Plaatsaanduidingen en routebeschrijvingen: „rechts, links, rechtdoor..."

Ortsangaben und Wegbeschreibungen: „rechts, links, geradeaus..."


Typische Ausdrücke zur Orientierung in der Stadt.

(Typische uitdrukkingen om je in de stad te oriënteren.)

Wat druk je hier precies uit? (plaats + relatie)

Deze woorden gebruik je om iemand de weg te wijzen of om te zeggen waar iets is.

  • links / rechts = positie ten opzichte van iets
  • geradeaus = richting (zonder “van/vom”)
  • in / im = binnen een gebied/gebouw
  • neben = ernaast
  • gegenüber = ertegenover
  • in der Nähe = dichtbij
  • weit weg = ver weg

Het vaste patroon: wo? → Dativ (locatie)

In deze les gaat het om waar iets is (geen beweging).

  • Vraag in het Duits: Wo? (Waar?)
  • Dan volgt vaak: von + Dativ bij links/rechts/in der Nähe/weit weg/gegenüber
  • Bij neben gebruik je meestal Dativ zonder “von”
Structuur Voorbeeld
links/rechts + von/vom + Dativ Die Haltestelle ist rechts vom Bahnhof.
in der Nähe/weit weg + von/vom + Dativ Der Laden ist in der Nähe vom Platz.
neben + Dativ (zonder von) Der Laden ist neben der Informationsstelle.

Dativ in één oogopslag: dem / der / dem

Je hoeft niet “alle naamvallen” te leren om dit goed te doen. Onthoud vooral de Dativ-artikelen:

Geslacht Nominativ Dativ Voorbeeld
mannelijk der dem von dem Bahnhof
vrouwelijk die der von der Haltestelle
onzijdig das dem von dem Museum
meervoud die den von den Hotels

Waarom vaak “vom”? (samentrekking)

von dem wordt heel vaak vom (vooral in spreektaal).

  • von dem Bahnhof → vom Bahnhof
  • von dem Museum → vom Museum
  • Bij vrouwelijk kan dit niet: von der Bank (geen *vom*)

Belangrijke uitzondering: “gegenüber” + altijd “von”

Dit is een typische valkuil. Bij gegenüber zet je in deze les altijd “von/vom”.

  • Der Bahnsteig ist gegenüber vom Bahnhof.
  • Das Café ist gegenüber vom Museum.
  • Das Café ist gegenüber dem Museum. (grammaticaal mogelijk in ander Duits, maar hier niet de bedoeling)

“Geradeaus” is een bijwoord: geen voorzetsel nodig

geradeaus beschrijft alleen de richting. Je koppelt het niet met “von”.

  • Geh geradeaus bis zur Kreuzung.
  • Geh geradeaus von dem Bahnhof.

“In” of “im”? (snelle check)

im = in dem (Dativ, mannelijk/onzijdig).

  • Die Informationsstelle ist im Stadtzentrum. (das Stadtzentrum → im)
  • Er ist in der Stadt. (die Stadt → in der)

Zelfcheck: maak je zin in 3 stappen

  1. Wat wil je zeggen? locatie (Wo?) of richting (Wohin?) → hier vooral Wo?
  2. Kies de uitdrukking: links/rechts/neben/gegenüber/…
  3. Check de vorm:
    • links/rechts/in der Nähe/weit weg/gegenüber → von/vom + Dativ
    • neben → Dativ (meestal zonder von)
    • geradeaus → geen voorzetsel

Mini-overzicht met correcte voorbeelden

Betekenis Correct Duits
rechts van het station … ist rechts vom Bahnhof.
naast de informatiebalie … ist neben der Informationsstelle.
tegenover het museum … ist gegenüber vom Museum.
in het stadscentrum … ist im Stadtzentrum.
rechtdoor tot het kruispunt Geh geradeaus bis zur Kreuzung.
  1. Veel uitdrukkingen staan met de voorzetsel „von“ en eisen de datief.
  2. Bijwoorden zoals „geradeaus" hebben geen voorzetsel nodig.
Ausdruck (Uitdrukking)Beispielsatz (Voorbeeldzin)
Links (Links)Der Laden ist links vom Platz. (De winkel is links van het plein.)
Rechts (Rechts)Die Haltestelle ist rechts vom Bahnhof. (De halte is rechts van het station.)
Geradeaus (Rechtdoor)Du musst geradeaus bis zur Kreuzung gehen. (Je moet rechtdoor lopen tot aan de kruising.)
In (In)Die Informationsstelle ist im Stadtzentrum. (Het informatiepunt is in het stadscentrum.)
Neben (Naast)Der Laden ist neben der Informationsstelle. (De winkel is naast het informatiepunt.)
Gegenüber (Tegenover)Der Bahnsteig ist gegenüber vom Bahnhof. (Het perron is tegenover het station.)
In der Nähe (In de buurt)Die Haltestelle ist in der Nähe vom Platz. (De halte is in de buurt van het plein.)
Weit weg (Ver weg)Der Laden ist weit weg von der Kreuzung. (De winkel is ver weg van de kruising.)

Uitzonderingen!

  1. „Gegenüber“ staat altijd met „von“ = gegenüber von dem/vom Haus.
  2. Herinnering: de voorzetsel „von“ versmelt met het mannelijke of onzijdige datief-lidwoord tot „vom“ (vooral in gesproken Duits).

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Entschuldigung, die Haltestelle ist ___ Bahnhof.

Pardon, de halte is ___ station.

2. Geh einfach ___ bis zur Kreuzung.

Loop gewoon ___ tot aan het kruispunt.

3. Die Informationsstelle ist ___ Stadtzentrum.

Het informatiepunt is ___ stadscentrum.

4. Der Bahnsteig ist gegenüber ___ Bahnhof.

Het perron is tegenover ___ station.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen met de passende plaatsaanduiding (links, rechts, rechtdoor, in, naast, tegenover, in de buurt, ver weg) en gebruik „van/van de“ in de datief waar nodig; Voorbeeld: neben dem Bahnhof → neben dem Bahnhof / gegenüber vom Bahnhof.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Die Apotheke ist neben dem Bahnhof.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Die Apotheke ist neben dem Bahnhof.
    (De apotheek is naast het station.)
  2. Das Café ist gegenüber dem Museum.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Das Café ist gegenüber vom Museum.
    (Het café is tegenover van het museum.)
  3. Die Bank ist links vom Hotel.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Die Bank ist links vom Hotel.
    (De bank is links van het hotel.)
  4. Der Supermarkt ist rechts vom Park.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Der Supermarkt ist rechts vom Park.
    (De supermarkt is rechts van het park.)
  5. Hint Hint (geradeaus) Gehen Sie bis zur Ampel. Dann weiter ohne Abbiegen.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Gehen Sie geradeaus bis zur Ampel.
    (Ga rechtdoor tot aan het verkeerslicht.)
  6. Hint Hint (weit weg) Der Geldautomat ist nicht nah am Rathaus.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Der Geldautomat ist weit weg vom Rathaus.
    (De geldautomaat is ver weg van het stadhuis.)

Oefening 3: Grammatica in actie

Instructie: Speel met z’n tweeën: A vraagt naar de weg, B legt de weg uit.

Vertaling tonen/verbergen
Situatie
Du bist neu in der Stadt und suchst die Informationsstelle am Bahnhof.
(Je bent nieuw in de stad en je zoekt het informatiepunt op het station.)

Bespreek
  • Ist die Informationsstelle im Stadtzentrum oder beim Platz? (Is het informatiepunt in het stadscentrum of bij het plein?)
  • Gehört die Haltestelle links, rechts oder gegenüber vom Bahnhof? Beschreibe kurz den Weg. (Ligt de halte links, rechts of tegenover het station? Beschrijf kort de weg.)

Nuttige woorden en uitdrukkingen
  • Entschuldigung, wo ist die Informationsstelle? (Pardon, waar is het informatiepunt?)
  • Geh geradeaus bis zur Kreuzung. (Ga rechtdoor tot aan de kruising.)
  • Die Haltestelle ist rechts vom Platz. (De halte is rechts van het plein.)

Gebruik in gesprek
  • links / rechts / geradeaus (links / rechts / rechtdoor)
  • gegenüber / neben von + Dativ (vom) (tegenover / naast + datief (van het))
  • in der Nähe von + Dativ (in de buurt van + datief)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Sophie Schmidt

Internationaal administratief management

Würzburger Dolmetscherschule

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

zaterdag, 18/04/2026 02:45