A1.27 - Vormen en figuren

Het aanwijzend voornaamwoord (dieser, diese, dieses)

Das Demonstrativpronomen (dieser, diese, dieses)

„Dieser, diese, dieses“ benutzt man, um etwas Bestimmtes zu zeigen oder zu betonen.

(„Dieser, diese, dieses“ gebruik je om iets specifieks aan te wijzen of te benadrukken.)

Wat betekent dies- (dieser/diese/dieses)?

dies- betekent: deze / dit (heel dichtbij, of “deze specifieke hier”).

  • dieser = deze (mannelijk woord)
  • diese = deze (vrouwelijk woord / meervoud)
  • dieses = dit (onzijdig woord)

Belangrijk: in het Duits verandert “deze/dit” ook door de naamval (Nominativ/Akkusativ/Dativ).

Stap-voor-stap: zo kies je de juiste vorm

  1. Stap 1: bepaal het geslacht van het zelfstandig naamwoord.

    • der Stuhl (m) → dies- + mannelijke uitgang
    • die Lampe (v) → dies- + vrouwelijke uitgang
    • das Sofa (o) → dies- + onzijdige uitgang
    • die Leute (mv) → dies- + meervoud-uitgang

  2. Stap 2: bepaal de naamval (functie in de zin).

    • Nominativ = onderwerp (wie/wat doet iets?)
    • Akkusativ = lijdend voorwerp (wie/wat neem/koop/zie ik?)
    • Dativ = “aan/met/bij/op…” (indirect object of na bepaalde voorzetsels)

  3. Stap 3: pak de vorm uit de tabel (geslacht + naamval).

Snelle visuele check: welke vorm zie je het vaakst?

Wanneer? Waar let je op? Typische vorm
Nominativ Onderwerp der → dieser, die → diese, das → dieses, mv → diese
Akkusativ Lijdend voorwerp alleen mannelijk verandert: der → diesen
Dativ Vaak na: mit, zu, bei, von, aus… m/o → diesem, v → dieser, mv → diesen

De 3 valkuilen die bijna iedereen heeft

  • 1) Alleen “mannelijk + Akkusativ” krijgt -en

    Ich nehme diesen Stuhl. (der Stuhl → Akkusativ)

    Ich nehme dieser Stuhl.

  • 2) Dativ meervoud is “diesen” (en het zelfstandig naamwoord krijgt vaak ook -n)

    Ich spreche mit diesen Leuten.

    Let op: “Leuten” heeft al -n. Bij veel woorden komt die -n erbij: mit diesen Kunden, mit diesen Fragen.

  • 3) Dativ vrouwelijk is “dieser” (niet “diesem”)

    Ich helfe dieser Kollegin.

    Ich helfe diesem Kollegin.

Minimale set die je meteen moet herkennen (A1)

  • dieser = der + onderwerp (m)

  • diesen = der + lijdend voorwerp (m) (dé klassieker)

  • diesem = dativ (m/o)

  • dieser = dativ (v)

  • diese = die (v/mv) in Nominativ/Akkusativ

  • diesen = dativ (mv)

Zelfcheck in 10 seconden

  1. Is het woord der/die/das of meervoud?

  2. Is het onderwerp (Nominativ) of object?

  3. Staat er een dativ-signaalwoord zoals mit/zu/bei/von/aus?

  4. Check: bij mannelijk Akkusativ moet je bijna altijd -en zien: diesen.

Kleine voorbeeldzinnen (kantoorcontext)

  • Dieser Kreis ist sehr groß. (onderwerp, m)

  • Ich mag dieses Logo. (lijdend voorwerp, o)

  • Kannst du mir mit diesem Entwurf helfen? (mit + dativ, m)

  • Wir arbeiten mit diesen Farben. (mit + dativ, mv)

  1. Het voornaamwoord past zich aan naamval, getal en geslacht aan.
Kasus (Naamval)Maskulin (Mannelijk)Feminin (Vrouwelijk)Neutrum (Onzijdig)Plural (Meervoud)
Nominativ (Nominatief)dieserdiesediesesdiese
Akkusativ (Accusatief)diesendiesediesesdiese
Dativ (Datief)diesemdieserdiesemdiesen

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. ___ Kreis ist sehr groß.

___ cirkel is erg groot.

2. Ich mag ___ Quadrat.

Ik hou van ___ vierkant.

3. Kannst du mir mit ___ Rechteck helfen?

Kun je me met ___ rechthoek helpen?

4. Die Linie passt zu ___ Formen.

De lijn past bij ___ vormen.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen en vul „deze / deze / dit / deze / deze / deze / deze“ in de juiste naamval (nominatief, accusatief, datief) en geslacht in.

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Ich nehme ____ Stuhl. (maskulin, Akkusativ)
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ich nehme diesen Stuhl.
    (Ik neem deze stoel.)
  2. ____ Lampe ist sehr schön. (feminin, Nominativ)
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Diese Lampe ist sehr schön.
    (Deze lamp is heel mooi.)
  3. Ich kaufe ____ Sofa. (neutrum, Akkusativ)
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ich kaufe dieses Sofa.
    (Ik koop dit bankstel.)
  4. Ich sitze auf ____ Stuhl. (maskulin, Dativ)
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ich sitze auf diesem Stuhl.
    (Ik zit op deze stoel.)
  5. Ich helfe ____ Kollegin. (feminin, Dativ)
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ich helfe dieser Kollegin.
    (Ik help deze collega.)
  6. Ich spreche mit ____ Leuten. (Plural, Dativ)
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ich spreche mit diesen Leuten.
    (Ik praat met deze mensen.)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Sophie Schmidt

Internationaal administratief management

Würzburger Dolmetscherschule

University_Logo

Laatst bijgewerkt:

vrijdag, 17/04/2026 09:24