Imperatief: positief informeel: "Tú" en "Vosotros"

Wat is de informele gebiedende wijs (imperativo afirmativo informal)?

• Je gebruikt deze vorm om een directe opdracht of advies te geven.
• In dit hoofdstuk gaat het om de vormen voor tú (jij) en vosotros (jullie, informeel meervoud).
• Voorbeeld met tú: Trabaja con concentración. – Werk geconcentreerd.
• Voorbeeld met vosotros: Trabajad en equipo. – Werk in team.

Stap 1 – Imperatief voor tú: zo herken je de vorm snel

De basisregel:

• Voor tú gebruik je meestal de vorm van de 3e persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd (él/ella).

• Let op: in de tú‑vorm van de tegenwoordige tijd staat meestal een -s (trabajas), maar in de imperatief valt die -s weg: trabaja, niet trabajas.

Stap 2 – Imperatief voor vosotros: één simpele truc

De basisregel:

• Voor vosotros neem je de infinitief en doe je:

1. haal de laatste -r weg
2. voeg een -d toe

• Gebruik nooit de presente‑uitgang -áis / -éis / -ís voor de gebiedende wijs van vosotros.
  Bijvoorbeeld: contestáis is geen imperatief, maar tegenwoordige tijd.

Stap 3 – Onregelmatige vormen: heel vaak gebruikte korte vormen

Een paar werkwoorden zijn zo vaak in de gebiedende wijs dat ze een korte, onregelmatige vorm hebben voor tú.

• Let op bij hacer: de vorm is haz, niet hazs en niet haces.
• De vosotros‑vorm van deze werkwoorden volgt wél de gewone regel: infinitief zonder -r + d → decid, tened, haced, salid.

Stap 4 – Imperatief of gewoon presente? Zo voorkom je verwarring

Veel studenten verwarren de gebiedende wijs met de tegenwoordige tijd. Enkele snelle checks:

• Met tú:
  • Trabajas → jij werkt (beschrijving, geen opdracht).
  • Trabaja más. → werk meer (opdracht).
• Met vosotros:
  • Contestáis → jullie beantwoorden (beschrijving).
  • Contestad los correos. → beantwoord de mails (opdracht).

Handige geheugensteun:

• Hoor je in het Spaans een -s aan het eind van de vorm voor tú? Dan is het bijna altijd géén imperatief.
• Zie je bij vosotros een uitgang -áis / -éis / -ís? Dan is het presente, geen imperatief.

Stap 5 – Typische situaties: wanneer gebruik je deze vorm?

• Instructies op het werk:
  • Envía el informe hoy. – Stuur het rapport vandaag.
  • Contestad profesionalmente en todo momento. – Beantwoord altijd professioneel.
• Advies aan een collega of vriend:
  • Di la verdad en la entrevista. – Zeg de waarheid in het sollicitatiegesprek.
  • Trabajad en vuestro perfil profesional. – Werk aan jullie professionele profiel.
• Organisatie en planning:
  • Haz la presentación mañana. – Doe morgen de presentatie.
  • Ten los documentos preparados. – Zorg dat de documenten klaar zijn.

Stap 6 – Veelgemaakte fouten en hoe je ze zelf corrigeert

• 1. Een -s toevoegen bij tú
  • Trabajas más. (als opdracht)
  • Correct: Trabaja más.
  • Haces la presentación. (als opdracht)
  • Correct: Haz la presentación.
• 2. -áis / -éis / -ís gebruiken bij vosotros
  • Contestáis al móvil ahora. (als opdracht)
  • Correct: Contestad al móvil ahora.
• 3. De infinitief gebruiken in plaats van de imperatief
  • Enviar el informe hoy.
  • Correct tú: Envía el informe hoy.
  • Correct vosotros: Enviad el informe hoy.
• 4. Onregelmatige vormen “regelmatig” maken
  • Dices la verdad. (als opdracht)
  • Correct: Di la verdad.
  • Tienes cuidado. (als opdracht)
  • Correct: Ten cuidado.

Stap 7 – Mini‑check: kan ik het al zelf vormen?

Controleer jezelf stap voor stap. Denk niet in vertalingen, maar in vormen.

1. Met tú
   • Neem de vorm él/ella in de tegenwoordige tijd.
   • Gebruik die vorm als imperatief.
   • Is het werkwoord onregelmatig (decir, tener, hacer, salir)? → gebruik de korte vorm: di, ten, haz, sal.
2. Met vosotros
   • Neem het infinitief.
   • Verwijder de laatste -r.
   • Voeg een -d toe → trabajad, contestad, enviad, haced.

Test jezelf met deze zinnen (denk eerst na, controleer dan):

• (tú) decir la verdad → Di la verdad.
• (vosotros) contestar al jefe → Contestad al jefe.
• (tú) trabajar más → Trabaja más.
• (vosotros) enviar el currículum → Enviad el currículum.

Wat moet je vooral onthouden?

• tú: meestal él/ella‑vorm van het presente (zonder -s) + speciale korte vormen di, ten, haz, sal.
• vosotros: infinitief zonder -r + d → trabajad, contestad, enviad, haced, tened, decid, salid.
• Imperatief is altijd een opdracht of advies, geen beschrijving van wat iemand doet.
• Twijfel je? Vervang de zin even door Nederlands: als het klinkt als “Doe…, Werk…, Zeg…”, dan heb je de gebiedende wijs nodig.