A1.1 - Groeten en afscheid nemen

Persoonlijke voornaamwoorden: ja, ty on, ona...

Zaimki osobowe: ja, ty on, ona...

W języku polskim główne zaimki osobowe to: ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one.

(In het Pools zijn de belangrijkste persoonlijke voornaamwoorden: ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one.)

Welke voornaamwoorden gebruik je in het Pools?

  • ik = ja | wij = my
  • jij = ty | jullie = wy
  • hij = on | zij (mv., mannelijk/gemengd) = oni
  • zij (ev.) = ona | zij (mv., vrouwelijk) = one
  • het = ono (zeldzaam)

Let op: Pools maakt in het meervoud een verschil tussen oni en one. Dat is nieuw voor veel Nederlandstaligen.

Belangrijkste idee: het onderwerp zit vaak al in de werkwoordsvorm

In het Pools kun je het persoonlijke voornaamwoord vaak weglaten, omdat de werkwoordsvorm al laat zien wie het doet.

Met voornaamwoord Zonder voornaamwoord (meest gebruikelijk) Waarom toch mét?
Ja jestem Anna. Jestem Anna. Nadruk: ík ben Anna (niet iemand anders).
Ty pracujesz w biurze. Pracujesz w biurze. Contrast: jij (en niet ik) werkt op kantoor.
  • Gebruik het voornaamwoord extra bij nadruk, contrast of om misverstanden te vermijden.
  • In korte antwoorden hoor je het ook: Ja. / Nie. / Ja, ja. (om te bevestigen).

Oni of one? Zo kies je snel

In het Pools hangt “zij (meervoud)” af van de groep.

Groep Voornaamwoord Voorbeeld
Minstens één man (of gemengd) oni Piotr i Anna? Oni są w biurze.
Alleen vrouwen one Anna i Ewa? One są w sklepie.

Zelfcheck: zie je een man in de groep? → oni. Alleen vrouwen? → one.

Ono: wanneer hoor je dat wél?

  • Ono = “het”, maar je gebruikt het minder vaak dan in het Nederlands.
  • Het verwijst vaak naar dziecko (kind) of iets onzijdigs in het Pools.

Voorbeeld: Ono (dziecko) śpi spokojnie. (Het kind slaapt rustig.)

Praktisch: in alledaagse gesprekken zeg je vaak gewoon Dziecko śpi. zonder voornaamwoord.

Formeel ‘u’: Pan / Pani / Państwo

  • In formele situaties gebruik je niet ty/wy, maar Pan (meneer), Pani (mevrouw), Państwo (u/jullie, formeel).
  • Belangrijk: met Pan/Pani staat het werkwoord meestal in de 3e persoon enkelvoud.
Informeel Formeel
Ty jesteś Marek? Pan jest Marek?
Jak się masz? Jak się Pan/Pani ma?

Vuistregel voor op kantoor: nieuwe mensen → eerst Pan/Pani. Later kun je eventueel overschakelen naar ty.

Snelle checklist: wat moet je onthouden?

  1. Je kunt het voornaamwoord vaak weglaten (de werkwoordsvorm is genoeg).
  2. Gebruik het voornaamwoord als je nadruk/contrast bedoelt.
  3. Meervoud ‘zij’: oni (met man/gemengd) vs. one (alleen vrouwen).
  4. Formeel ‘u’: Pan/Pani/Państwo + werkwoord in de 3e persoon.
  1. Voornaamwoorden zijn niet altijd nodig in het Pools, omdat werkwoorden het onderwerp laten zien.
Osoba (Persoon)Liczba pojedyncza (Enkelvoud)Liczba mnoga (Meervoud)
1. osoba (1e persoon)ja  (ik)my (wij)
2. osoba (2e persoon)ty  (jij)wy (jullie)
3. osoba męski (3e persoon mannelijk)on  (hij)oni (zij (mannelijk/gemengd))
3. osoba żeński (3e persoon vrouwelijk)ona  (zij)one  (zij (vrouwelijk/niet-mannelijk))
3. osoba nijaki (3e persoon onzijdig)ono (het)—

Uitzonderingen!

  1. „Ono” wordt zelden gebruikt en verwijst meestal naar het woord dziecko, bijv. Ono (dziecko) śpi spokojnie.
  2. Formele „u”-vormen – Pan / Pani / Państwo worden gebruikt in plaats van ty/wy in beleefde of formele situaties.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

1. Dzień dobry, ___ jestem Anna.

Goedendag, ___ ik ben Anna.

2. Cześć! A ___ jak się masz?

Hoi! En ___, hoe gaat het met je?

3. Dzień dobry, ___ jest nauczycielem?

Goedendag, ___ bent u de docent?

4. To jest Marta. ___ mówi po polsku.

Dit is Marta. ___ spreekt Pools.

Oefening 2: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen en vervang de genoemde personen door het juiste persoonlijk voornaamwoord (ik, jij, hij, zij, het, wij, jullie, zij).

Je correcties ophalen... Sluit deze pagina nog niet.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Anna jest w pracy. Anna pije kawę.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ona jest w pracy. Ona pije kawę.
    (Zij is op het werk. Zij drinkt koffie.)
  2. Tomek ma spotkanie o 10:00. Tomek ma laptop.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    On ma spotkanie o 10:00. On ma laptop.
    (Hij heeft om 10:00 een vergadering. Hij heeft een laptop.)
  3. Dziecko jest zmęczone. Dziecko śpi.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Ono jest zmęczone. Ono śpi.
    (Het kind is moe. Het slaapt.)
  4. Piotr i Marek są w biurze. Piotr i Marek pracują.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    Oni są w biurze. Oni pracują.
    (Zij zijn op kantoor. Zij werken.)
  5. Anna i Ewa są w sklepie. Anna i Ewa kupują chleb.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    One są w sklepie. One kupują chleb.
    (Zij zijn in de winkel. Zij kopen brood.)
  6. Ja i ty jesteśmy w domu. Ja i ty oglądamy telewizję.
    ⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ Voorbeeld
    My jesteśmy w domu. My oglądamy telewizję.
    (Wij zijn thuis. Wij kijken televisie.)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage

Profile Picture

Urszula Jablonska

Faculteit der Moderne Talen

University of Warsaw

University_Logo

Spanje


Laatst bijgewerkt:

donderdag, 12/03/2026 13:37