Imperative (extension)

Gebiedende wijs (uitbreiding)

De gebiedende wijs geeft bevelen of verzoeken. Er zijn verschillende vormen: informeel, formeel, en algemeen.

(The imperative is used to give commands or make requests. There are different forms: informal, formal, and general.)

Teacher explanation

What “gebiedende wijs” (imperative) does in Dutch

You use the imperative to tell someone to do something, to give instructions, or to make a request.

Informal: to a colleague you know well, friends, family (je/jij, jullie).
Formal: to customers/strangers or in polite service situations (u).
General: for rules, posters, manuals (no person).

Step 1: Choose the “target” (je/jullie/u/none/we)

Situation	Use	Typical context
Informal (1 person)	stam (verb stem)	Direct talk: “Turn it off.”
Formal (u)	stam + t + u	Polite request/instruction
General (no person)	infinitive	Signs, guidelines, checklists
Let’s (we/wij)	Laten we + infinitive	Team action: “Let’s…”
Spoken to a group (jullie)	infinitive + jullie	Colloquial “You all, …”

Step 2: Build the form (with quick patterns)

Informal (je/jij): use the stam.
- doen → stam doe: Doe de alarmmelding uit!
- zetten → stam zet: Zet het alarm uit!
Formal (u): stam + t + u.
- doen → doet u: Doet u het alarm uit!
- zetten → zet u: Zet u uw telefoon op stil, alstublieft.
General (no person): use the infinitive (like a heading).
- Huis beveiligen tegen diefstal.
- Badge dragen in het gebouw.
Let’s (we): Laten we + infinitive.
- Laten we de dief vangen!
- Laten we meteen de manager bellen.

The “u” form: the most common mistake

With u, Dutch uses the same verb form as “hij/zij” (present tense): stam + t.

Correct: Doet u direct de alarmmelding uit.
Wrong: ~~Doe u~~ direct de alarmmelding uit.

Note: u is used for both singular and plural in Dutch.

Adding “je/jij/jullie”: when it sounds natural (and when not)

Often optional in informal commands:
- Kom (je) even?
- Doe (jij) de deur dicht.
General statements (not personal): use je, not jij.
- Als je thuis bent: zet je telefoon op stil.
- ~~Als jij thuis bent~~ (too “personal/pointing” in this general meaning)
Use jij for emphasis (pointing at the person):
- Jij doet dat. (Not someone else.)
- Jij en ik gaan nu weg.
- En jij?

Colloquial “jullie”: why it uses the infinitive

In everyday spoken Dutch, a common group-command is:

infinitive + jullie

Correct: Gaan jullie eens weg!
Wrong: ~~Gaat jullie~~ eens weg!

Tip: This sounds like “You all, go…” in English.

Special verb: “to be” (zijn)

The imperative of zijn is irregular:

Wees alert! (singular)
Weest alert! (rare/formal/plural; less common in daily speech)
Wezen… (fixed expressions / older style; usually avoid in modern everyday Dutch)

Self-check: choose the right form in 10 seconds

Am I talking to one person informal? → stam (Doe/Zet/Bel).
Am I talking to u? → stam + t + u (Doet u/Zet u/Belt u).
Is it a rule/instruction for everyone? → infinitive (Niet roken. Badge dragen.).
Do I mean we together? → Laten we + infinitive.
Am I speaking to a group (jullie) informally? → often infinitive + jullie in speech.

Use the verb stem for informal situations.
Use stem + t for formal situations and always use 'u' for both singular and plural.

Vorm (Form)	Voorbeeld (Example)
Informele vorm (Informal form)	Doe de alarmmelding uit! (Turn off the alarm alert!)
Formele vorm (Formal form)	Doet u het alarm uit!
Algemene vorm (General form)	Huis beveiligen tegen diefstal! (Secure your home against theft!)
Laten (we/wij) (Let’s (we))	Laten we de dief vangen! (Let’s catch the thief!)
Spreektaal (je of jullie) (Spoken language (je or jullie))	Gaan jullie eens weg! (Go away, will you!)
Gebiedende wijs van zijn (wees/wezen)	Wees alert bij verdachte situaties!

Exceptions!

In informal situations you can add 'je' or 'jullie'.
Often you can use je and jij.
If you speak in general (not personally) → then only je is correct.
Use jij for emphasis (Jij doet dat.), with another pronoun (Jij en ik gaan weg.) or in an incomplete sentence (En jij?).

Exercise 1: Multiple choice

Instruction: Choose the correct answer

1. _____ aan de lijn en geef uw adres door.

2. _____ het beveiligingssysteem altijd aan voordat u weggaat.

3. _____ de buren meteen waarschuwen als de sensoren afgaan.

4. _____ eens weg bij de elektrische poort!

Exercise 2: Rewrite the phrases

Instruction: Rewrite the sentences as an order or request in the appropriate imperative mood (informal with je/jullie, formal with u, general without a person, or with 'Let’s').

Show/Hide translation Show/Hide hints

Je zegt tegen je collega: Je moet het alarm uitzetten.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Example
Zet het alarm uit!
(Turn off the alarm!)
Hint Hint ((formeel)) Je spreekt een onbekende klant aan: U moet uw telefoon op stil zetten.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Example
Zet uw telefoon op stil, alstublieft.
(Put your phone on silent, please.)
Hint Hint ((algemeen)) Op een poster in het kantoor: Je moet altijd je badge dragen.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Example
Altijd badge dragen.
(Always wear your badge.)
In een teamoverleg: We moeten meteen de manager bellen.

⇒ ____________________________________________________________________________________________________ Example
Laten we meteen de manager bellen.
(Let's call the manager immediately.)

Exercise 3: Multiple Choice

Instruction: Choose the correct imperative for each block.