In deze les leer je hoe Duitse voorzetsels en bepaalde lidwoorden in de datief samensmelten tot vormen zoals "am" (an + dem) en "zur" (zu + der), bijvoorbeeld "Der Staubsauger ist am Herd" en "Die Frau geht zur Reparatur".
  1. De vrouwelijke datiefvorm der versmelt alleen met de voorzetsel tot (zu+der = zur), bij andere voorzetsels blijven lidwoord en voorzetsel gescheiden.
Präposition + Artikel (voorzetsel + lidwoord)Beispiel (Voorbeeld)
an + dem = amDer Staubsauger ist am Herd.
an + das = ansIch stelle mich ans Bügeleisen. 
bei + dem = beimDie Reparatur ist beim Hausmann.
in + dem = imDas Glas steht im Kühlschrank.
in + das = insIch bringe die Mikrowelle ins Haus.
von + dem = vomDas Problem kommt vom Herd.
zu + dem = zumDer Hausmann geht zum Trockner.
zu + der = zurDie Hausfrau geht zur Reparatur.

Uitzonderingen!

  1. De voorzetsel mit versmelt niet met het lidwoord.

Oefening 1: Verschmelzung von Präposition und Artikel im Dativ

Instructie: Vul het juiste woord in.

Toon vertaling Toon antwoorden

vom, in der, im, zum, am, mit dem, zur

1. Mit:
Der Hausmann arbeitet ... Ofen.
(De huisman werkt met de oven.)
2. Zu:
Ich gehe ... Trockner.
(Ik ga naar de droger.)
3. In:
Der Löffel liegt ... Besteckkasten.
(De lepel ligt in het besteklade.)
4. An:
Der Staubsauger steht ... Herd.
(De stofzuiger staat bij het fornuis.)
5. Von:
Das Problem kommt ... Herd.
(Het probleem komt van het fornuis.)
6. In:
Die Wäsche trocknet ... Waschmaschine.
(De was droogt in de wasmachine.)
7. Zu:
Die Hausfrau bringt die Mikrowelle ... Reparatur.
(De huisvrouw brengt de magnetron ter reparatie.)
8. An:
Das Bügeleisen ist ... Ofen.
(Het strijkijzer staat op de oven.)

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste oplossing

1. Ich stelle den Toaster _______ Kühlschrank.

(Ik zet de broodrooster _______ koelkast.)

2. Der Staubsauger steht _______ Schrank.

(De stofzuiger staat _______ kast.)

3. Die Lampe hängt _______ Tisch.

(De lamp hangt _______ tafel.)

4. Die Frau geht _______ Waschmaschine.

(De vrouw gaat _______ wasmachine.)

5. Ich repariere das Radio _______ Technikraum.

(Ik repareer de radio _______ technieklokaal.)

6. Das Geschirr spült die Hausfrau _______ Spülmaschine.

(De vaat wordt door de huisvrouw _______ vaatwasser gewassen.)

Verschmelzung von Präposition und Artikel im Dativ

In deze les behandelen we hoe bepaalde voorzetsels in het Duits samensmelten met het lidwoord in de datiefvorm. Dit fenomeen wordt vaak gebruikt in het dagelijks taalgebruik en maakt zinnen vloeiender en natuurlijker.

Wat leer je in deze les?

Je leert hoe bepaalde voorzetsels zoals an, bei, in, von en zu samen één woord vormen met het bepaald lidwoord in de datief, zoals bijvoorbeeld am (an + dem) of zum (zu + dem). Dit gebeurt alleen bij mannelijke en onzijdige zelfstandig naamwoorden in de datief, en bij het vrouwelijke lidwoord der enkel met het voorzetsel zu.

Belangrijke verschmelzingen en voorbeelden

  • an + dem = am
    Voorbeeld: Der Staubsauger ist am Herd.
  • bei + dem = beim
    Voorbeeld: Die Reparatur ist beim Hausmann.
  • in + dem = im
    Voorbeeld: Das Glas steht im Kühlschrank.
  • von + dem = vom
    Voorbeeld: Das Problem kommt vom Herd.
  • zu + dem = zum
    Voorbeeld: Der Hausmann geht zum Trockner.
  • zu + der = zur
    Voorbeeld: Die Hausfrau geht zur Reparatur.

Wat gebeurt er niet?

Niet alle voorzetsels versmelten met het lidwoord. Het voorzetsel mit blijft bijvoorbeeld altijd apart van het lidwoord: mit der.

Opmerkingen over het Nederlands en Duits

In het Nederlands smelten voorzetsels en lidwoorden normaal gesproken niet tot één woord. Bijvoorbeeld het Nederlandse "aan de" wordt in het Duits soms am. Het is belangrijk om deze vaste vormen te onthouden omdat ze veel voorkomen en het spreken natuurlijker maken. Bovendien heeft het Duits verschillende datiefvormen die het Nederlands niet kent, dus focus vooral op het herkennen van de juiste combinatie van voorzetsel en lidwoord.

Handige uitdrukkingen om te onthouden zijn bijvoorbeeld:

  • am Herd - bij het fornuis
  • beim Hausmann - bij de klusjesman
  • im Kühlschrank - in de koelkast
  • vom Herd - van het fornuis
  • zum Trockner - naar de droger
  • zur Reparatur - naar de reparatie

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Sophie Schmidt

Internationaal administratief management

Würzburger Dolmetscherschule

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

donderdag, 17/07/2025 22:52