Belangrijke tijdsbepalingen voor het dagelijks leven (jetzt, heute, morgen, ...)

Wichtige Zeitadverbien für den Alltag (jetzt, heute, morgen, ...)


Zeitadverbien sind jetzt, heute, morgen, ...

(Tijdadverbia zijn jetzt, heute, morgen, ...)

Tijdadverbien (nu, vandaag, morgen…): waar staan ze in de zin?

In het Duits kun je een tijdadverbium op twee plekken zetten:

  • na het werkwoord (heel gebruikelijk)
  • helemaal vooraan in de zin (positie 1) om het moment te benadrukken
Neutraal Met nadruk op tijd
Ich lese jetzt ein Buch. Jetzt lese ich ein Buch.
Wir malen heute ein Gemälde. Heute malen wir ein Gemälde.
Ich gehe morgen ins Kino. Morgen gehe ich ins Kino.

Let op: als het tijdwoord vooraan staat, schuift het onderwerp mee

Dit is de kernregel die veel Nederlanders vergeten:

  • In een Duitse hoofdzin staat het vervoegde werkwoord altijd op plek 2.
  • Dus als het tijdadverbium op plek 1 staat, komt het onderwerp erna.
Correct Typische fout
Morgen treffe ich meinen Freund. Morgen ich treffe meinen Freund.
Dann hören wir Musik. Dann wir hören Musik.
Bald kommt er wieder ins Büro. Bald er kommt wieder ins Büro.

Vraagadverbien: “Wann” en “Wie lange” staan (bijna) altijd vooraan

Bij vragen zet je het vraagwoord op plek 1. Daarna komt meteen het werkwoord:

  • Wann = wanneer?
  • Wie lange = hoe lang (duur/tijd)?
Vraag Wat vraag je precies?
Wann gehst du ins Kino? het moment/tijdstip
Wie lange spielst du schon ein Instrument? de duur (bijv. 2 uur / sinds 3 jaar)

Snelle zelfcheck (werkt altijd op A1)

  1. Wil ik nadruk op tijd? Zet het tijdadverbium op plek 1.
  2. Controleer dan: staat het werkwoord op plek 2?
  3. Staat het tijdadverbium niet vooraan? Zet het dan veilig na het werkwoord.
  4. Is het een vraag met Wann of Wie lange? Dan: vraagwoord (plek 1) + werkwoord + onderwerp.

Mini-overzicht: dit kun je direct gebruiken in gesprek

Functie Handige zin
Nu Ich arbeite jetzt.
Vandaag (met nadruk) Heute habe ich Zeit.
Morgen Morgen gehe ich ins Kino.
Daarna / dan Wir essen und dann hören wir Musik.
Binnenkort Ich komme bald zurück.
  1. Tijdadverbia staan na het werkwoord of aan het begin van de zin.
  2. Vraagadverbia zoals Wann en Wie lange staan aan het begin van de zin.
AdverbBeispiel
Jetzt (Nu)Ich lese jetzt ein Buch. (Ik lees nu een boek.)
Heute (Vandaag)Wir malen heute ein Gemälde. (Wij schilderen vandaag een schilderij.)
Morgen (Morgen)Ich gehe morgen ins Kino. (Ik ga morgen naar de bioscoop.)
Dann (Dan)Wir hören dann Musik. (Wij luisteren dan naar muziek.)
BaldEr wird bald wieder fotografieren. (Hij zal snel weer fotograferen.)
WannWann triffst du deinen Freund? (Wanneer ontmoet je je vriend?)
Wie lange (Hoe lang)Wie lange spielst du schon ein Instrument? (Hoe lang speel je al een instrument?)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Ich lese ____ ein Buch in meiner Freizeit.

Ik lees ____ een boek in mijn vrije tijd.

2. Wir malen ____ ein Gemälde im Kurs.

Wij schilderen ____ een schilderij in de cursus.

3. ____ treffe ich meinen Freund und wir hören Musik.

____ ontmoet ik mijn vriend en we luisteren naar muziek.

4. ____ gehst du ins Kino?

____ ga je naar de bioscoop?

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen: Zet het tijdsbepaling-adverbium aan het begin van de zin (positie 1) en let op de juiste woordvolgorde (bijv. „Ich arbeite heute.“ → „Heute arbeite ich.“). Voor de vraag formuleer je de passende vragende zin met het vraagadverbium.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Ich telefoniere jetzt mit dem Chef.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Jetzt telefoniere ich mit dem Chef.
    (Nu telefoneer ik met de chef.)
  2. Wir lernen heute Deutsch.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Heute lernen wir Deutsch.
    (Vandaag leren wij Duits.)
  3. Ich gehe morgen zum Arzt.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Morgen gehe ich zum Arzt.
    (Morgen ga ik naar de dokter.)
  4. Wir kochen dann zusammen.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Dann kochen wir zusammen.
    (Dan koken wij samen.)
  5. Er kommt bald wieder ins Büro.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Bald kommt er wieder ins Büro.
    (Binnenkort komt hij weer terug naar kantoor.)
  6. Hint Hint (Wann) Du triffst deinen Freund im Café.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Wann triffst du deinen Freund im Café?
    (Wanneer ontmoet jij je vriend in het café?)

Oefening 3: Grammatica in actie

Instructie: Spreek twee minuten en maak afspraken voor vandaag en morgen.

Vertaling tonen/verbergen
Situatie
Du und ein Kollege planen gemeinsam Freizeitaktivitäten nach der Arbeit in Berlin.
(Jij en een collega plannen samen vrijetijdsactiviteiten na het werk in Berlijn.)

Bespreek
  • Was machst du jetzt in deiner Freizeit nach der Arbeit? (Wat doe je nu in je vrije tijd na het werk?)
  • Was willst du heute Abend machen und wann genau? (Film, Lesen, Spazieren gehen) (Wat wil je vanavond doen en wanneer precies? (Film, lezen, wandelen))

Nuttige woorden en uitdrukkingen
  • Ich treffe mich heute mit einem Freund. (Ik spreek vandaag af met een vriend.)
  • Wann gehen wir morgen ins Kino? (Wanneer gaan we morgen naar de bioscoop?)
  • Ich höre dann Musik oder lese ein Buch. (Dan luister ik naar muziek of lees ik een boek.)

Gebruik in gesprek
  • Zeitadverbien: jetzt, heute, morgen, dann, bald (Tijdadverbia: nu, vandaag, morgen, dan, binnenkort)
  • Frageadverbien: Wann? (Vraagadverbia: Wanneer?)
  • Frageadverbien: Wie lange? (Vraagadverbia: Hoe lang?)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Sophie Schmidt

Internationaal administratief management

Würzburger Dolmetscherschule

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

donderdag, 16/04/2026 13:54