Czasowniki zwrotne są używane, gdy osoba wykonująca czynność jest tą samą osobą, która tę czynność otrzymuje.
(Wederkerende werkwoorden worden gebruikt wanneer de persoon die de handeling uitvoert dezelfde persoon is die de handeling ondergaat.)
- Het wederkerend voornaamwoord "się" is onveranderlijk en wordt gebruikt bij alle personen.
- "Się" kan in de zin verplaatst worden — het kan vóór of na het werkwoord staan.
| Budzić się (wakker worden) | Myć się (zich wassen) | |
|---|---|---|
| ja | budzę się | myję się |
| ty | budzisz się | myjesz się |
| on/ona/ono | budzi się | myje się |
| my | budzimy się | myjemy się |
| wy | budzicie się | myjecie się |
| oni/one | budzą się | myją się |
Uitzonderingen!
- Sommige werkwoorden hebben in de wederkerende vorm een andere betekenis dan in de niet-wederkerende vorm, bv. Ona uczy polskiego vs Ona uczy się polskiego.
- Er zijn werkwoorden die alleen in de wederkerende vorm voorkomen, bv. bać się, śmiać się, kłócić się.
Oefening 1: Meerkeuze
Instructie: Kies het juiste antwoord
1. Rano szybko ___ i od razu wstaję, bo idę do pracy.
's Ochtends ___ ik snel wakker en sta ik meteen op, want ik ga naar mijn werk.2. Po treningu ___ pod prysznicem i potem pijemy wodę.
Na de training ___ we ons onder de douche en daarna drinken we water.3. Przed wyjściem do biura on ___ w łazience.
Vóór vertrek naar kantoor ___ hij zich in de badkamer.4. W weekendy ona ___ wolniej i pije kawę w domu.
In het weekend ___ zij zich langzamer aan en drinkt ze koffie thuis.Oefening 2: Herschrijf de zinnen
Instructie: Zet de zinnen om, vul de juiste vorm van het werkwoord tussen haakjes in in de tegenwoordige tijd en voeg het wederkerend voornaamwoord "zich" toe. Voorbeeld: ik (wekken) → Ik wek mij.
-
Ja (budzić) o szóstej.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldJa budzę się o szóstej.(Ja budzę się o szóstej.)
-
Ty (myć) ręce przed śniadaniem.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldTy myjesz się przed śniadaniem.(Ty myjesz się przed śniadaniem.)
-
Ona (budzić) bardzo wcześnie w tygodniu.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldOna budzi się bardzo wcześnie w tygodniu.(Ona budzi się bardzo wcześnie w tygodniu.)
-
My (myć) po pracy.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldMy myjemy się po pracy.(My myjemy się po pracy.)
-
Wy (budzić) w weekend późno.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldWy budzicie się w weekend późno.(Wy budzicie się w weekend późno.)
-
Oni (myć) po siłowni.⇒ ______________________________________________________________________________________________________________ VoorbeeldOni myją się po siłowni.(Oni myją się po siłowni.)
Oefening 3: Grammatica in actie
Instructie: Vergelijk jullie ochtendroutines en spreek één gezamenlijke vertrektijd af.
- O której zwykle budzisz się i o której wstajesz? (Hoe laat word je meestal wakker en hoe laat sta je op?)
- Co robisz rano najpierw, potem i na końcu? (krótko) (Wat doe je 's ochtends eerst, daarna en uiteindelijk? (kort))
- Codziennie budzę się o… (Elke dag word ik om … wakker.)
- Potem biorę prysznic i myję zęby. (Daarna neem ik een douche en poets ik mijn tanden.)
- Szybko ubieram się i jem śniadanie. (Ik kleed me snel aan en eet ontbijt.)
- ja/ty: budzę się, budzisz się (ik/jij: ik word wakker, jij wordt wakker)
- ja/ty: myję się, myjesz się (ik/jij: ik was me, jij wast je)
- ja/ty: ubieram się, ubierasz się (ik/jij: ik kleed me aan, jij kleedt je aan)
