Het voltooid deelwoord wordt gevormd met 'hebben' of 'zijn' en een werkwoord, zoals 'gewerkt', 'gelopen'.
(Imiesłów czasu przeszłego tworzy się za pomocą haben lub zijn oraz czasownika, takiego jak gewerkt, gelopen.)
- Formuła: Osoba + hebben/zijn + voltooid deelwoord
- Gebruik van 'hebben' en 'zijn': 'Zijn' przy ruchu/zmianie, 'hebben' dla innych czasowników.
| Vorming voltooid deelwoord (Tworzenie imiesłowu biernego) | Type werkwoord (Rodzaj czasownika) | Voorbeeld (Przykład) |
|---|---|---|
| Ge + stam + d | Algemene regel (Zasada ogólna) | Ik ben verhuisd (Przeprowadziłem się / Przeprowadziłam się) Wij hebben gewoond (Mieszkaliśmy / Mieszkaliśmyśmy) |
| Ge + stam + t | Werkwoorden met een stam die eindigt op -t, -k, -f, -s, -c, -h, -p (Czasowniki o temacie kończącym się na -t, -k, -f, -s, -c, -h, -p) | Jij hebt gekookt (Ty ugotowałeś / Ty ugotowałaś) Zij heeft gewacht (Ona czekała) |
| Stam + t/d | Werkwoorden die beginnen met be-, er-, ge-, her- mis-, ont-, ver- (Czasowniki zaczynające się od: be-, er-, ge-, her-, mis-, ont-, ver-) | Ik heb gebruikt (Użyłem / Użyłam) Het is veranderd (To się zmieniło) |
Wyjątki!
- Niektóre czasowniki mają nieregularny imiesłów bierny, taki jak geweest.
- Jeśli temat czasownika kończy się na jedną z spółgłosek w słowie softketchup (s, f, t, k, ch, p), wtedy imiesłów bierny otrzymuje -t; w przeciwnym razie otrzymuje -d.
Ćwiczenie 1: Imiesłów dokonany z hebben/zijn
Instrukcja: Wstaw poprawne słowo.
zijn, geopend, heeft, gewerkt, is, hebt, gebouwd, hebben, gegaan, gewacht, gesport, gepland, gekookt
Ćwiczenie 2: Wielokrotny wybór
Instrukcja: Wybierz poprawną odpowiedź
1. Gisteren ___ ik naar de apotheek geweest, omdat ik verkouden was.
Wczoraj ___ byłem w aptece, ponieważ byłem przeziębiony.)2. Wij ___ vanochtend op het werk bij de bakkerij gewacht.
My ___ dziś rano w pracy przy piekarni czekaliśmy.)3. Ik ben te laat, want ik ___ eerst naar het postkantoor gelopen en daarna naar de universiteit gegaan.
Spóźniam się, bo najpierw ___ poszedłem na pocztę, a potem na uniwersytet.)4. We ___ al drie uur in het ziekenhuis gewacht op de dokter.
My ___ już trzy godziny w szpitalu na lekarza czekamy.)Ćwiczenie 3: Przepisz zwroty
Instrukcja: Przekształć zdania na czas teraźniejszy dokonany (osoba + mieć/być + imiesłów czasu przeszłego).
-
Ik kook elke dag pasta.⇒ _______________________________________________ ExampleIk heb gisteren pasta gekookt.(Ik heb gisteren pasta gekookt.)
-
Wij wonen nu drie jaar in Nederland.⇒ _______________________________________________ ExampleWij hebben drie jaar in Nederland gewoond.(Wij hebben drie jaar in Nederland gewoond.)
-
Hij verandert zijn baan.⇒ _______________________________________________ ExampleHij heeft zijn baan veranderd.(Hij heeft zijn baan veranderd.)
-
Mijn collega gebruikt de nieuwe printer.⇒ _______________________________________________ ExampleMijn collega heeft de nieuwe printer gebruikt.(Mijn collega heeft de nieuwe printer gebruikt.)
-
Jullie reizen met de trein naar Amsterdam.⇒ _______________________________________________ ExampleJullie zijn met de trein naar Amsterdam gereisd.(Jullie zijn met de trein naar Amsterdam gereisd.)
-
De kinderen lopen naar school.⇒ _______________________________________________ ExampleDe kinderen zijn naar school gelopen.(De kinderen zijn naar school gelopen.)
