Formas informales para dar órdenes o consejos.

(Informele vormen om bevelen of advies te geven.)

1. Wanneer gebruik je de formele gebiedende wijs (usted / ustedes)?

  • Usted = 1 persoon, formeel (u): een klant, je baas, een onbekende.
  • Ustedes = meerdere personen, formeel (u/jullie): een groep kandidaten, collega’s.

Met de formele gebiedende wijs geef je:

  • instructies: Hable con recursos humanos.
  • beleefde orders of advies: Preséntese a las 9.

2. Superkorte regel: denk “subjuntivo”

De vorm is eenvoudiger dan het lijkt. Onthoud maar één zin:

  • Voor usted: gebruik de 3e persoon enkelvoud van de presente de subjuntivo.
  • Voor ustedes: gebruik de 3e persoon meervoud van de presente de subjuntivo.

Bij regelmatige werkwoorden op -ar (zoals hablar, contratar):

Infinitief Usted Ustedes Betekenis
hablar hable hablen spreek / spreekt
contratar contrate contraten neem aan / nemen aan

3. Stap-voor-stap: zo maak je de vorm

  1. Neem de ik-vorm (yo) van de tegenwoordige tijd.
    • yo hablo, yo contrato, yo presento
  2. Haal de -o eraf.
    • habl-, contrat-, present-
  3. Voeg de subjuntivo-uitgang toe voor -ar werkwoorden:
    • usted: -ehable, contrate, presente
    • ustedes: -enhablen, contraten, presenten

Grote voordeel: deze methode werkt ook voor onregelmatige werkwoorden. Je hoeft dan alleen de yo-vorm te kennen.

4. Usted of ustedes? Zo kies je snel

  • Usted: je spreekt één persoon formeel aan.
    • Señor García, firme aquí el contrato.
    • Señora López, hable con la jefa.
  • Ustedes: je spreekt meerdere personen formeel aan.
    • Candidatos, preséntense a las nueve.
    • Por favor, contraten personal esta semana.

Tip om te checken: Kun je in het Nederlands “u” vervangen door “mevrouw/meneer”? → meestal usted. Zeg je “u allen” of “jullie”? → ustedes.

5. Let op: verschil met tú-gebiedende wijs

Veel fouten ontstaan omdat je de -vorm gebruikt bij usted.

Persoon Onjuiste vorm Correcte vorm Betekenis
usted Habla con recursos humanos. Hable con recursos humanos. u spreekt met HR
ustedes Hablan con la jefa. Hablen con la jefa. u (meervoud) spreekt met de chefin
  • Habla = informeel, tegen (jij).
  • Hable = formeel, tegen usted (u).
  • Hablen = formeel, tegen een groep ustedes (u/jullie).

6. Wederkerige werkwoorden: preséntese / preséntense

Bij werkwoorden zoals presentarse hoort altijd een vorm van se.

Persoon Vorm Voorbeeld
usted preséntese Preséntese en la entrevista a las 9.
ustedes preséntense Preséntense con traje formal.
  • De volgorde bij de bevestigende gebiedende wijs: werkwoord + se aan het woord vast.
    • presente + se → preséntese
    • presenten + se → preséntense
  • Let op de klemtoon: de tilde komt erbij om de uitspraak te behouden.
  • Se presente en la entrevista. is in de indicativo, niet in de gebiedende wijs.

7. Typische fouten en hoe je ze voorkomt

  • 1. Indicativo in plaats van gebiedende wijs
    • Usted contrata al candidato ideal. (beschrijving)
    • Contrate al candidato ideal. (bevel / advies)
  • 2. Verkeerd enkelvoud / meervoud
    • Voor 1 persoon: contrate.
    • Voor meerdere personen: contraten.
  • 3. Wederkerend voornaamwoord vergeten
    • Presenten en la entrevista.
    • Preséntense en la entrevista.

8. Korte zelfcheck: snap je het?

Beantwoord voor jezelf deze vragen. Als je alles kunt invullen, beheers je de basis.

  1. Schrijf de formele gebiedende wijs:

    • (usted) hablar con la jefa → …………………
    • (ustedes) contratar personal → …………………
    • (usted) presentarse a las 9 → …………………
    • (ustedes) presentarse con traje → …………………
  2. Kun je uitleggen (in je eigen woorden) wat het verschil is tussen:

    • Habla con recursos humanos. (tegen wie?)
    • Hable con recursos humanos. (tegen wie?)
    • Hablen con recursos humanos. (tegen wie?)

Controleer jezelf met deze antwoorden:

  • (usted) hablar → Hable con la jefa.
  • (ustedes) contratar → Contraten personal.
  • (usted) presentarse → Preséntese a las 9.
  • (ustedes) presentarse → Preséntense con traje.

Als dit lukt en je de verschillen tussen , usted en ustedes kunt benoemen, ben je klaar om deze vormen actief in gesprekken te gebruiken.

  1. Voor usted gebruik je de 3e persoon enkelvoud van de aanvoegende wijs (subjuntivo).
  2. Voor ustedes gebruik je de 3e persoon meervoud van de aanvoegende wijs (subjuntivo).
Persona (Persoon)Formación (Vorming)Ejemplo (Voorbeeld)
Usted (U – formeel, enkelvoud)HableHable con los recursos humanos. (Spreek met personeelszaken.)
Ustedes (U – formeel, meervoud)HablenHable con la jefa antes de firmar el contrato. (Spreek met de cheffin voordat u het contract tekent.)
Usted (U – formeel, enkelvoud)ContrateContrate al candidato ideal. (Neem de ideale kandidaat aan.)
Ustedes  (U – formeel, meervoud)ContratenContraten personal para la vacante. (Neem personeel aan voor de vacature.)
Usted (U – formeel, enkelvoud)PreséntesePreséntese en la entrevista a las 9. (Verschijn om negen uur bij het sollicitatiegesprek.)
Ustedes  (U – formeel, meervoud)PreséntensePreséntense con traje. (Kom in pak.)

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. Señor García, ______ aquí el contrato, por favor.

Meneer García, ______ hier het contract, alstublieft.)

2. Por favor, ______ en la recepción a las nueve en punto.

Alstublieft, ______ om negen uur precies naar de receptie.)

3. ______ con la jefa antes de aceptar el salario.

______ met de directrice voordat u het salaris accepteert.)

4. Por favor, ______ personal disponible para esta vacante esta semana.

Alstublieft, ______ deze week beschikbaar personeel in voor deze vacature.)

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste optie om de zin compleet te maken met de bevestigende formele gebiedende wijs in "u" of "jullie", afhankelijk van wat passend is. Let goed op de correcte vervoeging van de tegenwoordige aanvoegende wijs om formele bevelen of adviezen te geven.

1.
'Huurde' staat in de verleden tijd, niet in de formele gebiedende wijs voor 'u'; de aanvoegende wijs moet worden gebruikt.
Als het bevel voor één persoon (u) is, moet 'huur in' gebruikt worden, niet 'huren'.
2.
'Spreek' is de informele gebiedende wijs voor 'jij', niet voor 'u'.
'Sprak' staat in de verleden tijd, dit is geen gebiedende wijs.

Oefening 3: Herschrijf de zinnen

Instructie: Maak de zinnen formeler: schrijf de zinnen opnieuw met de u- of jullie-gebiedende wijs om instructies of advies te geven (bijv.: Jij spreekt met personeelszaken → Spreek met personeelszaken).

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Hint Hint (usted) Tú hablas con recursos humanos mañana.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Hable con recursos humanos mañana.
    (Spreek morgen met personeelszaken.)
  2. Hint Hint (usted) Tú te presentas en la entrevista a las 9.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Preséntese en la entrevista a las 9.
    (Presenteer uzelf om 9 uur bij het sollicitatiegesprek.)
  3. Hint Hint (usted) Tú contratas al candidato ideal hoy mismo.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Contrate al candidato ideal hoy mismo.
    (Neem vandaag nog de ideale kandidaat aan.)
  4. Hint Hint (ustedes) Vosotros habláis con la jefa antes de firmar el contrato.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Hablen con la jefa antes de firmar el contrato.
    (Spreek met de directrice voordat u het contract ondertekent.)

Oefening 4: Grammatica in actie

Instructie: In tweetallen, geef formele instructies over hoe je je op het sollicitatiegesprek moet voorbereiden.

Vertaling tonen/verbergen
Situatie
En recursos humanos, usted orienta a dos candidatos antes de la entrevista.
(Bij personeelszaken begeleidt u twee kandidaten vóór het sollicitatiegesprek.)

Bespreek
  • Como orientador, diga qué deben preparar los candidatos: ropa, documentos, puntualidad. (Als begeleider, zeg wat de kandidaten moeten voorbereiden: kleding, documenten, punctualiteit.)
  • Hablen como equipo y den órdenes a los dos candidatos sobre llegada y comportamiento. (Spreek als team en geef de twee kandidaten aanwijzingen over aankomst en gedrag.)

Nuttige woorden en uitdrukkingen
  • Preséntese a la entrevista con traje y corbata. (Presenteer uzelf voor het gesprek in pak en stropdas.)
  • Hable con la jefa sobre el salario y los beneficios. (Bespreek het salaris en de secundaire arbeidsvoorwaarden met de leidinggevende.)
  • Lleven el contrato y los requisitos a recursos humanos mañana, por favor. (Breng morgen het contract en de gevraagde documenten naar personeelszaken, alstublieft.)

Gebruik in gesprek
  • Use el imperativo con usted para aconsejar a una persona. (Gebruik de gebiedende wijs in de vorm 'usted' om één persoon advies te geven.)
  • Use el imperativo con ustedes para dar instrucciones a varias personas. (Gebruik de gebiedende wijs in de vorm 'ustedes' om instructies aan meerdere personen te geven.)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage