A1.44 - Vrijdagavond uit

De gebiedende wijs

Der Imperativ

So bildest du Befehle und Bitten richtig.

(Zo vorm je bevelen en verzoeken correct.)

Wat is de Imperativ (gebiedende wijs)?

  • Doel: je geeft een opdracht, verzoek of instructie.
  • Typisch in de praktijk: in een chat, op het werk, in het verkeer, bij afspraken.
  • Belangrijk: in het Duits staat het werkwoord meestal op plek 1.
Situatie Duits voorbeeld Nederlands
vriendelijk verzoek Komm bitte pünktlich. Kom alsjeblieft op tijd.
instructie (formeel) Warten Sie bitte hier. Wacht u hier alstublieft.
regel/verbod (algemeen) Bitte nicht ohne Einladung kommen! Alstublieft niet zonder uitnodiging komen.

Zo maak je de Imperativ: du / ihr / Sie

Stap 1: kies wie je aanspreekt (du, ihr, Sie).

Stap 2: zet het werkwoord vooraan en kies de juiste vorm.

Je spreekt met… Vorm Voorbeeld
du (1 persoon, informeel) stam (meestal zonder -st) Hol mich um 19 Uhr ab.
ihr (meerdere personen, informeel) stam + -t Geht heute Abend in die Disco.
Sie (formeel: 1 of meer personen) infinitief + Sie Gehen Sie bitte ins Theater.

Woordvolgorde: waar zet je de rest van de zin?

  • Werkwoord eerst, daarna de rest: tijd, plaats, object.
  • Net als in het Nederlands: “Kom morgen om 9 uur.”
Goed Niet doen
Mach bitte die Tür zu. Bitte mach die Tür zu. (kan wel, maar is niet de basisregel)
Gehen Sie jetzt nach links. Sie gehen jetzt nach links. (dit is een mededeling, geen opdracht)

Tip: bitte maakt het vriendelijker en kan vaak direct na het werkwoord: Komm bitte … / Gehen Sie bitte …

Ontkenning en verboden: de snelle patronen

Voor regels en verbodsborden gebruikt Duits vaak een infinitief.

Patroon Gebruik Voorbeeld
Nicht + infinitief! kort, direct Nicht rauchen!
Bitte nicht + infinitief! kort en beleefd Bitte nicht ohne Einladung kommen!
Imperativ + nicht als je iemand direct aanspreekt Komm bitte nicht so spät.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze voorkomt)

  • Du-vorm: je schrijft meestal geen -st.
    • goed: komm, mach, hol
    • fout: kommst, machst, holst
  • Sie-vorm: vergeet Sie niet.
    • goed: Kommen Sie bitte.
    • fout: Kommen bitte.
  • ihr-vorm: lijkt op “ihr geht” maar zonder ihr.
    • goed: Geht jetzt!
    • fout: Geht ihr jetzt! (klinkt als een vraag/extra nadruk)

Let op: kleine uitzonderingen (A1-niveau)

  • Sommige werkwoorden hebben in de Imperativ (du) een klinkerwissel.
    • du siehst → Sieh!
    • du liest → Lies!
  • Dit leer je vaak per werkwoord. Als je twijfelt: kijk het even na.

Zelfcheck: kan ik het al?

  1. Weet ik wie ik aanspreek: du / ihr / Sie?
  2. Zet ik het werkwoord op plek 1?
  3. Gebruik ik de juiste vorm?
    • du: stam
    • ihr: stam + -t
    • Sie: infinitief + Sie
  4. Wil ik een verbod? Kies ik dan slim tussen nicht + infinitief of Imperativ + nicht?
  1. Het werkwoord staat aan het begin van de zin.
  2. Negaties: „Nicht + Infinitiv!“ oder „Bitte nicht...!“
Person (Persoon)Form (Vorm)Beispiel (Voorbeeld)
Du (Singular, informell)Verbstamm (Werkwoordstam)Hol den Partner ab! (Haal je partner op!)
Ihr (Plural, informell)Verbstamm + -t (Werkwoordstam + -t)Geht heute Abend feiern! (Ga vanavond stappen!)
Sie (formell)Infinitiv + „Sie“ (Infinitief + "Sie")Gehen Sie bitte ins Theater! (Gaat u alstublieft naar het theater!)
Allgemein / neutralInfinitiv (oft mit „nicht“) (Infinitief (vaak met "nicht"))Bitte nicht ohne Einladung kommen! (Alsjeblieft niet zonder uitnodiging komen!)

Uitzonderingen!

  1. Sommige werkwoorden hebben een klinkerwisseling in de imperatief ( du siehst → sieh! ).

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. ___ mich bitte um 19 Uhr am Kino ab!

___ me alsjeblieft om 19 uur bij de bioscoop op!

2. ___ heute Abend zusammen in die Disco!

___ vanavond samen naar de discotheek!

3. ___ bitte ins Theater!

___ alstublieft naar het theater!

4. Bitte nicht ohne Einladung ___!

Alstublieft niet zonder uitnodiging ___!

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen als aansporing in de gebiedende wijs (je / jullie / u of algemeen met „Alstublieft niet …“), zoals aangegeven tussen haakjes. Voorbeeld: Sie gehen ins Zimmer. → Gehen Sie ins Zimmer!

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Hint Hint (Sie) Sie warten hier.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Warten Sie hier!
    (Warten Sie hier!)
  2. Hint Hint (du) Du machst die Tür zu.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Mach die Tür zu!
    (Mach die Tür zu!)
  3. Hint Hint (ihr) Ihr kommt bitte pünktlich.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Kommt bitte pünktlich!
    (Kommt bitte pünktlich!)
  4. Hint Hint (du) Du siehst in den Kalender.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Sieh in den Kalender!
    (Sieh in den Kalender!)
  5. Hint Hint (du) Du nimmst den Pass mit.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Nimm den Pass mit!
    (Nimm den Pass mit!)
  6. Hint Hint (Bitte nicht) Man raucht hier nicht.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Bitte nicht hier rauchen!
    (Bitte nicht hier rauchen!)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Sophie Schmidt

Internationaal administratief management

Würzburger Dolmetscherschule

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

vrijdag, 17/04/2026 03:56