A1.17 - Koken en bakken

Scheidbare werkwoorden (e.g. Ich hole die Eier ab)

Trennbare Verben (e.g. Ich hole die Eier ab)

Trennbare Verben sind zum Beispiel aufstehen, abholen, anrufen etc.

(Scheidbare werkwoorden zijn bijvoorbeeld aufstehen, abholen, anrufen enz.)

Wat is een scheidbaar werkwoord (trennbares Verb)?

  • Een scheidbaar werkwoord bestaat uit 2 delen:
  • prefix/deeltje (auf-, ab-, an-, ein-, aus-, zu-, mit-, vor-, dazu-)
  • werkwoordstam (stehen, holen, rufen, laden, gehen, hören, kommen, bereiten, geben)
  • In het Präsens (tegenwoordige tijd) worden die twee delen vaak gesplitst.

Voorbeeld: aufstehen → Ich stehe um 8 Uhr auf.

Basisregel in een hoofdzin: werkwoord op plek 2, prefix naar het einde

  • In een normale Duitse hoofdzin staat het geconjugeerde deel van het werkwoord op positie 2.
  • Het prefix gaat helemaal naar het einde van de zin.
Schema Voorbeeld
Onderwerp + werkwoord + … + prefix Wir rufen den Chef um 9 Uhr an.
Met tijdsbepaling tussendoor (mag gewoon) Ich stehe jeden Tag um 7 Uhr auf.

Stap-voor-stap: zo maak je zelf de juiste zin

  1. Zoek het hele werkwoord in de woordenlijst: anrufen, vorbereiten, abholen.
  2. Splits: prefix + stam → an + rufen, vor + bereiten, ab + holen.
  3. Conjugeer alleen de stam (Präsens):
    ich rufe, du rufst, er/sie/es ruft; wir rufen, ihr ruft, sie/Sie rufen
  4. Zet de stam op plek 2.
  5. Zet het prefix op het einde.

Voorbeeld: Ich (einladen) die Kollegin. → Ich lade die Kollegin ein.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze vermijdt)

  • Fout 1: niet splitsen in een hoofdzin
    Ich aufstehe um 8 Uhr.
    Goed: Ich stehe um 8 Uhr auf.
  • Fout 2: prefix te vroeg zetten
    Ich stehe auf um 8 Uhr.
    Goed: Ich stehe um 8 Uhr auf.
  • Fout 3: beide delen vervoegen
    Er abholt die Schlüssel.
    Goed: Er holt die Schlüssel ab.

Let op bij “dazu-”, “mit-”, “zu-”: het zijn geen losse voorzetsels

  • In deze les werken ze als prefix van het werkwoord.
  • Je zet ze dus ook achteraan (net als auf/ab/an…).
Hele werkwoord In de zin
zuhören Ich höre dir beim Kochen zu.
mitkommen Du kommst ins Kino mit.
dazugeben Sie gibt noch etwas Öl dazu.

Snelle zelfcheck (30 seconden)

  • Staat de stam (ruft/holt/steht/bereite…) op plek 2?
  • Staat het prefix (an/ab/auf/vor/dazu…) helemaal achteraan?
  • Heb je alleen de stam vervoegd (en niet het hele woord)?

Als je 3× “ja” kunt zeggen, zit je zin vrijwel zeker goed.

  1. Bij scheidbare werkwoorden staat het voorzetsel meestal aan het einde van de zin.
Trennbares Verb (Scheidbaar werkwoord)Trennbare Präposition (Scheidbaar voorzetsel)Beispiel im Präsens (Voorbeeld in de tegenwoordige tijd)
aufstehen (opstaan)auf (op)Ich stehe um 8 Uhr auf. (Ik sta om 8 uur op.)
abholen (ophalen)ab (op)Er holt die Briefe vom Postamt ab. (Hij haalt de brieven bij het postkantoor op.)
anrufen (opbellen)an (aan)Wir rufen um 10 Uhr an. (Wij bellen om 10 uur op.)
einladen (uitnodigen)ein (binnen)Sie laden ihre Freunde zum Abendessen ein. (Zij nodigen hun vrienden uit voor het avondeten uit.)
ausgehen (uitgaan)aus (uit)Ich gehe mit meinen Freunden aus. (Ik ga met mijn vrienden uit.)
zuhören (luisteren)zu (naar)Wir hören der Musik zu. (Wij luisteren naar de muziek.)
mitkommen (meekomen)mit (mee)Sie kommt mit ins Kino. (Zij gaat mee naar de bioscoop.)
vorbereiten (voorbereiden)vor (voor)Ich bereite das Mittagsessen vor. (Ik bereid de lunch voor.)
dazugeben (toevoegen)dazu (erbij)Sie gibt noch ein bisschen Öl dazu. (Zij voegt nog een beetje olie toe.)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Ich ___ die Kartoffeln aus dem Topf ab.

Ik ___ de aardappelen uit de pan.

2. Kannst du bitte das Öl ___?

Kun je alsjeblieft de olie ___?

3. Wir ___ heute das Rezept für den Kuchen vor.

We ___ vandaag het recept voor de taart voor.

4. Ich ___ dir beim Kochen zu.

Ik ___ naar je tijdens het koken.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen: Zet het separabele werkwoord in de tegenwoordige tijd en plaats het voorvoegsel (auf/ab/an/ein/aus/zu/mit/vor/dazu) aan het einde van de zin. Voorbeeld: Ich (anrufen) dich. → Ich rufe dich an.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Ich (aufstehen) jeden Tag um 7 Uhr.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ich stehe jeden Tag um 7 Uhr auf.
    (Ik sta elke dag om 7 uur op.)
  2. Er (abholen) die Schlüssel am Empfang.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Er holt die Schlüssel am Empfang ab.
    (Hij haalt de sleutels bij de receptie op.)
  3. Wir (anrufen) den Chef um 9 Uhr.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Wir rufen den Chef um 9 Uhr an.
    (Wij bellen de chef om 9 uur op.)
  4. Sie (einladen) die neuen Kollegen zum Kaffee.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Sie lädt die neuen Kollegen zum Kaffee ein.
    (Zij nodigt de nieuwe collega’s uit voor koffie.)
  5. Ich (vorbereiten) heute Abend das Essen.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ich bereite heute Abend das Essen vor.
    (Ik bereid vanavond het eten voor.)
  6. Sie (dazugeben) noch etwas Salz in die Suppe.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Sie gibt noch etwas Salz in die Suppe dazu.
    (Zij doet nog wat zout bij de soep.)

Oefening 3: Grammatica in actie

Instructie: Speel met z’n tweeën: plan het recept, verdeel de taken en spreek tijden af.

Vertaling tonen/verbergen
Situatie
Du planst ein Team-Mittagessen und willst ein Rezept zu Hause kochen.
(Je plant een teamlunch en wilt thuis een recept koken.)
Bespreek
  • Welche Zutaten braucht ihr genau und wer holt sie ab? (Welke ingrediënten hebben jullie precies nodig en wie haalt ze op?)
  • Wer ruft die Kollegin an und lädt sie zum Essen ein?','Wann bereitet ihr das Essen vor und wer schneidet den Knoblauch?','Was gebt ihr noch dazu, wenn das Rezept fehlt oder geändert wird?" (Wie belt de collega en nodigt haar uit om te komen eten?)
Nuttige woorden en uitdrukkingen
  • Ich hole das Mehl und die Eier ab. (Ik haal de bloem en de eieren op.)
  • Ich rufe um 10 Uhr an und lade dich ein. (Ik bel om 10 uur en nodig je uit.)
  • Ich bereite das Rezept vor und gebe Öl dazu. (Ik bereid het recept voor en voeg olie toe.)
Gebruik in gesprek
  • Verb + Präfix am Satzende (Ich stehe um 8 Uhr auf.) (Werkwoord + prefix aan het einde van de zin (Ik sta om 8 uur op.))
  • Aufgaben verteilen mit trennbaren Verben (Du holst… ab, ich rufe… an) (Taken verdelen met scheidbare werkwoorden (Jij haalt … op, ik bel … op))
  • Kochschritte mit trennbaren Verben (Ich bereite… vor, ich gebe… dazu) (Kookstappen met scheidbare werkwoorden (Ik bereid … voor, ik voeg … toe))

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Sophie Schmidt

Internationaal administratief management

Würzburger Dolmetscherschule

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

donderdag, 16/04/2026 20:38