Expresiones temporales que indican cuándo ocurre una acción, su duración y cuánto tiempo ha pasado desde que ha sucedido.

(Tijdsaanduidingen die aangeven wanneer een handeling plaatsvindt, hoe lang ze duurt en hoeveel tijd er is verstreken sinds ze heeft plaatsgevonden.)

Wat leer je hier precies?

  • Je koppelt tijdsaanduidingen als hace un rato, hoy, esta semana, este mes aan de juiste tijdsvorm: het pretérito perfecto.
  • Je ziet wanneer je deze uitdrukkingen gebruikt en wat het verschil is.
  • Je leert een paar veelgemaakte fouten herkennen en vermijden.

1. De kern: wanneer pretérito perfecto?

Bij alle uitdrukkingen in deze les denk je zo:

  • Tijd is nog verbonden met NU (vandaag, deze week, deze maand, net):
    ⇒ gebruik pretérito perfecto.

Schema:

Uitdrukking Betekenis / gevoel Tijdsvorm
Hace un rato kort geleden, net pretérito perfecto
Hoy vandaag (als geheel) pretérito perfecto
Esta semana deze week (week is nog bezig) pretérito perfecto
Este mes deze maand (maand is nog bezig) pretérito perfecto

2. Vorm-herinnering: pretérito perfecto

Je gebruikt altijd:

  • haber (in de tegenwoordige tijd) + voltooid deelwoord.
Persoon Haber Voorbeeld
yo he he pagado (ik heb betaald)
has has abierto (jij hebt geopend)
él / ella / usted ha ha comprado (hij/zij/u heeft gekocht)
nosotros/-as hemos hemos recibido (wij hebben ontvangen)
vosotros/-as habéis habéis añadido (jullie hebben toegevoegd)
ellos / ellas / ustedes han han retirado (zij/u (mv.) hebben/heeft opgenomen)

Belangrijk: het werkwoord “haber” verandert, het voltooid deelwoord blijft gelijk.

3. "Hace + tijd" voor net afgelopen acties

Structuur:

  • Hace + hoeveelheid tijd + pretérito perfecto

Betekenis: de handeling is klaar en kort geleden gebeurd.

  • Hace un rato he recibido el dinero.
    (Ik heb het geld een tijdje geleden ontvangen.)
  • He enviado el informe hace poco.
    (Ik heb het rapport net/zojuist verstuurd.)

Typische hoeveelheden tijd:

  • hace un rato – een tijdje geleden
  • hace poco – kortgeleden
  • hace dos horas – twee uur geleden

Let op foutpatroon:

  • Hace un rato realizo una transferencia.
    He realizado una transferencia hace un rato.
  • Hace esta semana he pagado la factura.
    ✔ Esta semana he pagado la factura.

Regel: gebruik hace niet met esta semana / este mes.

4. "Esta / Este + periode" voor een nog lopende periode

Structuur:

  • Esta / Este + periode + pretérito perfecto

Je zegt: “Er is iets gebeurd in een periode die nog bezig is.”

  • Esta semana he abierto una cuenta bancaria.
    (Deze week heb ik een rekening geopend.)
  • Este mes he comprado mucho online.
    (Deze maand heb ik veel online gekocht.)

Veelgemaakte fouten:

  • Realicé una transferencia esta semana.
    (indefinido past niet bij ‘esta semana’ in deze betekenis)
    ✔ Esta semana he realizado una transferencia.
  • He comprado un ordenador hace esta semana.
    Esta semana he comprado un ordenador.

Zelfcheck: Kun je esta / este vervangen door ‘deze’ in het Nederlands?
Dan hoort er in het Spaans waarschijnlijk pretérito perfecto bij.

5. "Hoy": als complete dag of als NU

Belangrijk onderscheid:

  • Hoy + pretérito perfecto → de dag als geheel, actie is al klaar.
    Bijvoorbeeld: Hoy he pagado la factura.
    (Vandaag heb ik de factuur al betaald.)
  • Hoy + presente → iets dat nu bezig is of nog gaat gebeuren.
    Bijvoorbeeld: Hoy pago la factura.
    (Vandaag betaal ik de factuur / dat staat gepland.)

In deze les focus:

  • Hoy + pretérito perfecto voor recente, afgeronde acties.

Voorbeelden:

  • Hoy he añadido productos al carrito.
    (Ik heb vandaag producten aan mijn winkelmand toegevoegd.)
  • Hoy he empezado un curso de español.
    (Ik ben vandaag met een cursus Spaans begonnen.)

6. Typische valkuilen in één oogopslag

Fout Waarom fout? Correcte versie
Hace un rato realizo una transferencia. Hace un rato vraagt om pretérito perfecto, niet presente. He realizado una transferencia hace un rato.
Realicé una transferencia esta semana. Esta semana → periode is nog bezig → geen indefinido. Esta semana he realizado una transferencia.
He pagado facturas online hace esta semana. Hace wordt niet gecombineerd met esta semana. Esta semana he pagado facturas online.

7. Stappenplan: welke tijdsaanduiding kies ik?

  1. Kijk naar de periode.
    • Gaat het om deze week / deze maand / vandaag? → ga naar stap 2.
    • Gaat het om kort geleden (een tijdje geleden, net)? → ga naar stap 3.
  2. Periode nog bezig? Gebruik “esta/este/hoy”.
    • Schrijf: Esta semana / Este mes / Hoy + haber + participio.
    • Bijvoorbeeld: Esta semana he pagado la factura.
  3. “Kort geleden”? Gebruik “hace + tijd”.
    • Schrijf: Hace un rato / hace poco + haber + participio
    • of plaats hace un rato achter in de zin:
    • He enviado el informe hace un rato.

8. Zelfcheck: begrijp ik het?

Beantwoord voor jezelf in het Spaans. Als je twijfelt, kijk terug naar de regels.

  1. Hoe zeg je: “Ik heb net geld opgenomen”?
    • Tip: gebruik hace un rato en pretérito perfecto.
  2. Hoe zeg je: “Deze week heb ik veel online betaald”?
    • Tip: gebruik esta semana en pretérito perfecto.
  3. Hoe zeg je: “Vandaag heb ik de factuur betaald”?
    • Tip: gebruik hoy en pretérito perfecto.

Kun je deze zinnen maken zonder te twijfelen over de tijdsvorm?
Dan heb je deze grammatica voldoende onder controle om ze actief in gesprekken te gebruiken.

  1. "Hace" + hoeveelheid tijd wordt gebruikt voor een handeling die onlangs is afgelopen.
  2. "Esta/Este" + tijd wordt gebruikt voor een periode die nog loopt.
  3. Tijdsaanduidingen gaan samen met werkwoorden in de pretérito perfecto.
Expresión temporal (Tijdsaanduiding)Tiempo verbal (Tijdsvorm)Ejemplo (Voorbeeld)
Hace un rato (Een poosje geleden / Kort geleden)Pretérito perfecto (voltooide tegenwoordige tijd)He recibido el dinero hace un rato. (Ik heb het geld een poosje geleden ontvangen.)
Esta semana (Deze week)Pretérito perfecto (voltooide tegenwoordige tijd)Esta semana, he abierto mi primera cuenta bancaria.  (Deze week heb ik mijn eerste bankrekening geopend.)
Hoy (Vandaag)Pretérito perfecto (voltooide tegenwoordige tijd)Hoy he añadido productos al carrito. (Vandaag heb ik producten aan het winkelmandje toegevoegd.)
Este mes (Deze maand)Pretérito perfecto (voltooide tegenwoordige tijd)Este mes he comprado mucho online. (Deze maand heb ik veel online gekocht.)

Uitzonderingen!

  1. Om over iets te praten dat nu aan het gebeuren is, kun je ook "hoy" gebruiken. In dat geval gebruiken we "este/-a" niet.

Oefening 1: Meerkeuze

Instructie: Kies het juiste antwoord

1. ______ he enviado la confirmación para abrir tu cuenta bancaria.

______ heb ik de bevestiging gestuurd om je bankrekening te openen.)

2. ______ he retirado dinero del cajero automático tres veces.

______ heb ik drie keer geld opgenomen bij de geldautomaat.)

3. ______ he añadido dos productos más a la cesta de la compra antes de pagar.

______ heb ik nog twee producten aan mijn winkelwagen toegevoegd voordat ik betaalde.)

4. ______ he pagado todas las facturas con tarjeta de crédito, no en efectivo.

______ heb ik alle rekeningen met de creditcard betaald, niet contant.)

Oefening 2: Meerkeuze

Instructie: Kies de juiste zin volgens de regels voor het gebruik van de tijdsaanduidingen "Hace un rato", "Esta semana", "Este mes" met pretérito perfecto.

1.
Met "Hace un rato" gebruik je pretérito perfecto, niet de tegenwoordige tijd.
Met "Esta semana" moet pretérito perfecto worden gebruikt, maar hier staat pretérito indefinido.
2.
Om een handeling die afgerond is in "esta semana" uit te drukken, gebruik je pretérito perfecto, niet de tegenwoordige tijd.
"Hace" wordt niet gebruikt met huidige perioden zoals "esta semana".

Oefening 3: Herschrijf de zinnen

Instructie: Herschrijf de zinnen met de gegeven tijdsaanduidingen (een tijdje geleden / vandaag / deze week / deze maand) en de voltooid tegenwoordige tijd (perfectum), waarbij dezelfde betekenis behouden blijft.

Vertaling tonen/verbergen Toon/verberg hints
  1. Hint Hint (Hace un rato) Recibo el dinero ahora mismo. (usa: hace un rato)
    ⇒ _______________________________________________ Example
    He recibido el dinero hace un rato.
    (Ik heb het geld een tijdje geleden ontvangen.)
  2. Hint Hint (Esta semana) Abro mi primera cuenta bancaria esta semana.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Esta semana he abierto mi primera cuenta bancaria.
    (Deze week heb ik mijn eerste bankrekening geopend.)
  3. Hint Hint (Este mes) Compro muchos productos online este mes.
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Este mes he comprado muchos productos online.
    (Deze maand heb ik veel producten online gekocht.)
  4. Hint Hint (Hoy) Añades los documentos al correo ahora. (usa: hoy)
    ⇒ _______________________________________________ Example
    Hoy has añadido los documentos al correo.
    (Vandaag heb je de documenten naar de post toegevoegd.)

Oefening 4: Grammatica in actie

Instructie: In paren, speel klant en medewerker: vraag en antwoord over transacties.

Vertaling tonen/verbergen
Situatie
Estás en el banco explicando a la empleada tus operaciones bancarias recientes.
(Je bent bij de bank en legt aan de medewerkster je recente banktransacties uit.)

Bespreek
  • ¿Qué operaciones has hecho hoy en el banco o en el cajero automático? (Welke transacties heb je vandaag bij de bank of geldautomaat gedaan?)
  • ¿Qué pagos electrónicos has hecho esta semana o este mes? Da detalles sencillos. (Welke elektronische betalingen heb je deze week of deze maand gedaan? Geef eenvoudige details.)

Nuttige woorden en uitdrukkingen
  • Hace un rato he retirado dinero del cajero automático. (Een tijdje geleden heb ik geld opgenomen bij de geldautomaat.)
  • Esta semana he abierto una cuenta bancaria. (Deze week heb ik een betaalrekening geopend.)
  • Hoy he hecho un pago electrónico de la cesta de compras. (Vandaag heb ik een elektronische betaling gedaan voor mijn winkelwagen.)

Gebruik in gesprek
  • Hace + cantidad de tiempo + pretérito perfecto (Hace + hoeveelheid tijd + pretérito perfecto)
  • Esta/Este + período de tiempo + pretérito perfecto (Esta/Este + tijdsperiode + pretérito perfecto)
  • Hoy + pretérito perfecto (Hoy + pretérito perfecto)

Geschreven door

Deze inhoud is ontworpen en beoordeeld door het coLanguage pedagogisch team. Over coLanguage