- voi: -reste
- loro: -rebbero

Wat kun je nu zelfstandig?

Je herkent en vormt de condizionale presente voor regelmatige werkwoorden.
Je past de spellingregels toe voor werkwoorden op -care, -gare, -ciare, -giare.
Je gebruikt het condizionale om wensen, mogelijkheden en beleefde vragen te formuleren.
Je maakt verschil tussen:
- Se + presente + futuro (reële voorwaarde)
- … condizionale presente (gevolg of wens)

Als je deze punten kunt afvinken, ben je klaar om de vormen actief te gebruiken in spreekopdrachten.

Hij wordt gevormd met de infinitief + -rei, -resti, -rebbe, -remmo, -reste, -rebbero.

1a coniugazione: Rinnovare (1e vervoeging: rinnovare)	2a coniugazione: Chiedere (2e vervoeging: chiedere)	3a coniugazione: Preferire (3e vervoeging: preferire)
Io rinnoverei	Io chiedere	Io preferirei
Tu rinnoveresti	Tu chiederesti	Tu preferiresti
Lui / lei rinnoverebbe	Lui / lei chiederebbe	Lui / lei preferirebbe
Noi rinnoveremmo	Noi chiederemmo	Noi preferiremmo
Voi rinnovereste	Voi chiedereste	Voi preferireste
Loro rinnoverebbero	Loro chiederebbero	Loro preferirebbero

Uitzonderingen!

Werkwoorden die eindigen op -care, -gare krijgen een -h tussen de stam en de uitgang. Voorbeeld: cercare -> cercherei; spiegare -> spiegherei.
Werkwoorden die eindigen op -ciare, -giare verliezen de -i tussen de stam en de uitgang. Voorbeeld: cominciare -> comincerei; mangiare -> mangerei.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Per questo appartamento ______ pagare 850 euro di affitto al mese, tutto incluso.

2. Se il contratto fosse di tre anni, io ______ volentieri con la vostra agenzia immobiliare.

3. Prima di firmare il contratto, ______ di vedere tutte le spese di servizio indicate nel documento.

4. Noi ______ un appartamento più spazioso ma in buone condizioni, anche se non è arredato.

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste zin die een wens, een mogelijkheid of een gevolg uitdrukt met de tegenwoordige voorwaardelijke wijs of de eerste voorwaardelijke zin.

Oefening 3: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen met de tegenwoordige voorwaardelijke wijs van het werkwoord tussen haakjes om een wens, een beleefde vraag of een mogelijkheid uit te drukken (voorbeeld: Io (preferire) viaggiare in treno. → Io preferirei viaggiare in treno).

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints

Io (chiedere) più informazioni sul contratto.

⇒ _______________________________________________ Example
Io chiederei più informazioni sul contratto.
(Io chiederei più informazioni sul contratto.)
Tu (rinnovare) il passaporto prima del viaggio?

⇒ _______________________________________________ Example
Tu rinnoveresti il passaporto prima del viaggio?
(Tu rinnoveresti il passaporto prima del viaggio?)
Noi (preferire) lavorare due giorni da casa.

⇒ _______________________________________________ Example
Noi preferiremmo lavorare due giorni da casa.
(Noi preferiremmo lavorare due giorni da casa.)
Hint Hint (cercare) Voi (cercare) un appartamento più vicino all'ufficio.

⇒ _______________________________________________ Example
Voi cerchereste un appartamento più vicino all'ufficio.
(Voi cerchereste un appartamento più vicino all'ufficio.)

Oefening 4: Grammatica in actie

Instructie: Bespreek met de makelaar welk appartement jullie willen.

Vertaling tonen/verbergen

Situatie

Sei in un'agenzia immobiliare e stai parlando di un possibile acquisto.

Bespreek

Quale appartamento preferireste e perché? Descrivete le vostre priorità. (Welk appartement zouden jullie verkiezen en waarom? Beschrijf jullie prioriteiten.)
Rinnovereste un appartamento prima di comprarlo o preferireste già pronto? Perché? (Zouden jullie een appartement renoveren voordat je het koopt of geven jullie de voorkeur aan een instapklaar appartement? Waarom?)

Nuttige woorden en uitdrukkingen

Cercherei un appartamento spazioso e in buone condizioni. (Ik zou op zoek gaan naar een ruim appartement dat in goede staat verkeerd.)
Preferirei un bilocale arredato e luminoso. (Ik zou de voorkeur geven aan een gemeubileerd, licht tweekamerappartement.)
Chiederei informazioni sulle spese di servizio prima di firmare il contratto. (Ik zou informatie vragen over de servicekosten voordat ik het contract teken.)

Gebruik in gesprek

esprimere desideri con il condizionale presente (verlangen uitdrukken met de tegenwoordige voorwaardelijke wijs)
fare domande cortesi con il condizionale presente (beleefde vragen stellen met de tegenwoordige voorwaardelijke wijs)