Persoonlijke voornaamwoorden (ich, du, er, sie, etc.)

Wat leer je hier precies?

• Je herkent de Duitse persoonlijke voornaamwoorden: ich, du, er, sie, es, wir, ihr, sie, Sie.
• Je weet wanneer je iemand met du of met Sie aanspreekt.
• Je let op de hoofdletter bij het beleefde Sie / Ihnen.
• Je kunt in alledaagse situaties in het Duits zeggen wie jij bent en wie de ander is.

Overzicht: wie is wie?

Deze woorden gebruik je om over jezelf en andere mensen te praten.

Belangrijk onderscheid: du of Sie?

In het Duits is de keuze tussen du en Sie heel belangrijk voor toon en beleefdheid.

• du = informeel, vergelijkbaar met Nederlands jij.
• Sie = formeel, vergelijkbaar met Nederlands u.

Gebruik du bijvoorbeeld:

• met familie, vrienden, partner
• met collega’s waarmee je een informele sfeer hebt (als dat zo is afgesproken)
• met mensen die tegen jou ook du zeggen

Gebruik Sie bijvoorbeeld:

• bij nieuwe collega’s (zeker in het begin)
• bij je leidinggevende, klant, docent, arts
• bij mensen die je niet kent (op straat, in de winkel, in het openbaar vervoer)

Twijfel je? Kies dan eerst Sie. Later kun je eventueel overstappen op du, als de ander dat voorstelt.

Hoofdletter of kleine letter: sie, Sie, ihnen, Ihnen

In het Duits zie je vaak sie en Sie. Dat is verwarrend. Let op de hoofdletter.

• Beleefdheid (u / U) → altijd hoofdletter: Sie, Ihnen, Ihr.
• Over zij praten → kleine letter: sie, ihnen, ihr.

Vergelijk:

• Wie geht es Ihnen? – Hoe gaat het met u? (beleefd)
• Wie geht es ihnen? – Hoe gaat het met hen? (over een groep anderen)

In het kantoor: veilige keuzes maken

In een werksituatie is de juiste aanspreekvorm extra gevoelig. Een paar praktische richtlijnen:

1. Bij eerste contact in het Duits:
   • Gebruik standaard Sie + achternaam of titel.
     Voorbeeld: Guten Morgen, Frau Schulz. Wie geht es Ihnen?
2. Wacht tot de ander voorstelt te tutoieren:
   • Bijvoorbeeld: Wollen wir du sagen? – Mag ik je tutoyeren?
   • Daarna zeg je du en gebruik je de voornaam.
3. Bij groepen collega’s:
   • Je spreekt één persoon netjes aan met Sie.
   • Je kunt over de hele groep praten met sie (kleine letter, zij) of ihr (jullie).
   • Voorbeeld: Arbeiten Sie auch im Marketing? – Nein, wir arbeiten im Vertrieb.

Typische fouten en hoe je ze vermijdt

• 1. Verkeerde hoofdletter bij beleefdheid
  • Wie geht es sie? → Wie geht es Ihnen?
  • Ich danke ihnen. (tegen een klant) → Ich danke Ihnen.
• 2. Per ongeluk tutoyeren
  • Wie geht es dir, Herr Meier? → Wie geht es Ihnen, Herr Meier?
  • Combineer Sie altijd met achternaam of titel in formele situaties.
• 3. Verwarring: jij of jullie?
  • du = 1 persoon, informeel.
  • ihr = meer personen, informeel (jullie).
  • Voorbeeld:
    Wo wohnst du? – Waar woon jij?
    Wo wohnt ihr? – Waar wonen jullie?

Mini-check: begrijp je het?

Beantwoord voor jezelf deze vragen. Kun je het niet, kijk dan nog even terug naar de uitleg.

1. Hoe zeg je in het Duits: Ik ben Marco. Wie bent u?
   Mogelijk antwoord: Ich bin Marco. Wer sind Sie?
2. Hoe zeg je tegen een collega die je goed kent: Hoe gaat het met je?
   Mogelijk antwoord: Wie geht es dir?
3. Hoe zeg je tegen een groep collega’s (informeel): Waar werken jullie?
   Mogelijk antwoord: Wo arbeitet ihr?
4. Welke vorm is beleefd en moet altijd met hoofdletter? Schrijf ze op.
   Controle: Sie, Ihnen, Ihr

Samenvatting: waar let je op?

• Kies du of Sie bewust. In twijfel: Sie.
• Beleefdheidsvormen (Sie, Ihnen, Ihr) altijd met hoofdletter.
• Let op het verschil tussen sie (zij) en Sie (u).
• Gebruik ich, du, er, sie, es, wir, ihr, sie om duidelijk te maken over wie je spreekt.

Als je deze punten beheerst, kun je in het Duits veilig beginnen met korte gesprekken op het werk.